Atina'daki Yeni Platoncu Akademi'nin son başkanı olan Damaskios, Isidoros'un öğrencisi ve hocasının yaşamöyküsünü yazan filozoftur. Onun yapıtlarının büyük bölümü kaybolmuş, geriye yalnızca başkalarının aktarımlarında yaşayan izler kalmıştır. Bu izlerin en değerlilerinden biri Patrik Photios'un dev derlemesi Bibliotheca'da bulunur. Photios, okuduğu binlerce kitabı özetlerken Damaskios'un dört risalesine de değinir ve pagan bir bilgeye duyduğu dinsel muhalefeti gizlemeden onun üslubunu tanımlar. Aşağıdaki pasaj, Hristiyan bir okurun gözünden kadim paganizmin son büyük temsilcisine bakışı yansıtır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Damaskios'un dört kitaptan oluşan bir yapıtını okudum. Bunlardan ilki üç yüz elli iki bölümden oluşur ve Olağanüstü Olaylar Üzerine adını taşır; ikincisi elli iki bölümden oluşur ve Cinler Hakkında Olağanüstü Öyküler adını taşır; üçüncüsü altmış üç bölümden oluşur ve Ölümden Sonra Görünen Ruhlar Hakkında Olağanüstü Öyküler adını taşır; dördüncüsü ise yüz beş bölümden oluşur ve Olağanüstü Doğalar Üzerine adını taşır.

Bunların tümü olanaksız, inanılmaz ve beceriksizce uydurulmuş harikulade masallar içerir; bunlar hem akılsızca hem de, gerçek dinin ışığı bütün dünyaya yayılmışken bile putperestliğin koyu karanlığında kalmayı sürdüren dinsiz ve tanrısız Damaskios'a yaraşır niteliktedir.

Üslubu özlü, açık ve hoştur; bu tür öykülerde alışılmadık bir durumdur bu.

Gerçek dinin ışığı bütün dünyaya yayılmışken bile o, putperestliğin koyu karanlığında kalmayı sürdürdü.

Özgün metin (İngilizce, J. H. Freese çevirisi, 1920)

Read a work by Damascius in four books, the first of which, in 352 chapters, is entitled, On Incredible Events; the second, in 52 chapters, On Incredible Stories of Demons; the third, in 63 chapters, On Incredible Stories of Souls that have appeared after Death; the fourth, in 105 chapters, On Incredible Natures. They all contain impossible, incredible, and clumsily invented tales of wonderful things, foolish and worthy of the impious and godless Damascius, who, while the light of the true religion spread over the world, remained steeped in the thick darkness of idolatry. The style is concise, clear, and agreeable, which is not usually the case in such stories.

Bu metin neden önemli

Bu satırlar, 9. yüzyıl Konstantinopolis patriği Photios'un Bibliotheca (Myriobiblon) adlı yapıtından, Damaskios'un risalelerine ayrılan 130. kodekstendir. Damaskios (yaklaşık 458-538), Isidoros'un öğrencisi ve Atina Akademisi'nin son başkanı olarak, İmparator Iustinianus'un 529'da pagan felsefe okullarını kapatmasıyla kadim Yeni Platoncu geleneğin kapanışına tanıklık etti. Photios'un burada eleştirdiği paradoksal anlatılar, Damaskios'un daimonlar, ölümden sonra ruhların görünmesi ve olağanüstü doğalar üzerine derlediği, artık büyük ölçüde yitik olan kayıtlardır. Aynı Photios, Damaskios'un Isidoros'un Yaşamı (Felsefi Tarih) adlı eserinin de bilinen en önemli özetini korumuştur; bu nedenle onun tanıklığı, Yeni Platonizmin son kuşağına dair başlıca kaynaklardandır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Bu eser Neoplatonizm Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye

Kaynak eser: Photios, Bibliotheca (Myriobiblon), Kodeks 130 (Damaskios üzerine)
Neşir: The Library of Photius, çev. J. H. Freese, cilt 1 (Londra/New York, 1920)
Konum: Sayfa 216-217, Kodeks 130 (CXXX)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →

Bu Çeviriye Atıf

Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Damaskios ve Paradoksal Anlatılar Üzerine. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/damascius-photius-paradoksal-anlatilar

Özgün Sayfalar60 sayfa