Rönesans Neoplatonizminin kurucu metni sayılan Platonik Teoloji, Marsilio Ficino'nun ruhun ölümsüzlüğünü kanıtlama ve Platoncu felsefeyi Hristiyan ilahiyatıyla bütünleştirme yolundaki en iddialı eseridir. Lorenzo de' Medici'ye adanan bu bölümde Ficino, ruhu evrenin merkezine yerleştirir: maddi ile ilahi olanı birbirine düğümleyen bir bağ olarak ruh, beden ile Tanrı arasındaki beş mertebeli hiyerarşinin tam ortasında durur ve bu konumu ona hem çözülmezliğini hem de ilahi olana yükselme çağrısını verir.
Yalvarırım, göksel bir yurdu özleyen ey göksel ruhlar, çözelim; dünyevi bağların zincirlerini bir an önce çözelim ki, Platonik kanatlar üzerinde yükselip Tanrı önderimiz olarak, esirî makama daha özgürce uçabilelim; orada, kendi soyumuzun yüceliğini hemen ve mutlulukla temaşa edeceğiz.
Bedenlerin bu ağır kütlesinin ötesinde etkin bir nitelik ve güç vardır. Fakat niteliğin de üstünde, daha üstün bir biçim bulunur. Kadim ilahiyatçılar akıl sahibi ruhun makamını işte bu biçime yerleştirmişlerdir. Akıl sahibi ruhun üzerinde ise melekî akıl vardır ki, o yalnızca bölünmez değil, aynı zamanda değişmezdir. Nihayet, hakikatin ışığını arzulayan ve yakalayan bu aklın gözünün üzerinde, ilahi güneşin kendisi hüküm sürer.
Bu noktaya yükseldiğimizde, tüm varlıkların şu beş mertebesini karşılaştıracağız: bedenin kütlesi, nitelik, ruh, melek ve Tanrı. Akıl sahibi ruhun cinsi bu basamaklar arasında orta mertebeyi tuttuğundan, tüm doğanın bağı olarak görünür; nitelikleri ve bedenleri yönetir, kendisini meleğe ve Tanrı'ya bağlar. Göstereceğiz ki o, doğanın mertebelerini birbirine bağlarken önce çözülmezdir; dünyanın düzeneğine başkanlık ederken en üstündür; ve ilahi şeylere doğru aktığında en mutlu olandır.
Ruh, tüm doğanın bağı olarak görünür; nitelikleri ve bedenleri yönetir, kendisini meleğe ve Tanrı'ya bağlar.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Ficino, Floransa'da Medici himayesinde kurulan Platon Akademisi'nin başındaki isimdir ve Platon'un bütün diyaloglarını ilk kez Latinceye çeviren düşünürdür. Platonik Teoloji, ruhu bedenin bir hapishanesinden kurtulup göksel yurduna geri dönmeye çabalayan ilahi bir kıvılcım olarak tasvir eder. Metnin sıkça geçen Platonik kanatlar imgesi Phaidros diyalogundan gelir; ruhun beş mertebeli evrende orta basamağı tuttuğu düşüncesi ise Plotinos'un varlık kademelenmesini yansıtır. Ficino'ya göre ruh, tam da bu orta konumu sayesinde maddeyi ve ruhsal olanı birbirine bağlayan doğanın düğümüdür.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Theologia Platonica de immortalitate animorum (editio princeps)
- Neşir
- Editio princeps, 1482 (Floransa)
- Konum
- Önsöz ve 1. Kitap, 1. bölüm, Lorenzo de' Medici'ye ithaf (sayfa 33-34)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
