Cambridge Platonistlerinden John Smith, ilahiyatı ölü harflerde değil arınmış ruhun içinde arayan bir düşünürdür. Bu pasajda bilginin kuru bir çıkarım işi değil kalpte tutuşan göksel bir sıcaklık olduğunu, Tanrının ancak temizlenmiş bir gönülde Plotinos'un dediği gibi zihinsel bir dokunuşla sezilebileceğini söyler. Neoplatonik geleneğin İngiliz topraklarındaki en zarif yankılarından biridir.
Havari Aziz Pavlus, ilahi hakikate ulaşmanın doğru yolunu açığa vururken bilginin insanı şişirdiğini, oysa gönlü inşa edenin sevgi olduğunu söyler. Dizgelerde ve kalıplarda görünen ilahiyat bilgisi soluk ve cılız bir ışıktan ibarettir. İlahi bilginin güçlü enerjisi ise kendini arınmış ruhlarda gösterir. İşte burada, kadim felsefenin dilinde hakikatin tarlası dediği o gerçek alanı buluruz.
Kendi ilahiyatımızı yalnızca kitaplarda ve yazılarda aramak, diriyi ölüler arasında aramaktır. Çoğu kez bu sayfalarda Tanrıyı boş yere ararız. Onun hakikati oralarda çoğu zaman muhafaza edilmekten çok gömülmüştür. Hayır, Tanrıyı kendi ruhunun içinde ara. O en iyi, Plotinos'un deyişiyle, kendisine değen zihinsel bir dokunuşla sezilir.
Ruhun da tıpkı bedenin sahip olduğu gibi bir duyusu vardır. Bu yüzden Davud, ilahi iyiliğin ne olduğunu bize öğretmek istediğinde tefekküre değil duyuya çağırır: Tadın ve görün, Rab ne kadar iyidir. Tanrının en gerçek bilgisi, beynin emeğiyle ve teriyle söküp çıkarılan değil, kalplerimizde göksel bir sıcaklıkla tutuşturulan bilgidir. Nitekim doğal bedende başın işlevlerini yerine getirmesini sağlayan iyi kan ve sıcak ruhları yukarı yollayan yürektir. Tanrının işlerinde doğru bilip anlamamızı sağlayan da içimizde yaşayan bir kutsallık ilkesi olmalıdır.
Tanrıyı kendi ruhunun içinde ara.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Select Discourses (Seçme Söylevler), John Smith'in 1652'deki erken ölümünün ardından Cambridge'deki meslektaşlarının dağınık el yazmalarını derleyip 1660'ta yayımlamasıyla ortaya çıktı. Smith, Benjamin Whichcote ve Henry More ile birlikte Cambridge Platonistleri denen çevrenin en parlak isimlerindendir. Bu okul, dönemin katı kalvinizmine ve yükselen mekanik felsefeye karşı Platon ve Plotinos'tan beslenen bir aklın ışığı öğretisini savundu. Bu pasaj, kitabın açılış söylevi olan İlahi Bilgiye Ulaşmanın Gerçek Yolu adlı bölümdendir ve Neoplatonik içselliğin İngilizcedeki en güzel ifadelerinden biri sayılır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Select Discourses — John Smith (1660)
- Neşir
- Londra baskısı, 1660 (596 sayfa)
- Konum
- Discourse I: The True Way or Method of Attaining to Divine Knowledge, s. 65 (çeviri katmanı)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
