Basil Valentine adıyla anılan simya külliyatının bu risalesi, maddi dünyanın görünmez ilahi yasaların bir yansıması olduğu bir kozmoloji sunar. Eserin ilk faslı, madenlerin ve minerallerin gizli ruhundan söz etmeden önce daha temel bir ayrımı ortaya koyar: var olan her şeyin tabii ve tabiatüstü olmak üzere iki parçadan meydana geldiğini. Aşağıdaki pasaj, aklın kavrayabildiği ile ancak imanla kuşatılabilen arasındaki bu eşiği çizer.
Her şeyden önce şunu beyan edip size açıklamak gerekir ki, bütün şeyler iki parçadan meydana gelir: yani Tabii olan ve Tabiatüstü olan. Görünür, dokunulur, bir suret yahut şekle sahip olan şey tabiidir. Fakat el ile tutulamayan, şekilsiz ve ruhani olan şey tabiatüstüdür ve ancak İman ile idrak edilip kavranmalıdır. Yaratılış böyledir, bilhassa da Tanrı'nın ebediyeti: nihayetsiz, ölçülemez ve akıl ermez. Zira Tabiat, onu insan aklıyla ne tasavvur edebilir ne de kavrayabilir.
İşte bu tabiatüstüdür: aklın erişemediği, lâkin İman ile kavranması gereken. Bu ilahi bir meseledir ve ruhlara hükmeden ilahiyata aittir. Ne var ki hepsinin üstünde, Tanrı'nın büyük işleri tabiatüstü olarak bulunur ve öyle kabul edilir; bunlar insan muhayyilesince yoklanıp anlaşılamaz. Bilhassa böyledir Tanrı'nın, engin sevgisinden ötürü insanoğluna bahşettiği o büyük lütuf ve merhameti ki, hakikaten hiçbir insan onu ne kavrayabilir ne de bilebilir.
Görünür ve dokunulur olan tabiidir; el ile tutulamayan, şekilsiz ve ruhani olan ise ancak İman ile kavranır.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Metin, madenlerin ilk tentürü ve kökü hakkındaki simyevi incelemesine girmeden önce felsefi zeminini kurar. Valentine için laboratuvar pratiği metafizik bir çerçeveye oturur: her cismani maddenin, bilhassa madenlerin, ancak ilahi yasalar ışığında anlaşılabilecek gizli bir ruhani kökü vardır. Bu açılış pasajı, eserin bütününe hâkim olan görünür ile görünmez, tabii ile tabiatüstü arasındaki temel gerilimi ve simyacının işinin bu iki âlem arasında köprü kurma iddiasını haber verir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Of Natural and Supernatural Things (Basilius Valentinus), 1670 İngilizce çevirisi, Fasıl 1
- Neşir
- 1670 İngilizce baskısı (Basilius Valentinus: Natural & Supernatural Things, 1671)
- Konum
- Fasıl 1, s. 6-7 (basılı sayfa 4-5)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
