Tabii ve Tabiatüstü Şeyler Üzerine
Güneş merceği ve imbik düzeneği: yüzlü bir güneş diskinden çıkan ışınlar, büyük bir yakıcı mercekle bir imbik üzerine odaklanır. Athanasius Kircher'in Mundus Subterraneus adlı eserinden, dönemin simya ve optik anlayışını yansıtan bir gravür.
Simya

Tabii ve Tabiatüstü Şeyler Üzerine

Basilius Valentinus (Basil Valentine)· 1670· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

Basil Valentine adıyla anılan simya külliyatının bu risalesi, maddi dünyanın görünmez ilahi yasaların bir yansıması olduğu bir kozmoloji sunar. Eserin ilk faslı, madenlerin ve minerallerin gizli ruhundan söz etmeden önce daha temel bir ayrımı ortaya koyar: var olan her şeyin tabii ve tabiatüstü olmak üzere iki parçadan meydana geldiğini. Aşağıdaki pasaj, aklın kavrayabildiği ile ancak imanla kuşatılabilen arasındaki bu eşiği çizer.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Her şeyden önce şunu beyan edip size açıklamak gerekir ki, bütün şeyler iki parçadan meydana gelir: yani Tabii olan ve Tabiatüstü olan. Görünür, dokunulur, bir suret yahut şekle sahip olan şey tabiidir. Fakat el ile tutulamayan, şekilsiz ve ruhani olan şey tabiatüstüdür ve ancak İman ile idrak edilip kavranmalıdır. Yaratılış böyledir, bilhassa da Tanrı'nın ebediyeti: nihayetsiz, ölçülemez ve akıl ermez. Zira Tabiat, onu insan aklıyla ne tasavvur edebilir ne de kavrayabilir.

İşte bu tabiatüstüdür: aklın erişemediği, lâkin İman ile kavranması gereken. Bu ilahi bir meseledir ve ruhlara hükmeden ilahiyata aittir. Ne var ki hepsinin üstünde, Tanrı'nın büyük işleri tabiatüstü olarak bulunur ve öyle kabul edilir; bunlar insan muhayyilesince yoklanıp anlaşılamaz. Bilhassa böyledir Tanrı'nın, engin sevgisinden ötürü insanoğluna bahşettiği o büyük lütuf ve merhameti ki, hakikaten hiçbir insan onu ne kavrayabilir ne de bilebilir.

Görünür ve dokunulur olan tabiidir; el ile tutulamayan, şekilsiz ve ruhani olan ise ancak İman ile kavranır.
Özgün metin (İngilizce)
It will be necessary first of all to state, and to explain to you, that all things consist of two parts: that is, the Natural and the Supernatural. What is visible, tangible, and has form or shape is natural; but what is untouchable, without form, and spiritual is supernatural, and must be grasped and conceived by Faith. Such is the Creation, and especially the eternity of God: without end, immeasurable, and incomprehensible. For Nature cannot conceive nor grasp it by human reason. This is supernatural: what reason cannot grasp, but must be conceived by Faith. This is a divine matter and belongs to theology, which judges souls. But above all, the great works of God are found and acknowledged to be supernatural, not to be scrutinized and comprehended by human imaginations. Such is especially the great grace and mercy of God which he bestows upon mankind out of his great love, which indeed no man can grasp or know.

Bu metin neden önemli

Metin, madenlerin ilk tentürü ve kökü hakkındaki simyevi incelemesine girmeden önce felsefi zeminini kurar. Valentine için laboratuvar pratiği metafizik bir çerçeveye oturur: her cismani maddenin, bilhassa madenlerin, ancak ilahi yasalar ışığında anlaşılabilecek gizli bir ruhani kökü vardır. Bu açılış pasajı, eserin bütününe hâkim olan görünür ile görünmez, tabii ile tabiatüstü arasındaki temel gerilimi ve simyacının işinin bu iki âlem arasında köprü kurma iddiasını haber verir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Of Natural and Supernatural Things (Basilius Valentinus), 1670 İngilizce çevirisi, Fasıl 1
Neşir
1670 İngilizce baskısı (Basilius Valentinus: Natural & Supernatural Things, 1671)
Konum
Fasıl 1, s. 6-7 (basılı sayfa 4-5)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön