Beşinci Özün Düşünülmesi Üzerine

Beşinci öz gerçekten de bozulmazdır; kendi başına dursaydı ne ateşle sıcak ve kuru, ne suyla nemli ve soğuk, ne havayla sıcak ve nemli, ne de toprakla soğuk ve kuru olurdu. Dahası, unsurların karşıtlarına da direnir. Havanın nemli ve sıcak yapısına benzemediği şu şekilde gösterilir: hava hızla oluşur ve bozulur, tıpkı ölü örümceklerde ve sineklerde görüldüğü gibi. Oysa bu beşinci öz, bir kaba kapatıldığında daima bozulmaz kalır. Toprağın soğuk ve kuru yapısına benzemediği kendi özelliklerinden anlaşılır, zira o etkindir ve en yüksek derecede ısıtır. Ateşin sıcak ve kuru yapısına benzemediği ise göze görünür biçimde ortaya çıkar, çünkü sıcak olduğu hâlde serinletir, sıcak hastalıkları azaltır ve yok eder, ki bunu ilerde göstereceğim.

Bozulmaz olduğu ve bozulabilen şeyleri koruduğu, deneyimle kanıtlanabilir ve delil olarak öne sürülebilir; çünkü içine az miktarda ya da küçük et parçaları bırakılsa dahi bunlar çürümez, aksine et daha canlı kalır ve tüm insan bedenini her türlü bozulmadan korur. İşte insanın göğü olan beşinci öz budur; simyacıların insan bedeninin bütün niteliklerini korumak için çabaladığı şey odur, tıpkı göğün bütün evreni korumak için var olması gibi.