Filozofların En Gizli Gül Bahçesi
Damıtma aletleriyle dolu masasında çalışan bir simyacı; pencereden güneş yüzü parlar. Conrad Gesner'in The Newe Jewell of Health (1576) eserinden ağaç baskı gravür.
Simya

Filozofların En Gizli Gül Bahçesi

Johannes Dastin (John Dastin)· 1647· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

On dördüncü yüzyıl İngiliz filozofu ve simyacısı John Dastin, kadim üstatların dağınık öğretilerini tek bir özet halinde derleyip buna Gül Bahçesi adını verir. Aşağıdaki pasaj eserin açılışıdır: yazar niçin böyle adlandırdığını, sanatın hangi ruhla icra edilmesi gerektiğini ve Tanrı'nın bütün işlerini kuşatan dairesel yetkinliği anlatır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bu terkipte, kadim üstatların kitaplarından derlenmiş, arzu edilir bir istek ve paha biçilmez bir kıymet barındırıldığı söylenir. Buna karşın biz burada her şeyi kısaca tek bir özette toplayacağız ki, ey en aziz dost, kimyevi hakikatin hem en mükemmel hem de en kesin sırrı sana yeterince açıklanmış olsun. Bu özete Gül Bahçesi diyoruz, çünkü onu senin için kadim üstatların kitaplarından, dikenler arasından güller devşirir gibi topladık. Ve hakikate yahut akla aykırı olan her şey hakikate zarar verdiğinden, biz de her bakımdan hakikatle uyumlu hükümlerle, açık bir dille konuşacağız.

Doğru bir tertip içinde, kelimesi kelimesine ve bütün yeterli sebepleriyle birlikte, eserin tamamlanması için onların kitaplarından zaruri bulduğumuz her şeyi veciz biçimde aktaracağız; hiçbir fazlalık koymadan ve bütün büyük esere en ufak bir ilave yapmadan. Öyleyse Rabbimiz İsa Mesih, bize kendi anlayışının ruhunu göndermeyi lütfeylesin.

Rabbin iyiliğinin bütün işleri daireseldir ve yetkindir; küresel bir devinimle, kendilerinin çıktığı O'na doğru döner. Zira yaratılışının başlangıcından beri, her şeyin önüne tabiatı koyarak, dört yalın cisim yaptı; sonradan bütün karışık cisimleri bunlardan meydana getirdi. Bu karışımların kimisini akli, kimisini hissi, kimisini nebati, kimisini de madeni kıldı. Nitekim bütün akli varlıkları unsurların inceliğinden, kendi suretinde yarattı. Bunun için kalbimiz O'na varıncaya dek O'na hasret çeker. Çünkü bütün unsurların inceliği yıldızlara yakın olan ateşe yükselir. Öyleyse O'nun tarafından yaratılmış olan bizler de, ilk ilkemiz olarak Tanrı'ya doğru layıkıyla yukarı meylederiz.

Buna Gül Bahçesi diyoruz, çünkü onu senin için kadim üstatların kitaplarından, dikenler arasından güller devşirir gibi topladık.
Özgün metin (İngilizce)
Desirable desire and priceless value are supposed to be contained in this composition from the books of the ancients. However, we shall briefly gather all things here into one summary, so that to you, most dear friend, the most excellent and at the same time most certain arcanum of the chemical truth may be sufficiently revealed. This summary we call the Rosary, because we have plucked it for you from the books of the ancients as roses from thorns. And because whatever is contrary to truth or reason harms the truth, therefore, with sentences that are in every way consistent with the truth, in clear speech, we will in a correct order and word for word, with all their sufficient causes, succinctly hand down whatever we have found necessary from their books for the completion of the work, placing nothing whatsoever that is superfluous, and no addition to the entire magisterium. May it therefore please our Lord Jesus Christ to send us the spirit of His understanding. All the works of the Lord's goodness are circular and perfect, spherically rotated toward Him from whom they proceeded. For from the beginning of His creation, placing nature before all things, He made four simple bodies, from which He afterwards constituted all mixed bodies. Of these mixtures, He made some intellectual, some sensitive, some vegetable, and some mineral. Indeed, He created all intellectual things from the rarity of the elements in the likeness of Himself. Therefore, our heart is restless for Him until we come to Him. For the rarity of all elements ascends to the fire, which is near the stars. Therefore, we, created by Him, deservedly tend upward to God, as to our first principle.

Bu metin neden önemli

John Dastin (Johannes Dastin), on dördüncü yüzyılda yaşamış İngiliz simyacı ve doğa filozofudur; Papa XXII. Ioannes ve Kardinal Napoleone Orsini çevresiyle mektuplaştığı bilinir. Rosarium adıyla anılan bu eseri, simya geleneğinin en çok kopyalanan derlemelerinden biri olmuş, sonraki yüzyıllarda birçok baskısı yapılmıştır. Buradaki 1647 Latince baskısı, kadim üstatların dağınık bilgisini tek bir sanata indirgeyen bir el kitabıdır: tek madde, tek kap, ölçülü ateş. Açılış pasajı, eserin adını gül istiaresiyle temellendirir ve simyayı tabiatı zorlamak değil ona öykünmek olarak tanımlar.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Rosarium secretissimum philosophorum arcanum comprehendens (The Most Secret Rosary of the Philosophers), Johannes Dastin
Neşir
1647 Latince baskısı
Konum
Sayfa 5-6 (başlangıç / önsöz)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön