Felsefenin Tesellisi: Bir Zamanlar Söylediğim Ezgiler
Boethius, De consolatione philosophiae, on ikinci yüzyıl Latince el yazması nüshasından bir yaprak (Neoplatonizm)
Neoplatonizm

Felsefenin Tesellisi: Bir Zamanlar Söylediğim Ezgiler

Boethius (Anicius Manlius Severinus Boethius)· 12. yüzyıl (Latince el yazması nüsha; özgün eser MS 524 dolayları)· Özgün: İngilizce· Source Library
NeoplatonizmTürkçe çeviriAçık erişim

Boethius, ölüm hükmünü bekleyerek zindanda yazdığı Felsefenin Tesellisi'ne, kaybettiği talihe ağıt yakan bu açılış şiiriyle başlar. Neoplatonik geleneğin Ortaçağ Avrupası'na aktarılmasında köprü olan bu eser, çöküşten kozmik düzenin kavranışına doğru yükselen bir yolculuktur. Aşağıdaki pasaj, on ikinci yüzyıl Lombard hattıyla yazılmış Latince bir nüshadan, eserin ilk manzumesidir.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bir zamanlar çalışmanın en verimli çağında söylediğim ezgileri, ne yazık ki şimdi yaslı makamlara çevirmeye zorlanıyorum. İşte, paralanmış İlham Perileri yazılması gerekeni bana dikte ediyor ve gerçek ağıtlar yüzümü gözyaşlarıyla ıslatıyor. Hiçbir dehşet hiç değilse bunları yıldıramadı, öyle ki yolculuğumuza eşlik etmekten geri kalmasınlar. Bir zamanların taze ve mutlu gençliğimin şanı, artık yaşlı adamın hüzünlü yazgısını teselli ediyor.

Çünkü kötülüklerin hızlandırdığı beklenmedik ihtiyarlık çöküyor üzerime ve keder kendi çağının hazır olmasını buyurdu. Vakitsiz aklar döküldü başıma ve yıpranmış bedenin üstünde gevşemiş ten titriyor. Ne mutlu o ölüme ki tatlı yıllara sokulmaz da çoğu kez hüzünlülerin çağrısıyla gelir. Ne yazık, sağır bir kulakla yüz çeviriyor bedbahtlardan ve acımasız, ağlayan gözleri kapamaya yanaşmıyor.

Güvenilmez Talih, geçici nimetlerle yüzüme gülerken, hüzünlü bir saat neredeyse başımı ölüme daldıracaktı. Şimdi o bulutlu çehresini, aldatıcı yüzünü değiştirdiği için, kutsanmamış ömrüm istenmeyen gecikmelerini uzatıp duruyor. Neden, ey dostlarım, beni mutlu diye bunca övdünüz? Düşmüş olan kimse, sağlam bir zemin üzerinde durmuyordu.

Düşmüş olan kimse, sağlam bir zemin üzerinde durmuyordu.
Özgün metin (İngilizce)
Songs that I once performed in a flourishing state of study, Alas, I am compelled to enter upon mournful modes. Behold, the mangled Muses dictate what must be written, And true elegies bedew my face with tears. These at least no terror could overcome, So that they might not accompany our journey. The glory of my once green and happy youth, Now consoles the sad fates of the old man. For there comes unexpected old age, hastened by evils, And grief commanded its own age to be present. Untimely gray hairs are shed upon my head, And loose skin trembles on a worn-out body. Happy is the death of men which does not insert itself Into sweet years, and often comes when called by the sad. Alas, how with a deaf ear it turns away from the wretched, And, cruel, refuses to close weeping eyes. While Fortune, ill-trusted, favored with light goods, A sad hour had almost plunged my head into death. Now because the cloudy one has changed her deceitful face, My impious life prolongs its unwelcome delays. Why did you, my friends, so often boast that I was happy? He who has fallen did not stand on a stable footing.

Bu metin neden önemli

Boethius, altıncı yüzyılda yaşamış Romalı bir senatör ve düşünürdür. Ostrogot Kralı Theodoric döneminde ihanetle suçlanıp hapse atılmış, idamını beklerken bu eseri kaleme almıştır. Felsefenin Tesellisi, tutuklunun umutsuzluğuyla, kişileştirilmiş Felsefe arasında geçen bir diyalogdur ve zenginlik ile iktidarı reddederek ilahi düzenin kavranışına doğru ilerler. Eserin doruğu olan meşhur kozmik ilahi (Üçüncü Kitap, dokuzuncu manzume: O qui perpetua), Platon'un Timaios'undan beslenen ve evrenin ruhunu (Anima Mundi) yücelten Neoplatonik bir yakarıştır. Bu yüzden metin, Neoplatonik ve Stoacı düşüncenin Ortaçağ Avrupası'na aktarılmasında başlıca taşıyıcı olmuştur. Buradaki pasaj, eserin ilk manzumesi olan ağıttır: şairin talihten düşüşü ve Felsefe'nin gökleri delen figürünü çağırmasından hemen önceki hüzün anıdır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Boethius, De consolatione philosophiae (Felsefenin Tesellisi), Birinci Kitap, birinci manzume ("Carmina qui quondam"); on ikinci yüzyıl Lombard hattı Latince el yazması nüshadan
Neşir
Boethius, Consolation of Philosophy (12th c., Lombard script); SourceLibrary.org, Amsterdam, 2026. Lisans: CC BY-SA 4.0
Konum
Birinci Kitap, birinci manzume (metrum I); nüshanın 13. sayfası (pageId 69b52ca98a30f8bb13661393)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön