Satürn'ün Eseri: Mineral Eserleri'nin İlk Kitabı
Satürn'ün bir arabada yaşlı bir adam olarak tasvir edildiği ağaç baskı; Albumasar'ın Astronomiye Giriş adlı eserinden, 1489.
Simya

Satürn'ün Eseri: Mineral Eserleri'nin İlk Kitabı

Johann Isaak Hollandus· 1600· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

Hollandalı usta Johann Isaak Hollandus'un Mineral Eserleri, kurşundan altına giden yolu bir baba ile oğul arasındaki gizli bir öğretim olarak sunar. Aşağıdaki pasaj, eserin ilk kitabının açılışıdır. Burada simyanın en eski basamağı, yani ölü ve saf olmayan madenleri hakiki Güneş ve Ay'a döndürmenin ilk mertebesi tarif edilir. Satürn, yani kurşun, işin başlangıç maddesidir ve metin onun küle indirgenmesini, yıkanmasını ve tuzla birlikte öğütülmesini adım adım anlatır. Üslup sadedir ve laboratuvarın diliyle konuşur; ancak her tarif, imperfect olanı perfect kılma vaadini taşır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Hollandalı usta Johann Isaak Holland'ın Mineral Eserleri'nin İlk Kitabı, yahut Filozofların Taşı üzerine. Oğluma, ölü ve saf olmayan bütün madenleri hakiki Güneş ve Ay'a döndürmek için simyada keşfedilmiş ilk yöntemi öğretmek isterim. Oğlum bilsin ki bu yönteme simyada birinci mertebe denir; çünkü eksik madenleri kemale erdirmek için tabiatın düzeninde bulunan ilk yol odur.

Birinci Mertebenin Eseri. Birinci Bölüm. Önce on iki libre Satürn, yani kurşun al ve onu uzunca bir toprak kapta karıştırarak küle indirge; öyle ki onu küçük bir elekten geçirebilesin. Sonra Satürn'ün sözü geçen küllerini, su berrak akıp gidene dek temiz ve saf su ile yıka. Bu tamamlanınca Satürn'ünü ateşte biraz kurut, ta ki toz haline gelsin.

Sonra bayağı tuz al, yahut kaynatılmamış tuz, ve onu soğuk suya at; soğuk suda çözünmeyen ne varsa at gitsin, zira büsbütün faydasızdır. Çözünen tuzu ise toz olacak bir kuruluğa dek pıhtılaştır. Ardından o tuzdan bir pay ile ona eşit miktarda Satürn al ve bunları bir taş üzerinde, şaraptan yapılmış keskin sirke ile birlikte öğüt. Sonra yavaş bir ateşle, toz haline gelene dek kurut.

Önce on iki libre Satürn, yani kurşun al ve onu küle indirge.
Özgün metin (İngilizce)
The First Book of the Mineral Works of Master Johann Isaak Holland, or on the Philosophers' Stone. I wish to teach my son the first method discovered in Alchemy to reduce all metals, which are dead and impure, to the true Sun and Moon. My son shall know that this method is called the first order in Alchemy, because it is the first that was found in the nature of things to perfect imperfect metals. The Work of the First Order. Chapter 1. Take first twelve pounds of Saturn, that is lead, and reduce it into ashes by stirring in an oblong clay vessel, so that you can pass it through a small sieve. Then wash the aforementioned ashes of Saturn with clean, pure water until the water flows away clear. When this is done, dry your Saturn with fire a little until it becomes a powder. Then take common salt, or salt that has not been boiled, and throw it into cold water; throw away whatever cannot be dissolved in the cold water, for it is entirely useless. But congeal the dissolved salt into such a dryness that it becomes a powder. Then take a part of that salt and an equal amount of Saturn, and grind them together on a stone with sharp vinegar made from wine. Then dry it with a slow fire until it becomes a powder.

Bu metin neden önemli

Johann Isaak Hollandus, Flaman simya geleneğinin en etkili adlarından biridir; eserleri asıllarında Aşağı Almanca ve Felemenkçe yazılmış, sonradan Latinceye ve başka dillere çevrilerek Avrupa laboratuvarlarında elden ele dolaşmıştır. Burada verilen pasaj, 1600 yılında Aşağı Almanca yazmalardan Latinceye sadakatle aktarılan Opera Mineralia, sive de lapide philosophico adlı basımın ilk kitabından gelir. Metnin ayırt edici yanı, taşı bitkisel yahut hayvani kaynaklarda değil doğrudan mineral alemde, özellikle de Satürn'de yani kurşunda aramasıdır. Bu yönüyle Hollandus, simyayı bir laboratuvar disiplini olarak kurar ve her işlemi baba oğul öğretisinin sabırlı diliyle anlatır. Kitabın Latince nüshası C. G. Jung'un şahsi kütüphanesinde de yer almıştır; bu da eserin yalnızca teknik değil, sembolik ve psikolojik okumalara da açık bir kaynak sayıldığını gösterir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Magistri Ioannis Isaaci Hollandi Opera mineralia, sive de lapide philosophico, omnia duobus libris comprehensa (Aşağı Almanca yazmalardan Latinceye çeviri), İlk Kitap, Birinci Mertebenin Eseri, Bölüm 1; sayfa 24-25
Neşir
Latince ilk basım, 1600 (C. G. Jung şahsi kütüphanesi nüshası); Source Library sayısallaştırması
Konum
Sayfa 24-25 (İlk Kitap, Birinci Bölüm)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön