Lahey sarayının hekimi Johann Friedrich Schweitzer, kalem adıyla Helvetius, günün birinde kapısını çalan yabancı bir adeptten ufacık bir tozun sırrını öğrenir. Simyaya karşı derin bir kuşkuyla dolu olan bu bilgin, kendi elleriyle ve karısının yardımıyla o tozu erimiş kurşuna attığında gördüğü şey, bütün ömrünce okuduğu kitapların ötesine geçer. Aşağıdaki pasaj, Filozof Taşı ile kurşunun bir çeyrek saat içinde katı altına dönüştüğü o meşhur anı, tanığın kendi ağzından anlatır.
Bu arada sarı bir balmumu getirttim; içine bu maddeyi sarabileceğim bir balmumu. Kurşun aradım ve aşağı yukarı bir ya da bir buçuk lot kadarını kırıp aldım. Karım ise bu sırada Taşın maddesini balmumunun içine gizledi, onu bir top haline getirdi ve kurşun akışkanlaşır akışkanlaşmaz o balmumu topunu içeri attı. Bu top, ağzı sıkıca kapatılmış potanın içinde tıslayarak ve gürleyerek iş gördü; öyle değerli bir etki bıraktı ki bütün kurşun kütlesi bir çeyrek saat içinde katıksız, katı, değerli altına dönüştü.
Doğrusu, Ovidius'un çağında yaşamış olsaydım bile, Kimya Sanatının bundan daha tuhaf bir dönüşümünü ne hayal edebilir ne de ona inanabilirdim. Argus'un yüz gözüyle bakmış olsaydım dahi, gözlerimin önüne doğanın bundan büyük bir mucizesi gelmezdi. Zira bu kurşun, Filozof Taşı ile karıştığında bize en güzel rengi, hatta en yeşilini gösterdi; kısa süre sonra onu bir döküm kalıbına akıttığımda ise kan kırmızısı oldu. Soğuduktan sonra, dünyanın en iyi altını kadar güzel parladı.
Bütün kurşun kütlesi bir çeyrek saat içinde katıksız, katı, değerli altına dönüştü.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Helvetius (asıl adıyla Johann Friedrich Schweitzer, 1630-1709), Orange Prensi'nin hekimidir ve Vitulus Aureus yani Altın Buzağı adlı eserini kendi başından geçen bir olayın tanıklığı olarak kaleme almıştır. Anlatıya göre 1666'da Lahey'deki evine kendini simya tutkunu olarak tanıtan bir yabancı gelir; Helvetius'un metin boyunca Elias Artista, yani zamanın sonunda bütün sırları açığa vuracağı söylenen efsanevi usta diye andığı bu adept, ona ceviz büyüklüğünde, cam gibi soluk kükürt sarısı parçalar gösterir ve sonunda şalgam tohumu kadar küçük bir parçayı armağan eder. Helvetius'un bu tozla yaptığı dönüşüm denemesi, on yedinci yüzyıl transmütasyon tartışmalarının en çok alıntılanan tanıklıklarından biri olur; ürettiği altın Lahey'de bir kuyumcu ve gümüşçü Brechtel tarafından kıvartlama yöntemiyle sınanır ve saf altın çıkar. Burada verilen İngilizce metin, eserin on yedinci yüzyıl İngilizce çevirisinden alınmıştır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Guldenes Kalb (The Golden Calf / Vitulus Aureus)
- Neşir
- Guldenes Kalb, Johannes Fridericus Helvetius, 1668 (İngilizce çeviri metni)
- Konum
- Sayfa 42 (bölüm 30); çeviri alanı (translation)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library