Dünyanın Uyumu Üzerine — Kadim Kütüphane

Venedikli Fransisken rahip Francesco Giorgi, 1525 tarihli bu görkemli eserinde klasik felsefeyi kutsal vahiyle uzlaştırmaya girişir. Ona göre evren, ilahi sayılar ve oranlarla yaratılmış canlı bir varlıktır; müzik, matematik ve teolojinin ortak diliyle okunabilen tek bir uyum örgüsüdür. Aşağıdaki pasaj, eserin önsözünden alınmıştır ve bütün varlıkların birbirine karşılıklı ahenklerle bağlandığı kadim öğretiyi Orpheus'tan Pythagoras'a, Platon'dan Neoplatonculara uzanan bir soyağacıyla ilan eder.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Zira bütün şeyler, farklı ve değişen sayılarla da olsa, sırayla ve karşılıklı ahenklerle birbirine karşılık verir. Pythagoras kendisine öğrettikten sonra Orpheus'un terennüm ettiği şey buydu; Stoacıların da dünyanın belli bir düzenleyici sanatın uygulanmasıyla meydana geldiğini söylerken hemfikir oldukları budur. Platon bunu öne sürer, Porphyrios pek çok delille doğrular; Iamblikhos, Khalkidios, Proklos ve onun hocası Syrianos da ilan eder.

Pythagorasçı ve Akademik ailelere mensup olan herkes bunu var güçleriyle yorumlar ve onaylar; ister halihazırda meydana gelmiş, ister henüz meydana gelecek şeylerde olsun, tabiatın uyumdan daha eski ve daha yerinde hiçbir şeye sahip olmadığına inanırlar. İşte bu dünya çarkının bütün parçaları o uyum sayesinde ahenkli kılınmıştır.

Fakat ilahi peygamberler, aşağı sayıları çok gerilerde bırakıp ilahi ve daha gizli iç odalara alındıklarında, ifşa edilmemesi gereken pek çok şeyi temaşa ettiler. Sürçmemek için daha iyi olan kısımları yüreklerinde saklayarak, kendilerine izin verildiği kadarıyla bizim temaşamıza az sayıda şey bıraktılar.

Tabiatın uyumdan daha eski ve daha yerinde hiçbir şeye sahip olmadığına inanırlar; bu dünya çarkının bütün parçaları o uyum sayesinde ahenkli kılınmıştır.

Özgün metin (İngilizce)

For all things correspond to each other in turn and through mutual harmonies, though with different and varying numbers. This is what Orpheus sang, after Pythagoras taught him, and which the Stoics likewise agree upon when they say the world was made by applying a certain "arranging art." Plato proposes this; Porphyry asserts it with many reasons; and Iamblichus, Chalcidius, Proclus, and his teacher Syrianus declare it. Indeed, as many as belong to the Pythagorean and Academic families interpret and affirm it with all their might, believing that nature possesses nothing older or more fitting, whether in things already produced or those yet to be produced, than harmony—by which all parts of this world-machine are made harmonious. But the divine prophets, leaving inferior numbers far behind and introduced into the divine and more secret inner chambers, contemplated many things not to be disclosed. Hiding the better parts in their hearts so as not to stumble, they provided some few things for us to contemplate, as much as was permitted to them.

Bu metin neden önemli

Bu metin, Rönesans Neoplatonculuğunun ve Hıristiyan Kabalasının temel taşlarından biridir. Giorgi, kozmosu ilahi bir sayı ve oran düzeni olarak kavrayışıyla, kürelerin müziği geleneğini Pythagoras ve Platon'dan alıp erken modern Avrupa'ya taşır. Eser, Fludd'un evren monokordu ve Kepler'in gök uyumu gibi sonraki kozmolojik tasavvurları besleyen entelektüel kaynak olması bakımından, evrenin matematiksel ve müzikal bir bütünlük olduğu fikrinin en berrak ifadelerinden biridir. Kutsala Dönüş serisinin mikrokozmos ve makrokozmos ekseniyle doğrudan örtüşür.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: De Harmonia Mundi totius Cantica Tria (Dünyanın Bütününün Uyumu Üzerine Üç Ezgi), Francesco Giorgi (Giorgio Veneto), Venedik: Bernardino de Vitalibus, 1525. Önsöz'den.
Neşir: İlk baskı (editio princeps), Venedik 1525
Konum: Önsöz (Prologus), s. 12
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön