Ejderha: İki Ayı Arasına Yerleştirilen Yılan

Hyginus'un "Poetica Astronomica" adlı eseri, gökyüzündeki her takımyıldızın ardındaki mitolojik hikâyeyi derleyen kadim bir el kitabıdır. Aşağıdaki bölüm, iki Ayı takımyıldızı arasına uzanan Ejderha'nın, yani Draco'nun kökenini anlatır. Hesperidlerin altın elmalarını bekleyen bu yılan, Herakles tarafından öldürüldükten sonra Iuno'nun eliyle yıldızlar arasına yerleştirilmiştir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bu takımyıldız, iki Ayı arasına yerleştirilmiş devasa bir gövdeyle betimlenir. Onun, Hesperidlerin altın elmalarını beklediği söylenir. Herakles tarafından öldürüldükten sonra Iuno onu yıldızlar arasına yerleştirdi; çünkü Herakles ona karşı verdiği çabayla erdemini tamamlamıştı. Bu yılanın da Iuno'nun bahçesini bekleyip korumaya alışkın olduğu düşünülür.

Pherekydes'in anlattığına göre, Iuppiter Iuno'yu eş olarak aldığında, Iuno, Toprak'ın dallarında altın elmalar taşıdığını gördü. Bu elmalara hayran kalan Iuno, Toprak'tan onları kendi bahçelerine dikmesini istedi; bu bahçeler Atlas Dağı'na dek uzanıyordu. Toprak'ın kızları ağaçlardan sık sık elma toplayınca, Iuno'nun bu bekçiyi oraya yerleştirdiği söylenir.

Bunun bir işareti de şudur: Eratosthenes'in gösterdiği gibi, gökyüzünde bu yılanın üzerinde Herakles'in sureti belirir. Bundan ötürü, bu takımyıldızın en çok Ejderha adıyla anıldığı anlaşılır.

Herakles tarafından öldürüldükten sonra Iuno onu yıldızlar arasına yerleştirdi.

Özgün metin (İngilizce)

The Serpent. He is shown with a vast body placed between the two bears, who is said to have guarded the golden apples of the Hesperides, and, having been killed by Hercules, was placed among the stars by Juno, because through his work Hercules was perfected toward him, who is thought to have been accustomed to guard the garden of Juno. For Pherecydes says that when Jupiter took Juno as a wife, she found the Earth bearing golden apples with branches. Then Juno, admiring them, asked the Earth to plant them in her gardens, which were as far as Mount Atlas. When his daughters would often pick apples from the trees, it is said that Juno placed this guardian there. This will also be a sign of this, that in the stars above him the likeness of Hercules is shown, as Eratosthenes demonstrates: wherefore one may understand that this is most especially called the Dragon.

Bu metin neden önemli

Bu pasaj, bir takımyıldızın adının nasıl bir mite bağlandığını gösteren klasik örnektir; gökyüzü, kadim insan için bir anlatı haritasıydı. Draco'nun Hesperid bahçesinin bekçisiyle özdeşleştirilmesi, astronomi ile mitolojinin iç içe geçtiği kadim kozmolojik düşüncenin özünü yansıtır. Hyginus'un derlemesi, bu göksel efsanelerin Rönesans Avrupası'na taşınmasında temel bir kaynak olmuştur.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Hyginus' Book of Fables and Poetic Astronomy (C. Iulii Hygini Fabularum Liber et Poeticon Astronomicon)
Neşir: 1578 baskısı, Poeticon Astronomicon, Kitap II
Konum: Sayfa 137 (Draco / Yılan bölümü)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön