Emevî prensi Halid ibn Yezid, İslam dünyasında simyanın ilk hâmilerinden biri olarak anılır; ona atfedilen "Simyanın Sırları Kitabı" İbraniceden Arapçaya, oradan da adı bilinmeyen bir mütercim eliyle Latinceye aktarılmıştır. Aşağıdaki pasaj, eserin açılış hutbesidir: sanatın güçlüğü üzerine bir önsöz ve her şeyin yaratıcısına yönelik bir şükran. Halid burada simya ustalığını yalnızca bir zanaat olarak değil, Tanrı'nın halkından gizlediği "sırların sırrı" olarak takdim eder; ona ancak sadık evlatlar gibi hak edenlerin erişebileceğini söyler.
Her şeyin yaratıcısı olan, bize yol gösteren ve bizi ayakta tutan, bize öğreten, anlayış ve bilgi bağışlayan Tanrı'ya şükürler olsun. Eğer Rab bizi korumasa ve bize yol göstermeseydi, korumasız ve öğretmensiz kalırdık; yolunu şaşırıp dolaşanlar gibi olurduk. Doğrusu, her şeyin başlangıcı ve bilgisi olan O, kudreti ve halkına olan iyiliğiyle bize bizzat öğretmeseydi, bu dünyaya dair hiçbir şey bilemezdik.
O, dilediğini yöneltir ve talim ettirir; merhametiyle onları adaletin yoluna geri döndürür. Zira elçilerini karanlığın içine gönderdi, yolları açıkladı ve merhametiyle kendisini sevenleri doldurdu. Bil ki ey kardeş, sır taşının bu ustalığı ve bu şerefli görev, Tanrı'nın sırlarının sırrıdır; O bunu halkından gizlemiş, sadık evlatlar gibi onu hak edenlerden, O'nun iyiliğini ve büyüklüğünü tanıyanlardan başka kimseye açmak istememiştir.
Çünkü Tanrı'nın sırrını arayan kimse için, ustalığın bu sırrını her şeyin üstünde tutmak gerekir.
Bu ustalık, Tanrı'nın sırlarının sırrıdır; O bunu halkından gizlemiştir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Metin, 1541'de Nürnberg'de basılan "De Alchemia" derlemesinde yer alır; bu cilt Geber, Roger Bacon, Hermes Trismegistus ve Halid'in (Calid) risalelerini bir araya getiren erken dönem simya külliyatının temel taşlarından biridir. Halid ibn Yezid'e atfedilen bu risale, Batı Latincesine İbranice ve Arapça üzerinden ulaşan çeviri zincirinin canlı bir örneğidir. Pasaj, eserin gövdesine geçmeden önceki "Sanatın güçlüğü üzerine önsöz" kısmıdır ve simyayı ilahî bir emanet, bir "sırların sırrı" olarak çerçeveler.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- De alchemia (On Alchemy), Liber secretorum alchemiae, Calidis filii Iazichi
- Neşir
- De Alchemia derlemesi, 1541 (Latince); Source Library dijital nüshası, Amsterdam 2026
- Konum
- Sayfa 370 (çeviri katmanı); "Liber Secretorum Alchemiae" başlığı ve önsöz bölümü
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
