Artephius'un Gizli Kitabı: Antimon ile Satürn'ün Payı
Bir simyacının laboratuvarındaki damıtma düzeneklerinin arasında düşünceye dalmış hâlini betimleyen gravür. 1740 tarihli Artephius Gizli Kitabı baskısından (Christoph Froschmayr von Scheibenhof).
Simya

Artephius'un Gizli Kitabı: Antimon ile Satürn'ün Payı

Liber Secretus Artephii de Arte occulta et Lapide philosophorum
Artephius· 1682· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

Simya geleneğinin en kadim ve en örtük metinlerinden biri olan Artephius'un Gizli Kitabı, felsefe taşının sırrını maden dilinin altına gizler. Aşağıdaki pasaj, eserin açılışıdır: burada antimon, kurşunun gezegeni Satürn'ün doğasına bağlanır ve bu Satürnî antimonun içinde saklı bulunan gizemli cıva, yalnızca altını kabul eden, madenleri ağartıp ilk maddelerine döndüren bir çözücü olarak tanımlanır. Metin, ustanın bilerek belirsiz bıraktığı imgeler yoluyla, Büyük Yapıt'ın ilk aşamasını, yani mükemmel bedenin çözülüp beyaz bir kaymak biçiminde yeniden pıhtılaşmasını anlatır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Antimon, Satürn'ün payındandır ve her bakımdan onun doğasını taşır. Bu Satürnî antimon Güneş ile uyumludur ve içinde öyle bir cıva bulunur ki bu cıvada altından başka hiçbir maden batmaz. Yani altın gerçek anlamda ancak Antimonî Satürnî cıvada batar ve o cıva olmadan hiçbir maden ağartılamaz. Bu sebeple o, latonu, yani altını ağartır ve mükemmel bedeni ilk maddesine, yani beyaz renkli kükürt ile cıvaya indirger ki bu madde bir aynadan daha parlak bir ışıltı saçar.

Diyorum ki o, kendi doğasından olan mükemmel bedeni çözer. Zira o su madenlere dost ve hoştur; içinde beyaz bir cıva barındırdığı için Güneş'i ağartır. Bundan her ikisi için pek büyük bir sırrı çıkarabilirsin: Satürnî antimonî suyun, altını ağartabilmesi için cıvalı ve beyaz olması gerekir. Bu su altını yakmaz, yalnızca onu çözer ve sonra kendini beyaz bir kaymak biçiminde pıhtılaştırır.

O su altını yakmaz, yalnızca çözer ve sonra kendini beyaz bir kaymak biçiminde pıhtılaştırır.
Özgün metin (İngilizce)
Antimony is of the parts of Saturn, and in every way it possesses its nature; and this Saturnine antimony is compatible with the Sun, and within it is a quicksilver in which no metal sinks except gold. That is to say, gold truly sinks only in the Antimonial Saturnine quicksilver, and without that quicksilver no metal can be whitened. It whitens, therefore, the laton, that is to say, gold, and reduces the perfect body into its first matter, that is, into sulfur and quicksilver of a white color, which shines more brightly than a mirror. It dissolves, I say, the perfect body which is of its own nature. For that water is friendly and pleasing to the metals, whitening the Sun because it contains a white quicksilver. And from this you may draw a very great secret for both: namely, that the Saturnine antimonial water must be mercurial and white so that it may whiten gold, not burning it, but only dissolving it and afterwards congealing itself into the form of a white cream.

Bu metin neden önemli

Artephius, ortaçağ simya geleneğinde efsanevi bir bilge olarak anılır. Rivayete göre bin yıl yaşadığı söylenen bu filozof, kimi kaynaklarda Tyanalı Apollonius ile özdeşleştirilir. Gizli Kitap (Liber Secretus), onun felsefe taşına dair en ünlü risalesidir ve simyanın örtük dilini kullanmakla birlikte, çağdaşları tarafından alışılmadık ölçüde açık sözlü bulunmuştur. Nitekim Eirenaeus Philalethes gibi sonraki ustalar, gizli ateşi ancak Artephius'u okuyup anladıktan sonra keşfettiklerini itiraf etmişlerdir. Buradaki pasaj, eserin ele alındığı 1682 tarihli Fransızca-Latince baskısından, yani Artephius, Flamel ve Synesius'un metinlerini bir araya getiren derlemeden gelmektedir. Metnin merkezindeki antimon, Satürn (kurşun) ve Güneş (altın) simgeleri, Büyük Yapıt'ın çözme ve ağartma aşamalarına işaret eder.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Philosophie naturelle (Artephius, Flamel, Synesius) — Le Livre secret d'Artephius / The Secret Book of Artephius
Neşir
1682 baskısı, Fransızca-Latince iki dilli derleme (Nicholas Flamel et al.)
Konum
Sayfa 8, Gizli Kitap'ın açılış bölümü (pageId 695262ddab34727b1f046ba6)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön