Ortak Yaşam: Pythagorasçıların Mülkiyet Birliği

Thomas Stanley'nin History of Philosophy eseri, kadim Pythagorasçı topluluğun günlük düzenini, sofrasını ve ruhunu on yedinci yüzyıl İngilizcesiyle bir araya getirir. Bu bölümde Pythagorasçıların en çarpıcı ilkesiyle karşılaşırız: malın mülkün ortaklaştırılması. Neoplatonik gelenekte dostluk yalnızca bir duygu değil, bir varlık düzeni ve birliğin dünyadaki görünümüdür. Aşağıdaki pasaj, Stanley'nin Aulus Gellius (Agellius) ile Timaios'a dayanarak aktardığı Pythagorasçı ortak yaşam anlatısından çevrilmiştir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bütün o süre boyunca sahip oldukları her şey, yani tüm mal varlıkları, ortaklaştırılıp tek bir bütün hâline getirilirdi. Agellius'un anlattığına göre, ellerinde ne kadar sermaye ya da para varsa hepsini ortaya koyar ve ayrılmaz bir topluluk kurarlardı. Gerçek adıyla Koinobion, yani ortak yaşam denilen o kadim birlikteliğin ta kendisiydi bu. Söz konusu emanet, bu iş için görevlendirilmiş öğrencilere bırakılırdı. Bir haneyi yönetmeye ve yasa koymaya yaraşır kimseler oldukları için onlara Politici ve Oeconomici adı verilirdi.

Bütün bunlar Pythagoras'ın buyruklarına uygundu. Timaios'un bildirdiğine göre bu buyruklar önce şunlardı: Dostlar arasında her şey ortaktır. Dostluk eşitliktir. Hiçbir şeyi kendine ait sayma. Bu yolla Pythagoras özel mülkiyeti büsbütün ortadan kaldırdı ve ortaklığı en son varlıklarına dek genişletti. Zira bunlar anlaşmazlık ve dert kaynağıydı. Böylece her şey aralarında ortak oldu ve hiç kimsenin hiçbir şey üzerinde mülkiyet hakkı kalmadı.

Dostlar arasında her şey ortaktır. Dostluk eşitliktir. Hiçbir şeyi kendine ait sayma.

Özgün metin (İngilizce)

During this time, all that they had, that is, their whole estate, was made common and put together as one. They brought forth, says Agellius, whatever they had of stock or money and established an inseparable society, as being that ancient way of association which is truly termed Koinobion, or communal life. This was entrusted to such of the disciples as were appointed for that purpose, who were called Politici and Oeconomici, as being persons fit to govern a household and provide laws. This was in accordance with the precepts of Pythagoras (as Timaeus affirms): first, "All things are common amongst friends"; and, "Friendship is equality"; and, "Esteem nothing your own." By this means, he exterminated all private property and increased community even to their final possessions, as these were causes of dissension and trouble; for all things were common amongst them, no man had a proprietary right to anything.

Bu metin neden önemli

Pythagoras'ın kurduğu topluluk, felsefeyi yalnızca bir öğreti değil, baştan aşağı bir yaşam biçimi olarak görürdü. Stanley'nin aktardığı bu ortak yaşam düzeni (Koinobion), sonraki manastır geleneklerine dahi ad ve biçim vermiştir. Neoplatonik okumada mülkiyetin ortaklaştırılması, çokluğun birliğe dönüşü ilkesinin toplumsal bir sureti sayılır: dostluk, ruhların Bir'de birleşmesinin yeryüzündeki yankısıdır. Metnin kaynağı Thomas Stanley'nin 1660 tarihli History of Philosophy eseridir; Stanley bu pasajda Pythagorasçı geleneği doğrudan Aulus Gellius (Agellius) ile Timaios'a dayanarak nakleder.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: The History of Philosophy, Vol. III (Pythagoras, Italick School, Chaldean)
Neşir: London: Humphrey Moseley & Thomas Dring, 1660
Konum: Bölüm VI, Community of Estates (Mülkiyet Birliği), s. 64; Iamblichus, De Vita Pythagorica cap. 17'ye dayanır
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön