Hexaemeron: Başlangıçta Gökleri ve Yeri Yaratan
Yaratılış'ın altı gününü betimleyen ahşap baskı, Symphorien Champier, 1517.
Kozmoloji

Hexaemeron: Başlangıçta Gökleri ve Yeri Yaratan

Büyük Basileios (Kayserili Basileios)· MS 4. yüzyıl (İngilizce çeviri baskısı 1890)· Özgün: İngilizce· Source Library
KozmolojiTürkçe çeviriAçık erişim

Dördüncü yüzyılın büyük Kilise Babalarından Kayserili Basileios, Yaratılış anlatısının ilk sözlerini bir kürsüden vaaz olarak yorumladığı Hexaemeron (Altı Gün) homililerinde, evrenin bir başlangıcı olduğunu ve her şeyin ölçüsüz bir İyilik olan Tanrı'dan doğduğunu ilan eder. Aşağıdaki pasajda Basileios, evreni rastlantıya ve atomların çarpışmasına bağlayan filozoflara karşı, yaratılışın kudretli bir iradenin eseri olduğunu çömlekçi benzetmesiyle anlatır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Böylece, aynı özenle sayısız kap yapmış olan bir çömlekçinin ne sanatını ne de yeteneğini tüketmemesi gibi, yaratıcı kudreti tek bir dünyayla sınırlı olmak şöyle dursun sonsuza uzanabilen Evren'in Yapıcısı da, görünen dünyanın engin genişliklerini varlığa çağırmak için yalnızca iradesinin dürtüsüne muhtaçtı. Öyleyse dünyanın bir başlangıcı varsa ve yaratılmışsa, ona bu başlangıcı kimin verdiğini ve Yaratıcı'nın kim olduğunu araştırın.

Ya da daha doğrusu, insan akıl yürütmelerinin sizi hakikatten saptırması korkusuyla Musa, Tanrı'nın heybetli adını yüreklerimize bir mühür ve bir koruma gibi kazıyarak bu araştırmanın önüne geçmiştir: Başlangıçta Tanrı yarattı. Odur işte; hayırsever Doğa, ölçüsüz İyilik, akılla donatılmış bütün varlıklar için sevilmeye layık olan, en çok arzu edilen güzellik, var olan her şeyin kökeni, yaşamın kaynağı, düşünsel ışık, nüfuz edilemez bilgelik. Başlangıçta gökleri ve yeri yaratan Odur.

Öyleyse ey insan, görünen dünyanın bir başlangıcı olmadığını sanma. Gök cisimleri dairesel bir yörüngede döndüğü ve dairenin nereden başladığını duyularımızla belirlemek güç olduğu için, dairesel bir hareketle sürüklenen cisimlerin doğaları gereği başlangıçsız olduklarına inanma. Zaman içinde başlayan, zaman içinde son bulmaya da mahkûmdur. Bir başlangıç olduysa, sondan da kuşku duymayın.

Zaman içinde başlayan, zaman içinde son bulmaya da mahkûmdur. Bir başlangıç olduysa, sondan da kuşku duymayın.
Özgün metin (İngilizce)
Thus the Maker of the Universe, whose creative power, far from being bounded by one world, could extend to the infinite, needed only the impulse of His will to bring the immensities of the visible world into being. If then the world has a beginning, and if it has been created, inquire who gave it this beginning and who was the Creator. Or rather, in the fear that human reasonings may make you wander from the truth, Moses has anticipated inquiry by engraving in our hearts, as a seal and a safeguard, the awful name of God: "In the beginning God created." It is He—beneficent Nature, Goodness without measure, a worthy object of love for all beings endowed with reason, the beauty most to be desired, the origin of all that exists, the source of life, intellectual light, impenetrable wisdom—it is He who "in the beginning created heaven and earth." Do not then imagine, O man, that the visible world is without a beginning. That which was begun in time is condemned to come to an end in time. If there has been a beginning, do not doubt of the end.

Bu metin neden önemli

Bu metin, Kayserili Basileios'un (yaklaşık 330-379) Yaratılış'ın ilk bölümünü halka açık vaazlar olarak yorumladığı dokuz homiliden oluşan Hexaemeron (Altı Gün) serisinin ilkinden alınmıştır. Basileios burada döneminin Yunan doğa felsefesiyle, özellikle evreni atomların rastlantısal çarpışmasına bağlayan Demokritos ve Epikuros geleneğiyle hesaplaşır. Evrenin bir başlangıcı olduğu, dolayısıyla bir sonu da olacağı yolundaki kozmolojik savı, yaratılışın rastlantı değil ölçüsüz bir iyilik olan Tanrı'nın iradesinin eseri olduğu düşüncesine dayandırır. Eser, ortaçağ boyunca Doğu ve Batı Hristiyanlığında yaratılış kozmolojisinin temel metinlerinden biri olmuş, Ambrosius ve başkalarını doğrudan etkilemiştir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Hexaemeron (Altı Gün Üzerine Dokuz Homili), Homili I, bölüm 2-3; içinde: Nicene and Post-Nicene Fathers, İkinci Seri, Cilt 8 (Basil: Letters and Select Works), ed. Philip Schaff ve Henry Wace, 1890
Neşir
Nicene and Post-Nicene Fathers, Series 2, Vol. 8, ed. Philip Schaff & Henry Wace (1890)
Konum
Homili I, bölüm 2-3, s. 141
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön