Geç antik çağın en büyük teurji ustası sayılan İamblikhos, öğrencilerinin ısrarlı sınamalarına yıllarca boyun eğmez. Eunapius, öğretmeni Sardisli Khrysanthios'a, oradan da İamblikhos'un yakın halkasına dek uzanan bir tanıklık zinciriyle aktarır bu sahneyi. Suriye'nin Gadara kaplıcalarında, Eros ve Anteros adını taşıyan iki küçük pınarın başında, filozofun sözünü esirgeyerek yerine getirdiği bir gösteri anlatılır. Aşağıdaki pasaj, Wilmer Cave Wright'ın 1922 tarihli İngilizce çevirisinden alınmıştır.
Bir süre sonra Gadara'ya gitmeye karar verdiler. Suriye'de bir yerdi burası ve İtalya'daki Baiae kaplıcalarının ardından ikinci gelen, başka hiçbiriyle kıyaslanamayacak ılık hamamları vardı. Yola yaz mevsiminde çıktılar. İamblikhos o sırada yıkanmaktaydı, ötekiler de onunla birlikte yıkanıyor ve isteklerini yineleyip duruyorlardı. İamblikhos gülümsedi ve şöyle dedi: 'Tanrılar önünde saygısızlık olsa da, sizin hatırınız için yapılacaktır.'
Ötekilerden daha küçük ama daha güzel iki sıcak pınar vardı. İamblikhos öğrencilerine, yörenin insanlarına bu pınarların eski çağlarda hangi adla anıldığını sormalarını buyurdu. Denileni yaptıklarında haber getirdiler: 'Aldatmaca yok; bu pınarın adı Eros, yanındakinin adı ise Anteros.' Bunun üzerine İamblikhos hemen suya dokundu ve birkaç kısa söz mırıldandıktan sonra pınarın derinliklerinden bir oğlan çağırdı.
Oğlan ak tenli, orta boylu, altın saçlıydı; sırtı ve göğsü ışıldıyordu, tıpkı yıkanmakta olan ya da yıkanmayı henüz bitirmiş biri gibiydi. Yanındakiler şaşkınlığa gömülmüşken İamblikhos, 'Öteki pınara geçelim,' dedi ve düşüncelere dalmış bir halde öne düştü. Orada da aynı işi yaptı ve bir başka Eros çağırdı; ilkinin tıpatıp eşiydi, yalnız saçları daha koyuydu ve güneşin altında dağınık dökülüyordu. Her iki oğlan da onu kucakladılar, sanki öz evlatlarıymış gibi ona sarıldılar.
Aldatmaca yok; bu pınarın adı Eros, yanındakinin adı ise Anteros.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Eunapius (MS y. 347 sonrası doğdu), Sardisli bir sofist ve tarihçiydi. Filozofların ve Sofistlerin Yaşamları, İamblikhos ile onun öğrencilerinin oluşturduğu Suriye Neoplatonist okulunu, Hıristiyanlığın yükselişi karşısında sönmekte olan pagan bilgeliğinin anısını korumak üzere kaleme aldı. İamblikhos, Plotinos ve Porphyrios'un ardından gelen kuşağın en etkili figürüydü; ritüel yoluyla tanrısala yükselmeyi savunan teurji öğretisini Neoplatonizmin merkezine yerleştirdi. Gadara pınarları anlatısı, Eunapius'un öğretmeni Khrysanthios aracılığıyla dinlediği ve filozofun tanrısal doğasına kanıt saydığı mucizelerdendir. Eunapius pasajın hemen ardından, daha da olağanüstü söylentileri bilerek kaydetmediğini, kalıcı bir yazıya çürük söylentiler katmayı tanrısızlık saydığını belirtir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Lives of the Sophists (Philostratus and Eunapius), çev. Wilmer Cave Wright, 1922, s. 419-420
- Neşir
- Loeb Classical Library, 1922 (Wilmer Cave Wright İngilizce çevirisi)
- Konum
- Sayfa 419-420 (İamblikhos'un Yaşamı; Eros ve Anteros pınarları mucizesi)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
