Logos ve Ateş: Herakleitos'un Parçaları

Bütün varlıklar için bir ve aynı olan şu evreni ne bir tanrı ne de bir insan yaratmıştır. O daima vardı, şimdi de vardır ve daima var olacaktır: ölçüyle tutuşan ve ölçüyle sönen, ebedî diri bir ateş. Onun evreni hem doğmuş hem de yok olabilir saydığını da şu sözler gösterir: Ateşin dönüşümleri şöyledir; önce deniz olur, denizin yarısı toprağa, yarısı ise ateşten kasırgaya, yani yıldırıma dönüşür.

Zira o, ateşin, her şeyi yöneten logos ve tanrı aracılığıyla hava yoluyla neme çevrildiğini söyler. Bu nem, düzenin tohumudur ve ona deniz adını verir. Yeniden bu denizden toprak, gök ve onların içinde barınan her şey meydana gelir. Denizin nasıl tekrar yukarı alınıp tutuşturulduğunu ise şu sözlerle açıkça bildirir: Deniz, toprak olmadan önceki aynı logosa, aynı orana göre dağılır ve ölçülür. Öteki unsurlar bakımından da durum aynıdır.