On üçüncü yüzyılın en tanınmış astrologlarından biri olan Forlì'li Guido Bonatti, göklerin dünyayı nasıl yönettiğini öğrencisine anlatmak için kaleme aldığı "Liber Astronomiae"nin bu bölümünde ilkeleri kanıtlanacak değil, kabul edilecek şeyler olarak sunar. Metin, göksel devinimin unsurları harekete geçirdiğini, güneşin burçlar boyunca yürüyüşünün mevsimleri doğurduğunu ve ayın büyüyüp küçülmesinin yeryüzünde en çok hissedilen damga olduğunu anlatır. Bonatti için gökyüzü uzak bir seyir değil, her meyvede ve her canlının döngüsünde iş gören sürekli bir güçtür.
İlkeler kanıtlanmamalı, kabul edilmelidir; çünkü bütün ilkeler, kendisinden başka her şeyin önünde gelen tek ilkeye indirgenir. Zira sanmıyorum ki kimse, unsurları çepeçevre saran göğün deviniminin ateşi ve havayı değiştirdiğinden kuşku duysun. Bunlar da sırasıyla öteki unsurları, yani suyu ve toprağı, ayrıca bütün canlıları, bitkileri ve ay küresinin altında varlığını sürdüren her şeyi değiştirir. Bütün bu şeyler onların içinde bulunur ve bir değişime yahut başkalaşıma uğrar.
Zira güneş ve hava, yeryüzündeki bütün bireyler ve bireylerin parçaları üzerinde iş görür; çünkü toprağa hiçbir başkalaşım gelmez, ancak güneşin burçlar boyunca değişiminden, yani yılın dört mevsiminden gelir: İlkbahar, Yaz, Sonbahar ve Kış. Bu, ağaçların meyvelerinde ve yapraklarında açıkça görünür; ayrıca yılın belirli zamanlarında birbirleriyle birleşen ve kendi türlerinin bireylerini üretmeye yönelen hayvanlarda da böyledir. Bu, özellikle İlkbahar'da, yılın öteki zamanlarından daha çok görünür.
Yine günlük dönüşten ötürü toprağın ısındığını, soğuduğunu, kuruduğunu ve nemlendiğini görürüz. Aynı biçimde, yılın kimi zamanlarında suların taşmasını ve süren göğün dairesel devrinden ötürü meydana gelen başka değişimleri de görürüz. Bundan, yeryüzüne konmuş her şeye başkalaşımlar gelir, hele hele ayın ışığının büyümesinde ve küçülmesinde. Çünkü ay, öteki yıldızlardan yeryüzüne daha yakın olduğundan, onun damgaları daha güçlü duyulur.
Aynı şekilde güneşin sıcaklığı da ötekilerden daha çok hissedilir, gerçi belki başka gezegenler kimi zaman onun etkisini artırır, kimi zaman da kendi doğalarına göre azaltır. Öteki yıldızların damgaları ise o denli kolay duyulmaz; onların etkileri ancak daha uzun zaman dilimleri boyunca belirir. Yıldızlar iş görse de, etkileri sıradan halka bu denli açık görünemez; ne var ki bunlar bilimlerde yetkin olanlarca bilinir.
Ay, öteki yıldızlardan yeryüzüne daha yakın olduğundan, onun damgaları daha güçlü duyulur.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu pasaj, ortaçağ astrolojisinin temel ilkesini, yani göksel devinimin dünyevi değişimin gerçek nedeni olduğu düşüncesini damıtır. Bonatti burada astrolojiyi bir kehanet değil, güneşin mevsimleri, ayın gelgitleri ve büyümeyi yönettiği gözlemlenebilir bir doğa bilimi olarak temellendirir. Yıl Çarkı'nın ardındaki kadim mantığı, göğün her canlının döngüsünde iş görmesini anlamak için değerli bir birincil kaynaktır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Decem Tractatus Astronomiae (Liber Astronomiae), Birinci İnceleme, İkinci Bölüm
- Neşir
- 1506 Latince baskısı, Source Library dijital nüshası
- Konum
- Sayfa 11 (İkinci Bölüm: Yıldızların aşağıdaki bedenler üzerine damga vurduğu üzerine)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
