Geç Antik Çağın büyük Neoplatoncusu Iamblikhos, Mısır Gizemleri Üzerine adlı yapıtında tanrıların dünyaya nasıl mevcut olduğunu güneş ışığının benzetmesiyle anlatır. Işık her yere yayılır, hiçbir yerde kapanıp kalmaz, kaynağından hiç kopmaz; işte ilahi olan da böyle bölünmeksizin bütün evrende hazır bulunur. Aşağıdaki pasaj, bu görkemli imgeyi Marsilio Ficino'nun Rönesans Floransasında yeniden gün yüzüne çıkardığı Latince çeviri üzerinden sunuyor.
Nasıl ki güneşin ışığı her yerde tek ve sürekli bir bütünse, parçalara bölünemez, hiçbir yere kapatılamaz, kendi kaynağından ayrılamaz; içinde bulunduğu havayla dahi karışmaz, oysa o havanın içinde mevcuttur. Gerçekten de ışık kendinden hiçbir parça geride bırakmaz, oysa ısıtan şeyden geriye ısı kalır; işte her tanrının ışığı da tüm dünyanın derinliklerinde bölünmez bir bütün olarak hazır bulunur, gücünü en çok almaya elverişli olan belli bir parçaya en özgül biçimde bağışlasa bile.
Bununla birlikte o, kusursuz gücü ve son derece uçsuz bucaksız nedensel taşkınlığı sayesinde her şeyi bir bakıma doldurur. Bundan ötürü her şeyi kemale erdirir, en uzak uçları birbirine kavuşturur, aradaki noktalar aracılığıyla her şeyi kendi içinde kuşatır ve büsbütün birleşmiş bir şey olarak yeniden kendi üzerine döner. Böylece görünen bu dünya da dairesel devinimiyle, parçalarının tek bir bütünde birleşmesiyle ve öğeleri sırayla birbirine dönüştüren bir uyum aracılığıyla o ilahi işleyişi taklit eder.
Her tanrının ışığı, tüm dünyanın derinliklerinde bölünmez bir bütün olarak hazır bulunur.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Iamblikhos (yaklaşık MS 245 to 325) Suriyeli bir Neoplatoncu filozoftu ve Mısır Gizemleri Üzerine (De Mysteriis Aegyptiorum) adlı yapıtını, Mısırlı rahip Abammon kimliğine bürünerek Porphyrios'un dinî ayinlere yönelttiği eleştirilere yanıt olarak yazdı. Metin, ruhun ilahi olanla birliğe söylemsel akıl yürütmeyle değil, doğuştan gelen sezgisel temas ve theurgia denen kutsal ayin yoluyla ulaştığını savunur. Buradaki pasaj, tanrıların evrene mevcudiyetini güneş ışığı benzetmesiyle açıklar. Yapıt, Marsilio Ficino'nun Latince çevirisiyle Rönesans Floransasında yeniden keşfedilerek Batı düşüncesinde Hermetik ve Platoncu bilgeliğin canlanmasında köşe taşı oldu.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- On the Mysteries of the Egyptians - Pimander - Asclepius (Iamblichus / Hermes Trismegistus / Porphyry, ed. Marsilio Ficino), Lyon, 1607
- Neşir
- Lyon: Jean de Tournes, 1607 (Ficino'nun Latince çevirisi)
- Konum
- Sayfa 26 (imzalı yaprak b3; iç sayfa numarası 17), "On the Mysteries" bölümü
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
