Cremer'in Vasiyeti: Westminster Başrahibinin İtirafı
Athanor'un (simya fırını) yanında duran, kürk yakalı resmi cübbeler içindeki yaşlı sakallı bir simyacı. Geç Ortaçağ ve Rönesans doğa felsefesindeki "filozof-kimyager" tipini yansıtan bu figür, Büyük Eser için gereken düzenli ısıyı sağlayan fırının başında betimlenmiştir.
Simya

Cremer'in Vasiyeti: Westminster Başrahibinin İtirafı

Testamentum Cremeri, Abbatis Westmonasteriensis, Angli, Ordinis Benedictini
John Cremer (Westminster Başrahibi, Benedikten tarikatı); Latince derleme: Luca Jennis (ed.), Musaeum Hermeticum· 1678 (Latince baskı; metnin atfedildiği dönem yaklaşık 14. yüzyıl)· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

Simya edebiyatının en dokunaklı itiraflarından biri, kendisini Westminster Başrahibi diye tanıtan yarı efsanevi bir Benedikten keşişine aittir. Cremer, otuz yılı karanlık kitapların peşinde harcadıktan sonra İtalya'da Raymond Lull ile karşılaşır ve Büyük Eser'in sırrına erer. Ancak asıl trajedi, bu bilgeliği bir hükümdarın hizmetine sunduğunda başlar. Aşağıdaki pasaj, ustayı Kral Edward'ın huzuruna çıkaran müridin, kraliyet sözünün nasıl çiğnendiğini anlattığı bölümdür.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Ben, bu sanatın gayretli bir müridi olarak, konu bana pek çok muhtelif kitapta karanlık bir dille anlatıldığı için hayret verici bir biçimde yolumdan alıkondum. O kitapların talimatlarına göre otuz yıl boyunca okuyup uyguladım, büyük şahsi masraflar pahasına ve emeğimin ziyanına. Ne kadar çok okuduysam o kadar çok yanıldım; ta ki ilahi takdirle İtalya'ya varana dek. Orada Tanrı, bana Raymond adında, her türlü ilim kadar yüce bir vakara sahip bir adamın dostluğunu bahşetmeyi uygun gördü. Bu iyi insanın gözünde öyle bir lütfa eriştim ki, bu büyük sırrın bir kısmını bana ifşa etti. Bu yüzden ona pek çok yakarışla benimle bu adaya gelmesi için ısrar ettim ve iki yıl yanımda kaldı.

Sonra bu seçkin adamı en şanlı Kral Edward'ın huzuruna çıkardım; kral onu hak ettiği vakarla karşıladı. Orada Raymond, sanatı aracılığıyla kralı zengin kılmaya razı oldu, yalnızca şu şart üzerine: kral bizzat kendi şahsında Tanrı'nın düşmanları olan Türklere karşı savaşacak ve bu serveti gurur uğruna yahut hemcinsi Hristiyanlara karşı harp açmak için değil, Rabbin evi uğruna harcayacaktı. Ne var ki, büyük kederime sebep olacak şekilde, bu vaat kral tarafından bozuldu ve çiğnendi.

Ne kadar çok okuduysam o kadar çok yanıldım; ta ki ilahi takdirle İtalya'ya varana dek.
Özgün metin (İngilizce)
And I, as a diligent follower of this art, was delayed in a marvelous way because the subject was explained to me obscurely in many various books, which I read and practiced according to their instructions for a span of thirty years, at great personal expense and to the detriment of my labor. And the more I read, the more I erred, until by divine providence I traveled to Italy, where it seemed good to God to bring me into the fellowship of a man endowed with no less dignity than every kind of learning, named Raymond. I found such favor in the sight of this good man that he revealed some part of this great mystery to me. For this reason, I urged him with many prayers to come with me to this island, and he stayed with me for two years. Afterwards, I brought this eminent man into the presence of the most illustrious King Edward, by whom he was received with due dignity; and there he was content to make the King wealthy through his art, under this condition only: that the king in his own person should wage war against the Turks, the enemies of God, and should spend the wealth upon the house of the Lord, and not at all in pride or in waging war against fellow Christians. But, to my great sorrow, this promise was voided and violated by the king.

Bu metin neden önemli

Metin, 1678 tarihli genişletilmiş Musaeum Hermeticum (Hermetik Müze) derlemesinin on üçüncü risalesidir ve Latinceden İngilizceye Arthur Edward Waite tarafından çevrilmiştir. John Cremer tarihsel kayıtlarla doğrulanamayan yarı efsanevi bir figürdür; simya geleneğinde asıl ünü, Katalan filozof Raymond Lull'u İngiltere sarayına getiren kişi olmasından gelir. Pasajdaki Kral Edward'ın Haçlı Seferi vaadini bozması motifi, simyacının maddi altını değil ahlaki bir sözleşmeyi merkeze koyduğunu gösterir: bilgi, ancak kutsal bir amaca adandığında meşrudur. Bu yönüyle vasiyet, salt bir laboratuvar reçetesi değil, iktidarın ihanetine dair bir ibret hikayesidir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Musaeum Hermeticum, reformatum et amplificatum (Hermetik Müze), XIII. risale: "The Testament of Cremer, Abbot of Westminster"; Latince baskı ed. Luca Jennis, Frankfurt, Hermann von Sande, 1678; İngilizce çeviri A. E. Waite. Basılı sayfalar 535-536.
Neşir
Frankfurt: Apud Hermannum à Sande, 1678 (Musaeum Hermeticum reformatum et amplificatum); İngilizce çeviri A. E. Waite, 1893.
Konum
XIII. risale, basılı sayfa 535-536 (tarama sayfaları 553-554); kitap kimliği c87fadfa-1543-44b9-a138-573c144246e6.
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön