Damaskios ve Paradoksal Anlatılar Üzerine

Atina'daki Yeni Platoncu Akademi'nin son başkanı olan Damaskios, Isidoros'un öğrencisi ve hocasının yaşamöyküsünü yazan filozoftur. Onun yapıtlarının büyük bölümü kaybolmuş, geriye yalnızca başkalarının aktarımlarında yaşayan izler kalmıştır. Bu izlerin en değerlilerinden biri Patrik Photios'un dev derlemesi Bibliotheca'da bulunur. Photios, okuduğu binlerce kitabı özetlerken Damaskios'un dört risalesine de değinir ve pagan bir bilgeye duyduğu dinsel muhalefeti gizlemeden onun üslubunu tanımlar. Aşağıdaki pasaj, Hristiyan bir okurun gözünden kadim paganizmin son büyük temsilcisine bakışı yansıtır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Damaskios'un dört söylevini okudum. Birincisinin adı Paradoksal Şiirler Üzerine Bölümler'dir (üç yüz elli iki bölüm); ikincisi, Cinler Hakkında Paradoksal Anlatılar (elli iki bölüm); üçüncüsü, Ölümden Sonra Görünen Ruhlar Hakkında Paradoksal Anlatılar (altmış üç bölüm); dördüncüsü ise Paradoksal Doğalar Üzerine Bölümler'dir (yüz beş bölüm).

Bütün bu yapıtlarda olanaksız şeyler, hem inanılmaz hem de başıboş dolaşan canavarımsı masallar yer alır; bunlar hem akılsızca hem de gerçekten Damaskios'un tanrısızlığına ve dinsizliğine yaraşır türdendir. Zira o, dindarlığın ışığı bütün dünyayı doldurmuşken bile putperestliğin derin karanlığında uyumayı sürdürdü.

Bu konulardaki üslubu ise özlüdür; böyle anlatılarda alışıldığı üzere ne kabadır ne de açıklığı gözden kaçırır.

Dindarlığın ışığı bütün dünyayı doldurmuşken bile o, putperestliğin derin karanlığında uyumayı sürdürdü.

Özgün metin (İngilizce)

I read four discourses by Damascius. The first is titled Chapters on Paradoxical Poems (352 chapters); the second, Paradoxical Tales about Daemons (52 chapters); the third, Paradoxical Tales about Souls Appearing after Death (63 chapters); and the fourth, Chapters on Paradoxical Natures (105 chapters). In all of these, impossible things, both unbelievable and wandering monstrous tales, both foolish and truly worthy of the godlessness and impiety of Damascius, who, even when the light of piety had filled the world, himself slept under the deep darkness of idolatry. His style in these matters is concise, neither unrefined nor overlooking clarity, as is typical in such narratives.

Bu metin neden önemli

Bu satırlar, 9. yüzyıl Konstantinopolis patriği Photios'un Bibliotheca (Myriobiblon) adlı yapıtından, Damaskios'un risalelerine ayrılan 130. kodekstendir. Damaskios (yaklaşık 458-538), Isidoros'un öğrencisi ve Atina Akademisi'nin son başkanı olarak, İmparator Iustinianus'un 529'da pagan felsefe okullarını kapatmasıyla kadim Yeni Platoncu geleneğin kapanışına tanıklık etti. Photios'un burada eleştirdiği paradoksal anlatılar, Damaskios'un daimonlar, ölümden sonra ruhların görünmesi ve olağanüstü doğalar üzerine derlediği, artık büyük ölçüde yitik olan kayıtlardır. Aynı Photios, Damaskios'un Isidoros'un Yaşamı (Felsefi Tarih) adlı eserinin de bilinen en önemli özetini korumuştur; bu nedenle onun tanıklığı, Yeni Platonizmin son kuşağına dair başlıca kaynaklardandır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Photios, Bibliotheca (Myriobiblon), Kodeks 130 (Damaskios üzerine)
Neşir: 1824 baskısı (Yunanca; İngilizce çeviri Source Library)
Konum: Sayfa 108-109, Kodeks 130
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön