Boethius: Talih'in Kendi Ağzından Savunması

"Şimdi seninle biraz da Talih'in kendi ağzından konuşmak isterim. Onun iddialarının haklı olup olmadığına bak. 'İnsanoğlu,' derdi belki, 'beni her gün şikâyetlerinle neden kovalıyorsun? Sana ne haksızlık ettim? Senin hangi malını aldım? İstersen bir yargıç seç, servet ve rütbenin gerçek sahipliği üzerine onun önünde tartışalım. Eğer bunlardan herhangi birinin gerçekten ölümlü bir insanın malı olduğunu gösterebilirsen, iddia ettiğin o şeylerin senin olduğunu seve seve kabul ederim.'"

"'Doğa seni annenin rahminden çıkardığında, seni çırılçıplak ve muhtaç haldeyken aldım, kendi varlığımla besleyip büyüttüm, ve sana duyduğum yakınlıkla seni biraz fazla şımarık yetiştirdim — işte şimdi bana isyan etmeni sağlayan da budur. Elimdeki her şeyin kral gibi bir bolluğuyla seni kuşattım. Şimdi elimi geri çekmek hoşuma gidiyor. Sana ait olmayan şeyi kullandığın için bana teşekkür etmen gerekir; tamamen senin olan bir şeyi kaybetmişsin gibi şikâyet etmeye hakkın yoktur.'"

"'Öyleyse neden yakınıyorsun? Sana hiçbir haksızlık etmedim. Servet, onur ve buna benzer her şey benim denetimimdedir. Hizmetçilerim efendilerini tanır; benimle gelirler, ben gidince onlar da giderler. Cesaretle söyleyebilirim ki, kaybına yandığın o şeyler gerçekten senin olsaydı, onları asla kaybedemezdin. Yalnızca ben mi kendi malımla istediğimi yapmaktan men edilecek olan?'"

"'Gökyüzü kınanmadan bir gün ışığın parlaklığını gösterir, ertesi gün gündüzü gecenin karanlığına gömer; yıl bir gün yeryüzünün yüzünü çiçekler ve meyvelerle süsler, ertesi gün fırtınalar ve soğukla çirkinleştirir. Deniz bugün pürüzsüz ve dingin yüzeyiyle davet etmesine izin verilirken, yarın dalga ve fırtınayla sertleşebilir. İnsanın doymak bilmez açgözlülüğü, beni doğama yabancı bir değişmezliğe mi bağlayacak? Bu benim sanatım, hiç bitmeyen oyunumdur. Dönen çarkı ben çeviririm. Yükseklerin alçalmasını, alçakların yükselmesini seyretmekten zevk alırım. İstersen yüksel, ama ancak oyunumun kuralları gerektirdiğinde alçalmayı bir eziyet saymamak şartıyla.'"

"'Karakterimi bilmiyor muydun? Lidyalıların Kralı Kroisos'un — bir zamanlar Kyros'un korkulan rakibinin — sonradan acınacak halde ateşe teslim edildiğini ve ancak gökten gönderilen bir sağanakla kurtulduğunu bilmiyor muydun? Paullus'un, esiri Kral Perseus'un talihsizlikleri karşısında dindar gözyaşları döktüğü gözünden mi kaçtı? Trajediler, Talih'in ayrım gözetmeyen darbeleriyle krallıkların yıkılışından başka ne için bu denli acıklı feryat eder?'" (Kroisos ve Perseus, antik tarihte "yükselen kral aniden düşer" örnekleri olarak bilinen iki figürdür; Boethius'un çağdaşlarının bu isimleri hemen tanıyacağı varsayılır.)

"'Çocukluğunda, Zeus'un eşiğinde duran 'iki küpten' — 'biri nimetlerle, öteki felaketlerle dolu' — öğrenmedin mi? Ya sen iyi küpten fazlasıyla cömertçe almışsan? Ya şimdi bile senden tamamen ayrılmamışsam? Ya bu değişkenliğimin kendisi, daha iyi şeyler ummak için haklı bir zemin oluşturuyorsa? Ama şimdi dinle, yüreğinin tedirginlikle kavrulup gitmesine izin verme, ve herkese ortak olan bir diyarda kendi şartlarınla yaşamayı bekleme.'"