Bu ilahi, Felsefenin Tesellisi'nin tam ortasında, Boethius'un idam beklerken kaleme aldığı eserin en ünlü pasajıdır: Kitap III'ün dokuzuncu manzumesi, geleneksel olarak ilk sözcükleriyle "O qui perpetua" diye anılır. Felsefe'nin daha önceki öğretilerini özetleyen bu yakarış, doğrudan Platon'un Timaios'undan beslenir ve Tanrı'yı evrenin hem mimarı hem nihai hedefi olarak çağırır. Ortaçağ boyunca bu şiir, Hristiyan düşünürlerce felsefi bir yaratılış tercümesi olarak okunmuş, Chartres Okulu'ndan Dante'ye kadar geniş bir etki bırakmıştır.
Ey yeryüzünü ve göğü çağdan çağa ezelî bir akılla yöneten, sözünle Zamanı Ebediyet’in dipsizliğinden çağıran Sen; hareket eden her şeyin kaynağı, kendisi ise sabit ve hareketsiz kalan Sen. Seni bu uyumlu evreni biçimlendirmeye zorlayan dışsal bir neden yoktu; bilakis, kendi özünün en derininde yerleşik olan, kıskançlıktan azade kusursuz iyilik biçimi Seni bu işe yöneltti ve Sen bütünü o yüce örneğe göre biçimlendirdin. Sende yansıyan bu dünya güzeldir, çünkü Sen Kendin en güzel olansın; eseri o güzel benzerliğe göre biçimlendirdin, her parçanın kusursuz tasarımıyla ona yetkinlik giydirerek.
Unsurları dengeli bir uyum içinde birbirine bağlarsın, öyle ki sıcak ve soğuk, nemli ve kuru birbiriyle çekişmesin; ne saf ateş yükselip kaçsın, ne suların ağırlığı yeryüzünü ezsin.
Bütünün içine yayıp parçalarını uyumla birbirine ördüğün, her şeyi hareket ettiren, üç katlı doğaya sahip bir ruhtur. Bu ruh ikiye yarılıp iki çember halinde toplanarak kendi üzerine dönen bir yolda ilerler; aklın sınırlarını kuşatır ve gökleri kendi gerçek suretine uydurur. (Burada Platon’un Timaios’undaki Evren Ruhu — Anima Mundi — doktrinine doğrudan gönderme var: tanrı, ruhu "Aynı" ve "Öteki" ilkelerinden karıştırıp uzunlamasına ikiye yarar, iki şeridi bir X biçiminde çaprazlayarak gök küreye yerleştirir — bu iki çember, gök ekvatoru ile tutulum dairesinin gökbilimsel karşılığıdır.) Benzer bir düzenle Sen daha küçük ruhları ve hayatları da gönderirsin, her birini kendi yıldız arabasına bağlayarak yeryüzüne ve göğe geniş biçimde saçarsın. (Timaios’un bir başka doktrinine göre insan ruhları, doğmadan önce birer yıldıza adeta arabalarına biner gibi yerleştirilir.) Bunları iyicil bir yasayla yine geri dönmeye, kendi ateşlerini Sana geri vermeye çağırırsın.
Ey her şeye kadir Baba, bize aklın kanadıyla göğün o yüce yüksekliğine yükselmeyi bahşet; bize iyiliğin kaynağını görmeyi bahşet; gerçek ışığı bulduğumuzda, sabit gözlerimizi Sende odaklamayı bahşet. Yeryüzünün ağır sislerini dağıt ve kendi görkeminle parla. Çünkü Sen, her dindar ruhun gerçek dinginliği ve kusursuz huzurusun: Senin yüzünü görmek, sonu ve başlangıcı görmektir — tek Sen hem rehber, hem yolcu, hem yol, hem de hedefsin.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu manzume, De Consolatione Philosophiae'nin (Felsefenin Tesellisi) Kitap III'ünde, mutluluğun doğası üzerine tartışmanın doruk noktasında yer alır. Felsefe, sahte mutluluk biçimlerini (zenginlik, iktidar, şöhret, zevk) tek tek eleyip gerçek mutluluğun Tanrı'da bulunduğunu gösterdikten sonra, okuru bu yakarışla Tanrı'nın kendisine — evrenin hem yaratıcısı hem nihai amacı olan ilkeye — yükseltir. H. R. James'in 1897 çevirisindeki dipnot kaynağını açıkça belirtir: içerik doğrudan Platon'un Timaios'undan (29-42) alınmıştır. Bu yüzden metin, Neoplatonik ve Stoacı düşüncenin Ortaçağ Avrupası'na aktarılmasında başlıca taşıyıcılardan biri olmuştur; Chartres Okulu düşünürleri (özellikle Bernardus Silvestris ve Alanus ab Insulis) bu şiiri doğrudan temel almıştır. H. R. James'in 1897 çevirisi, kamu malı statüsündeki en yaygın kullanılan İngilizce versiyondur.
Bu eser Neoplatonizm Koleksiyonu'nun parçasıdır →
- Kaynak eser
- Boethius, De consolatione philosophiae (Felsefenin Tesellisi), Üçüncü Kitap, dokuzuncu manzume ("O qui perpetua")
- Neşir
- H. R. James çevirisi, 1897 (kamu malı)
- Konum
- Bu manzumenin tamamı (eserin bir bölümü — 5 kitaplık eserin tamamı değil)
- Kalıcı arşiv
- DOI: 10.5281/zenodo.22016082 (Zenodo)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Project Gutenberg
Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Felsefenin Tesellisi: Kozmik Yakarış (O qui perpetua). Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/boethius-felsefenin-tesellisi-neoplatonik-kozmik-yakaris@misc{kk_boethius_felsefenin,
author = {Uysal, Şira Nur},
title = {{Felsefenin Tesellisi: Kozmik Yakarış (O qui perpetua)}},
year = {2026},
publisher = {Kadim Kütüphane},
doi = {10.5281/zenodo.22016082},
url = {https://kadimkutuphane.com/boethius-felsefenin-tesellisi-neoplatonik-kozmik-yakaris},
note = {Türkçe çeviri, özgün eser: Boethius (Anicius Manlius Severinus Boethius)},
}Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
