Doğanın ve İlahi Şeylerin Uyumunda Gizli Güç
Robert Fludd, "Müziğin Harmonisi" (Utriusque Cosmi Historia, 1617-1621): müzikal uyumların matematiksel oranlarını gösteren, "kürelerin müziği" öğretisini simgeleyen dairesel gök monokordu diyagramı.
Kozmoloji

Doğanın ve İlahi Şeylerin Uyumunda Gizli Güç

Francesco Giorgi (Giorgio Veneto)· 1545· Özgün: İngilizce· Source Library
KozmolojiTürkçe çeviriAçık erişim

Venedikli Fransisken keşiş Francesco Giorgi, "De Harmonia Mundi" (Bütün Dünyanın Uyumu Üzerine Üç İlahi) adlı yapıtında evreni ilahi sayılar ve orantılarla kurulmuş, canlı bir varlık olarak tasvir eder. Aşağıdaki pasaj, eserin önsözünden alınmıştır ve müziğin ruh üzerindeki gücünü kadim tanıklarla anlatır: Pisagor'un öfkeli bir genci yatıştırması, Terpandros ile Arion'un hastaları iyileştirmesi ve Davud'un lirinin Saul'un çılgınlığını dindirmesi. Giorgi için bu örnekler, işitilen sesin ötesinde, doğanın ve göklerin uyumunda saklı olan o büyük ahengin yankılarıdır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bu müzik sanatı sayesinde Pisagor, Cicero ile Boethius'un aktardığına göre, makamları değiştirerek öfkeden kudurmuş bir genci yatıştırmıştır. Methymnalı Terpandros ile Arion, Lesboslular ve İonyalılar, bir de Thebaili Ismenias, en ağır hastalıklara tutulmuş pek çok kimseyi ezgilerle iyileştirmişlerdir. Borazanların ve boruların nağmesi de askerlerin ve atların ruhunu coşturur. Dion ise Makedonyalı İskender'e dair şunu anlatır: Kimi zaman Timotheos'un makamlarıyla öyle coşardı ki, sanki cinnet geçirmişçesine silaha sarılmaya sıçrardı.

Kutsal amaçlarla da Kral Saul'un çılgınlığı, Davud'un liriyle öyle yatıştırılmıştı ki, kötü cin kaçırılıp o eski huzuruna kavuşturulmuştu. O kötü cin, bu ahenk karşısında çöküp gider ve gerçek uyuma, kendisine düşmanmış gibi, asla dayanamaz. İşte bundan ötürü inanıyorum ki, şarkı söyleme ve ahenkli sesler, kutsal şeylerin gerçek yenileyicisi olan kraliyet peygamberinin ta kendisi ve Tanrı ile doğanın bu esrarını sezen o ataları eliyle kutsal ayinlere sokulmuştur.

Öyleyse doğal ve ilahi şeylerin uyumunda ne büyük bir gücün, ne büyük bir hazzın gizli olduğu düşünülmelidir? İşte bu yüzden, şeylerin uyuşması olan hakikat, alt âlemdeki şeylerde açıklandığında bile son derece etkilidir ve onu kavrayanlara şaşırtıcı bir tatlılıkla dolu bir haz verir.

Doğal ve ilahi şeylerin uyumunda ne büyük bir gücün, ne büyük bir hazzın gizli olduğu düşünülmelidir?
Özgün metin (İngilizce)
For by this musical art, Pythagoras (as Cicero and Boethius relate) restrained a raging youth by changing the modes. Terpander and Arion of Methymna, Lesbians and Ionians, and Ismenias the Theban cured very many afflicted with most severe diseases with harmonies. The song of trumpets and clarions also incites the spirits of soldiers and horses. Dion also relates concerning Alexander the Macedonian that he was sometimes so incited by Timotheus's modes that he would leap to arms as if raging. For sacred purposes also, King Saul's madness was so tempered by David's lyre that he was restored to his former peace, the evil demon having been put to flight, who, collapsing from that harmony, cannot endure any true harmony, as if it were hostile to him. Hence, I believe that singing and harmonic sounds were introduced into sacred rites by the royal prophet himself, the true restorer of sacred things, and by those fathers who perceived these sacraments of God and nature. What power, therefore, and what delight is to be thought to be inherent in the harmony of natural and divine things? Hence, truth, which is the agreement of things, even when explained in lower things, is most efficacious and brings delight, filled with wonderful pleasantness, to those who perceive it.

Bu metin neden önemli

Francesco Giorgi (Giorgio Veneto, 1466-1540) Venedikli bir Fransisken keşiş, Kabala ve Yeni-Platoncu düşüncenin Hıristiyan yorumcusuydu. 1525'te ilk kez basılan "De Harmonia Mundi", klasik felsefe ile İncil vahyini uzlaştırmayı amaçlar ve evreni, ilahi sayılar ile orantılar üzerine kurulmuş dev bir müzik aletine benzetir. Kitap üç "kantik" halinde düzenlenmiştir ve her biri tam bir diapason (oktav) oluşturan sekiz "ton"a bölünmüştür. Buradaki pasaj, önsözden alınmış olup müziğin şifa verici ve dönüştürücü gücüne dair kadim tanıklıkları toplar. Bu görüş, sonradan Robert Fludd, Kepler ve Athanasius Kircher gibi düşünürlerin "kürelerin müziği" öğretisini besleyecektir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
De harmonia mundi totius cantica tria (Three Canticles on the Harmony of the Whole World)
Neşir
Venedik edisyonu, 1545 (ilk baskı 1525)
Konum
Önsöz (Proem), s. 8
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön