Sonsuz Evren ve Dünyalar Üzerine

Ötesinde ne var? Eğer bu soruya hiçbir şey diye yanıt verirseniz, ben ona boşluk yahut hiçlik derim. Öyle bir boşluk ki bu yandan sınırlanmış olsa bile ilerisinde hiçbir haddi yahut ölçüsü yoktur. Bunu tasavvur etmek, evrenin sonsuz ve uçsuz bucaksız olduğunu düşünmekten çok daha güçtür. Evreni sonlu kıldığımızda bir boşluktan kaçınamıyorsak, gelin şimdi içinde hiçbir şeyin bulunmadığı böyle bir uzayın var olmasının yerinde olup olmadığına bakalım.

İşte bu sonsuz uzayın içinde bu evren bulunur. Bunun tesadüfle mi, zorunlulukla mı yoksa inayetle mi olduğunu şimdi tartışmıyorum. Sorum şudur, dünyayı içinde barındıran bu uzayın, ötede uzanan öbür uzaydan daha fazla bir dünya barındırma yatkınlığı var mıdır? Doğrusu bana öyle görünmüyor. Zira hiçbir şeyin bulunmadığı yerde hiçbir ayrım yoktur. Hiçbir ayrımın bulunmadığı yerde yatkınlık bakımından da hiçbir ayrım yoktur. Belki de hiçbir şeyin bulunmadığı yerde hiç yatkınlık da yoktur.