Batlamyus'a atfedilen "Centiloquium" yani "Yüz Söz", yıldız biliminin özünü yüz veciz aforizmaya sıkıştıran kadim bir el kitabıdır. Yunanca adı Karpos, yani "Meyve"dir; çünkü büyük "Dörtlü Kitap"ın (Tetrabiblos) olgunlaşmış özü sayılmıştır. Aşağıdaki açılış sözleri, göksel yargının sınırlarını, tahminin zorunluluğunu ve bilge ruhun yıldızlar karşısındaki konumunu ortaya koyar. Metin, 1641 tarihli Latince aforizma derlemesinden alınmıştır.
BATLAMYUS'un Yüz Sözü yahut Kitaplarının Meyvesi.
Bir. Hüküm hem senin kendi bilginden hem de ilimden doğar. Zira ilim sahibi kişinin şeylerin tikel suretlerini kesin olarak dile getirmesi mümkün değildir; nitekim duyular da bir şeyin tikel suretini değil, ancak genel bir suretini kavrar. Bu meselelerle uğraşan kimsenin varsayıma dayanması gerekir; çünkü tikel olanı ancak ilâhî ilhamla dolu olanlar önceden bildirebilir.
İki. Kendisine danışılan kişi kendini iyice sınadığında, kendi hâli ile haritanın gösterdiği suret arasında hiçbir uyuşmazlık kalmaz.
Üç. Belli bir işe kabiliyeti olan kimsenin doğum haritasında, bu kabiliyete delâlet eden yıldız hiç şüphesiz pek güçlü bulunur.
Dört. Hakikatin bilgisine yatkın bir ruh, kendini ilimde en ileri derecede yetiştirmiş kimseden daha çoğuna erişir.
Beş. İlim sahibi kişi, yıldızların doğasını bilip olay gerçekleşmeden önce kendini hazırladığında, onların birçok etkisini savuşturabilir.
Altı. Gün ve saat seçimi, ancak seçilen vakit doğum haritasıyla iyice bağdaştığında fayda verir. Aksi hâlde, görünüşte iyi bir sonuca yönelmiş olsa bile hiçbir suretle yararlı olmaz.
Yedi. Yıldızların bileşimlerini, kimse önce onların doğal farklarını ve karışımlarını öğrenmeden kavrayamaz.
Sekiz. Bilge bir ruh göksel işleyişe katkıda bulunur; tıpkı usta bir çiftçinin toprağı sürerek ve ayıklayarak doğaya katkıda bulunması gibi.
Bilge bir ruh göksel işleyişe katkıda bulunur; tıpkı usta bir çiftçinin toprağı sürerek ve ayıklayarak doğaya katkıda bulunması gibi.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Centiloquium, orta çağ ve Rönesans astrolojisinin en çok okunan metinlerinden biriydi ve yüzyıllarca gerçek Batlamyus eseri sayıldı. Bugün bilginler onun geç antik yahut erken İslam döneminde derlenmiş bir sözler dizisi olduğunu düşünse de, önemi azalmaz. Bu ilk aforizmalar, astrolojinin kesin bir kehanet değil, doğanın genel yasaları üzerine kurulu bir tahmin sanatı olduğunu vurgular. En çarpıcı fikir ise bilge ruhun yıldızların etkisini savuşturabileceği, hatta göksel işleyişe bir çiftçi gibi katkıda bulunabileceğidir. İnsan burada göklerin edilgen bir kulu değil, kaderiyle birlikte çalışan bir ortaktır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Astrologia aphoristica Ptolemaei, Hermetis, Ludovici de Rigiis, Almansoris, Hieronymi Cardani, et autoris innominati
- Neşir
- 1641 tarihli Latince aforizma derlemesi (anonim derleyici); Batlamyus'un Centiloquium'unu içerir
- Konum
- Bölüm I: "Claudii Ptolemaei Centum Dicta", sayfa 29-30 (aforizmalar 1-8)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
