Zıtların Uyumu: Muzaffer Canavarın Kovuluşu
Giordano Bruno'nun gravür portresi, eserlerinin 1830 tarihli baskısından (19. yüzyıl gravürü).
Kozmoloji

Zıtların Uyumu: Muzaffer Canavarın Kovuluşu

Giordano Bruno· 1584· Özgün: İngilizce· Source Library
KozmolojiTürkçe çeviriAçık erişim

Giordano Bruno'nun 1584 tarihli Spaccio de la Bestia Trionfante adlı eserinden, Bilgelik'i temsil eden Sophia ile Saulino arasında geçen bu diyalog, evrenin işleyişine dair Bruno'nun temel kozmolojik öğretisini serimler. Değişim, çeşitlilik ve zıtlıkların çatışması olmadan ne uyumun ne de düzenin var olabileceğini savunan bu pasaj, Nicolaus Cusanus'un "zıtların çakışması" ilkesini evrenin dokusuna nakşeder. Aşağıdaki metin, eserin 1750 tarihli Fransızca çevirisi olan Le ciel réformé'nin Birinci Diyalog bölümünden alınmıştır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Çeşitlilik ve değişim ortak bir zevktir; ve nihayetinde görürüz ki, zıtlar arasında öyle bir yakınlık vardır ki, birbirine fazlaca benzeyen iki nesneden daha iyi uyuşurlar. Ben de aynı düşüncelerle sarsılmış durumdayım. Adalet ancak hatanın varlığında kendine bir uygulama alanı bulur; uyum ise karşıtlıktan doğar. Küresel bir cisim başka bir cismin üzerinde durmaz, yalnızca tek bir noktada değerler; oysa içbükey olan, dışbükey olanın üzerinde huzur bulur.

Fizik ve Matematik bize zıtların çakışmasını sunar; ve bunların buluşmasını ve dayanak noktalarını kurmak, Uygulama'nın başyapıtıdır. Buradan çıkarmak istediğim sonuç şudur: gördüğümüz her şeyin başlangıcı, ortası ve sonu, doğuşu ve yetkinliği her anlamda zıtlar aracılığıyla vücut bulur; ve karşıtlığın bulunduğu yerde eylem, tepki, hareket, çeşitlilik, çokluk, düzen ve onun dereceleri, ardışıklık ve devrân vardır.

Uyum karşıtlıktan doğar; ve karşıtlığın bulunduğu yerde hareket, çeşitlilik, düzen ve devrân vardır.
Özgün metin (İngilizce)
Variety and change are the common taste; and finally, we see so much relationship between opposites that they suit each other better than two objects that are too similar. I am struck by these same ideas. Justice only finds exercise in the presence of error; harmony is born from contrariety. A spherical body does not rest upon another body: they only touch at a single point; but the concave rests upon the convex. Physics and Mathematics present to us the coincidence of opposites; and it is the masterpiece of Practice to establish their meeting and their point of support. What I wish to conclude from it is that the beginning, the middle, and the end, the birth and the perfection of everything that we see, is brought about by opposites in every sense; and that where contrariety is found, there is action, reaction, movement, diversity, multitude, order and its degrees, succession, and vicissitude.

Bu metin neden önemli

Muzaffer Canavarın Kovuluşu (Spaccio de la Bestia Trionfante, 1584), Bruno'nun Londra'da yazdığı ahlak felsefesi diyaloglarından biridir. Eser, tanrıların bir meclis toplayarak gökyüzünü yeniden düzenlemesi alegorisi üzerinden erdemin ve hakikatin, geleneksel ilahi figürlerin yozlaşmışlığına karşı üstünlüğünü savunur. Bu pasajdaki zıtların uyumu öğretisi, Bruno'nun sonsuz evren ve sayısız dünya tasavvurunun felsefi zeminini oluşturur. Bruno bu ve benzeri görüşleri yüzünden 1600'de Roma Engizisyonu tarafından Campo de' Fiori'de yakılmıştır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Le ciel réformé (Spaccio de la Bestia Trionfante'nin 1750 Fransızca çevirisi), Birinci Diyalog
Neşir
Le ciel réformé, 1750 (özgün eser: Giordano Bruno, Spaccio de la bestia trionfante, 1584)
Konum
Birinci Diyalog, Sophia ve Saulino'nun söyleşisi (s. 69-71)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön