Robert Fludd, 1617 tarihli anıtsal eseri Utriusque Cosmi Historia'da evreni ve insanı iki kozmos olarak ele alır. Aşağıdaki pasaj, tüm Makrokozmos yapısını kuran ilahi zanaatkârı anlatır ve ardından insanın neden Tanrı suretinde tasvir edildiğini açıklar. Fludd için insan, büyük dünyanın küçültülmüş bir aynasıdır, dolayısıyla evrenin sırrı insanın kendisinde okunabilir.
Sonsuz doğa, yani o uçsuz bucaksız Ruh, tarif edilemez, anlayışın ötesinde, her tahayyülün dışında, her özün üstünde, adlandırılamaz, yalnızca yürekle ilan edilebilen, en bilge, en merhametli, BABA, KELÂM, kutsal RUH, en yüce ve biricik iyilik, kavranamaz derinlik, tüm yaratıkların birliği, her kudretten güçlü, her üstünlükten büyük, her övgüden değerli, bölünmez ÜÇLÜK, en görkemli ve dile getirilemez ışık, nihayet ilahi zihin, her ölümlü bileşimden özgür ve ayrı, herkesin şanı, ilahi doğa, zorunluluk, gaye ve yenilenme. İşte O, herkesin en yücesi ve en büyüğü olan TANRI, adı sonsuza dek mübarek olsun, tüm Makrokozmosun o hayret verici makinesini en ustaca kurdu ve yapısını en güzel biçimde donattı.
Kadim ve yeni neredeyse bütün filozoflar da, dünyanın ezelden beri var olduğunu ileri süren Peripatetikler dışında, hemen hemen oybirliğiyle bunu ileri sürerler ve evrenin bu en ilahi kurucusunu, her bir eyleme yaraşan pek çok unvanla anarlar. Bunlar arasında Hermes O'na ebedî, Thales en kadim, Platon dünyanın doğmamış ilkesi, diğerleri sonsuz sebep, sanki tüm şeylerin dışında ve yine de her şeyin içinde ve her yerde var olan der. Filozofların büyük korosu, Tanrı'nın her adı taşıdığı sonucuna varır, çünkü her şey O'nda ve O da her şeydedir, tıpkı merkezden çembere çizilen bütün doğru çizgilerin merkezde bulunduğu söylendiği gibi.
Bu Pagan filozofların görüşlerinden anlaşılıyor ki, onlar ilahi zihnin hakiki bilgisinden pek de uzaklaşmadılar. Bu üç katlı Mimar'ı özü bakımından betimlemek olanaksız olsa da, bazı Doktorların tefekküre göre O, gözlere şöyle resmedilir, yani insan biçiminde. Bazılarının TANRI'yı insan biçiminde tasvir etmesinin nedenleri şunlardır: Tanrı suretinde yaratılmış olan insan, Üçlük'ü temsil eder, çünkü onda Zihin, Kelâm ve Ruh vardır. Herkesin Babası, akıl, hayat ve parlaklık olarak var olup kendisine benzer bir insan meydana getirdi ve öz oğlu gibi onda sevindi, çünkü o güzeldi ve babasının suretini taşıyordu.
İnsan hayat ve ışıktan oluşur, TANRI da hayat ve ışıktır. TANRI insanı kendi sureti üzere yarattı.
İnsan hayat ve ışıktan oluşur, TANRI da hayat ve ışıktır.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu pasaj, Rönesans Hermetik düşüncesinin çekirdeğindeki makrokozmos-mikrokozmos karşılığını ortaya koyar, yani büyük evrenin küçük insanda yankılanması fikrini. Fludd'un tüm eseri bu ilke üzerine kuruludur ve pasaj, insanın neden ilahi düzenin bir aynası sayıldığını doğrudan gösterir. Aynı zamanda antik filozofların Tek Tanrı kavrayışını Hıristiyan Üçlük öğretisiyle bağdaştıran bir düşünce köprüsüdür.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Utriusque Cosmi Historia (İki Kozmosun Tarihi), Cilt 1
- Neşir
- 1617
- Konum
- Birinci İnceleme, Birinci Kitap, Bölüm I (sayfa 17-18)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
