Metaller Üzerine Risale
Laboratuvarında maddeleri terazide tartan bir simyacı; erken modern döneme ait gravür.
Simya

Metaller Üzerine Risale

Opuscule de la Philosophie naturelle des métaux
Denis Zachaire· yaklaşık 1567 (bu baskı 1672)· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

Fransız simyacı Denis Zachaire, on altıncı yüzyılın ortasında kaleme aldığı bu risalede, gençlik yıllarındaki arayışını sadelikle anlatır. Bordeaux ve Toulouse şehirlerinde geçen öğrencilik günleri, yetim kalışı ve reçete kitaplarına duyduğu tutkulu merak, ilerideki uzun simya yolculuğunun ilk adımlarıdır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Önce, zamanın gerçek sırasını ve oraya nasıl vardığımı anlatayım. Yirmi yaşımda yahut o civardaydım. Anababamın özeni ve gayretiyle evimizde dilbilgisinin temel esasları bana öğretildikten sonra, beni Bordeaux şehrine gönderdiler ki Sanatları Kolejde işiteyim, zira orada çokça bilgili üstatlar bulunurdu.

Orada üç yıl geçirdim ve neredeyse aralıksız felsefe üzerine çalıştım. Tanrının lütfu ve anababamın bana verdiği belli bir üstadın özeni sayesinde öylesine ilerledim ki, bütün dostlarıma ve akrabalarıma yerinde göründü. Zira bu süre içinde beni büsbütün yalnız bırakan anamı ve babamı yitirmiştim. Böylece sözü geçen üstadımın gözetiminde Hukuk okumak üzere Toulouse şehrine gitmem uygun bulundu.

Lâkin Bordeaux şehrinden, çeşitli kaynaklardan derlenmiş türlü Reçete kitapları bulunan başka öğrencilerle tanışmadan ayrılmadım. Bu kitaplar bana yakın oldu, çünkü üstadım onlar üzerinde çalışmayı kendine iş edinmişti. Öyle tembel değildim ki ele geçirebildiğim bütün kitapların bir tek yaprağını dahi çevirmeden bıraksam. Nitekim Toulouse şehrine gitmeden önce, üç parmak kalınlığında pek büyük bir kitabım olmuştu.

Öyle tembel değildim ki ele geçirebildiğim bütün kitapların bir tek yaprağını dahi çevirmeden bıraksam.
Özgün metin (İngilizce)
For first, to recount the true order of time, and the manner in which I arrived there. Being twenty years old, or thereabouts; after having been instructed, by the care and diligence of my parents, in the principles of Grammar in our house; I was sent by them to Bordeaux, to hear the Arts at the College, because there were usually very learned Masters there. I spent three years there, studying almost constantly in Philosophy; in which I profited so much by the grace of God, and the care of a particular Master of mine, whom my parents had given to me, that it seemed right to all my friends and relatives (because during this time, I had lost both father and mother, who left me all alone) that I should go to Toulouse, under the charge of my said Master, to study the Laws. But I did not depart from Bordeaux without making the acquaintance of other Students who had various books of Recipes collected from many sources, which became familiar to me because my Master took it upon himself to work on them. I was not so lazy that I left a single page unturned of all the books I could recover; so that before going to Toulouse, I had a very large book of them, as thick as three fingers.

Bu metin neden önemli

Denis Zachaire (yaklaşık 1510-1556), Guyenne asilzadesi ve dönemin en içten simya yazarlarından biridir. Metaller Üzerine Risale (Opuscule de la Philosophie naturelle des métaux), yazarın sahte reçetelerle geçen yıllarını ve hakiki bilgiye varış öyküsünü birinci ağızdan anlatan otobiyografik bir eserdir. Buradaki pasaj eserin Birinci Bölümünün açılışından, William Salmon derlemesi Bibliothèque des philosophes chymiques içinden alınmıştır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Opuscule de la Philosophie naturelle des métaux (Denis Zachaire), Bibliothèque des philosophes (chymiques) derlemesi içinde
Neşir
Derleyen William Salmon; yayıncı Charles Angot, 1672
Konum
Birinci Bölüm, açılış (kitap sayfası 288)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön