Altıncı yüzyıl İskenderiyesinde yaşamış, ticaret için Hint Okyanusuna dek uzanan yolculuklara çıkmış bir keşiş olan Cosmas Indicopleustes, evrenin gerçek yapısının Musanın çölde kurduğu Buluşma Çadırında gizli olduğunu savundu. Ona göre kutsal çadırın her bölmesi, her eşyası göklerin ve yerin bir suretiydi. Aşağıdaki satırlar, eserin çevirmeninin bu olağanüstü tasavvuru özetlediği giriş bölümünden alınmıştır. Kilise düşüncesinin küreyi reddedip yeryüzünü dört köşeli, düz bir zemin olarak tahayyül ettiği bu okuma, kozmolojinin nasıl bir ilahiyat diline dönüştüğünü gösterir.
Böylece o, tekrar tekrar şunu açıklar: Çadırın perde vasıtasıyla iki mekâna bölünmesi, evrenin de gök kubbe vasıtasıyla biri üstte biri altta olmak üzere iki âleme bölünmesini temsil ediyordu. Kenarı dalgalı biçimde işlenmiş adak ekmeği masası ise okyanusla çevrelenmiş yeryüzünü gösteriyordu; masanın öteki parçaları ve üzerindeki her bir nesne de doğadaki şu ya da bu varlığı simgeliyordu.
Şimdi, masa eninin iki katı uzunluğunda olduğuna, boyu doğudan batıya, eni kuzeyden güneye doğru yerleştirildiğine göre, bundan şunu öğreniriz: Yeryüzü, uzunluğu doğudan batıya, genişliği kuzeyden güneye uzanan, eninin iki katı uzunlukta, dört köşeli düz bir zemindir. Bize bildirdiğine göre okyanus, üzerinde gemi yüzdürülemeyen bir sudur; bizim bu yeryüzümüzü kuşatırken kendisi de bir başka kara parçası tarafından kuşatılmıştır.
Yeryüzü, doğudan batıya uzanan, eninin iki katı uzunlukta, dört köşeli düz bir zemindir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Metin, Cosmas Indicopleustesin altıncı yüzyıla ait Yunanca eseri Hristiyan Topografyanın 1897 tarihli İngilizce çevirisinden, çevirmenin giriş bölümündendir. Cosmas, dünyanın küre biçiminde olduğunu öne süren klasik astronomiye karşı çıkmış, Kutsal Kitaptaki Çadır tasvirini kozmolojik bir model olarak okumuştur. Bu görüş dönemin bilimsel çevrelerinde bile marjinal kalmış olsa da, kutsal mimarinin evrenin sureti sayıldığı kadim bir tahayyülün en sistemli örneklerinden biridir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Christian Topography — Cosmas Indicopleustes (İng. çev. J. W. McCrindle, 1897)
- Neşir
- 1897 İngilizce çevirisi (Hakluyt Society), altıncı yüzyıl Yunanca aslından
- Konum
- Giriş (Introduction), s. XV; Kitap I ile ilgili özet, sayfa 32
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
