Paris'te kendi özel laboratuvarını işleten hekim Jean Béguin, öğrencilere kimyanın pratik uygulamasını öğretmek için kaleme aldığı bu el kitabına, sanatın kendisini tanımlayarak başlar. Tyrocinium Chymicum yani "Kimya Çıraklığı", on yedinci yüzyıl boyunca en çok basılan simya ders kitaplarından biri olmuş, çözme ve pıhtılaştırma sanatını yeni başlayanlara açık bir dille aktarmıştır. Aşağıdaki pasaj, eserin Birinci Kitabının açılış bölümünden, kimyanın ne olduğuna dair klasik tanımı sunar.
Kimya, daha hoş, daha sağlıklı ve daha emin ilaçlar hazırlamak amacıyla, karışmış tabii cisimleri çözme ve çözülmüş olanı yeniden pıhtılaştırma sanatıdır. Kimya sözcüğü Yunancadır ve Latinler için, bir sıvı yapma yahut katı şeyleri sıvı hâline çözme sanatı ile aynı anlama gelir. Ona bu ad üstünlük gereği verilmiştir, çünkü Kimya hem çözmeyi, ki bu daha güç olan iştir, hem de pıhtılaştırmayı öğretir.
Kim ona Arapların âdetince Alşimi derse, onun üstünlüğüne işaret etmiş olur. Kim Spagiria derse, başlıca görevlerine, yani birleştirme ile ayırmaya değinmiş olur. Kim Hermetik sanat derse, onun kurucusunu ve kadimliğini anmış olur. Kim İmbik sanatı derse, onun en başta gelen kayda değer işlevini belirtmiş olur.
Bu sanatın konusu, karışmış ve somutlaşmış cisimdir. Onu hareketli oluşu bakımından değil, çözülebilir ve pıhtılaştırılabilir oluşu bakımından ele alır. Böyle şeyler, tam yahut eksik olarak karışmış olanlardır: bitkiler, çalılar, madenler, taşlar, ağaçlar ve her cinsten hayvan. Bundan da anlaşılır ki, Alşimist adını duyar duymaz metallerin dönüşümünden başka bir şeyle uğraşmayan bir adam tasavvur edenler ne denli yanılırlar.
Kimya, çözülmüş olanı yeniden pıhtılaştırma sanatıdır; ona bu ad üstünlük gereği verilmiştir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Jean Béguin (yaklaşık 1550 ila 1620), Paris'te ders veren bir hekim ve iatrokimyacıydı. Tyrocinium Chymicum ilk kez 1610 dolaylarında yayımlandı ve onlarca baskı ile Latince, Fransızca ve İngilizce çevirilerle yayıldı. Eser, Paracelsus'çu tıp geleneğini düzenli, öğretilebilir bir çerçeveye oturtmasıyla tanınır. Béguin, simyayı yalnızca metal dönüşümü sayan yaygın kanıya karşı çıkar ve sanatın asıl amacının daha yumuşak, daha emin ilaçlar hazırlamak olduğunu vurgular. Buradaki pasaj 1669 Latince baskısının açılış bölümünden alınmıştır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Tyrocinium Chymicum (Joannis Beguini Tyrocinium Chymicum), Birinci Kitap, Bölüm I: Genel Olarak Kimya Üzerine
- Neşir
- 1669 Latince baskısı
- Konum
- Birinci Kitap, Bölüm I, s. 43-45
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
