Dördüncü yüzyılın büyük Kilise Babalarından Kayserili Basileios, Yaratılış anlatısının ilk sözlerini bir kürsüden vaaz olarak yorumladığı Hexaemeron (Altı Gün) homililerinde, evrenin bir başlangıcı olduğunu ve her şeyin ölçüsüz bir İyilik olan Tanrı'dan doğduğunu ilan eder. Aşağıdaki pasajda Basileios, evreni rastlantıya ve atomların çarpışmasına bağlayan filozoflara karşı, yaratılışın kudretli bir iradenin eseri olduğunu çömlekçi benzetmesiyle anlatır.
Böylece, aynı özenle sayısız kap yapmış olan bir çömlekçinin ne sanatını ne de yeteneğini tüketmemesi gibi, yaratıcı kudreti tek bir dünyayla sınırlı olmak şöyle dursun sonsuza uzanabilen Evren'in Yapıcısı da, görünen dünyanın engin genişliklerini varlığa çağırmak için yalnızca iradesinin dürtüsüne muhtaçtı. Öyleyse dünyanın bir başlangıcı varsa ve yaratılmışsa, ona bu başlangıcı kimin verdiğini ve Yaratıcı'nın kim olduğunu araştırın.
Ya da daha doğrusu, insan akıl yürütmelerinin sizi hakikatten saptırması korkusuyla Musa, Tanrı'nın heybetli adını yüreklerimize bir mühür ve bir koruma gibi kazıyarak bu araştırmanın önüne geçmiştir: Başlangıçta Tanrı yarattı. Odur işte; hayırsever Doğa, ölçüsüz İyilik, akılla donatılmış bütün varlıklar için sevilmeye layık olan, en çok arzu edilen güzellik, var olan her şeyin kökeni, yaşamın kaynağı, düşünsel ışık, nüfuz edilemez bilgelik. Başlangıçta gökleri ve yeri yaratan Odur.
Öyleyse ey insan, görünen dünyanın bir başlangıcı olmadığını sanma. Gök cisimleri dairesel bir yörüngede döndüğü ve dairenin nereden başladığını duyularımızla belirlemek güç olduğu için, dairesel bir hareketle sürüklenen cisimlerin doğaları gereği başlangıçsız olduklarına inanma. Zaman içinde başlayan, zaman içinde son bulmaya da mahkûmdur. Bir başlangıç olduysa, sondan da kuşku duymayın.
Zaman içinde başlayan, zaman içinde son bulmaya da mahkûmdur. Bir başlangıç olduysa, sondan da kuşku duymayın.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu metin, Kayserili Basileios'un (yaklaşık 330-379) Yaratılış'ın ilk bölümünü halka açık vaazlar olarak yorumladığı dokuz homiliden oluşan Hexaemeron (Altı Gün) serisinin ilkinden alınmıştır. Basileios burada döneminin Yunan doğa felsefesiyle, özellikle evreni atomların rastlantısal çarpışmasına bağlayan Demokritos ve Epikuros geleneğiyle hesaplaşır. Evrenin bir başlangıcı olduğu, dolayısıyla bir sonu da olacağı yolundaki kozmolojik savı, yaratılışın rastlantı değil ölçüsüz bir iyilik olan Tanrı'nın iradesinin eseri olduğu düşüncesine dayandırır. Eser, ortaçağ boyunca Doğu ve Batı Hristiyanlığında yaratılış kozmolojisinin temel metinlerinden biri olmuş, Ambrosius ve başkalarını doğrudan etkilemiştir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Hexaemeron (Altı Gün Üzerine Dokuz Homili), Homili I, bölüm 2-3; içinde: Nicene and Post-Nicene Fathers, İkinci Seri, Cilt 8 (Basil: Letters and Select Works), ed. Philip Schaff ve Henry Wace, 1890
- Neşir
- Nicene and Post-Nicene Fathers, Series 2, Vol. 8, ed. Philip Schaff & Henry Wace (1890)
- Konum
- Homili I, bölüm 2-3, s. 141
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
