On İki Anahtar
Çürüme (Putrefactio) simya amblemi, kara küre üzerinde bir iskelet. Michael Maier, Viridarium chymicum, 1688.
Simya

On İki Anahtar

Les Douze Clefs
Basilius Valentinus· 1660· Özgün: İngilizce· Source Library
SimyaTürkçe çeviriAçık erişim

Basilius Valentinus'un On İki Anahtar'ından Sekizinci Anahtar, simyanın en temel ilkelerinden birini işler, hiçbir yeni yaşamın önceki biçimin çürümesi olmadan doğamayacağını. Yazar, doğadaki gündelik örneklerden yola çıkarak çürümeyi ölüm değil, yeniden doğuşun zorunlu eşiği olarak sunar.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

İnsanın ve başka herhangi bir hayvanın doğuşu çürüme olmadan gerçekleşemez, toprağa atılan hiçbir tohum ya da herhangi bir bitki önce çürümeden filizlenemez, hatta pek çok kusurlu hayvan yaşamını ve kökenini yalnızca çürümeden alır ki bunu haklı olarak Doğa'nın harikaları arasına yerleştirmek gerekir.

Kırın iyi kadınları buna güzel bir örnek verirler, çünkü küçük yavrunun çıktığı yumurtanın çürümesi olmadan kendi küçük hane halkları için bir tavuk yetiştiremezler. Bala konulan ekmekten, balın kabul ettiği çürüme yoluyla karıncalar doğar ki bu da doğanın küçümsenmeyecek bir harikasıdır.

İnsanların, atların ve diğer hayvanların bedenlerinde bozulmuş ve çürümüş etten et kurtlarının türediğini herkes her gün görür, tıpkı çürük cevizlerde, armutlarda ve benzeri meyvelerde örümceklerin, kurtların ve başka haşerelerin doğması gibi. Kısacası çürüme ve bozulmadan doğan sayısız böcek ve kusurlu hayvan türünü kim sayabilir?

Fakat daha yüce bir bilimi bilmesi gereken siz, sıradan halktan daha ileriye nüfuz edin ve çürüme yoluyla böylesi hayati bir gücün nasıl yaratıldığını akıl yürütmeyle araştırın. Bunu sıradan insanların yalnızca alışkanlıkla anladığı gibi değil, doğanın etkilerini araştıran bilge ve gayretli kişinin bilmesi gerektiği gibi bilin, çünkü tüm yaşam çürümeden gelir.

Tüm yaşam çürümeden gelir.
Özgün metin (İngilizce)
There can be no generation of man, nor of any other animal, without putrefaction: and no seed cast into the earth, nor any vegetable thing whatsoever, can germinate unless it first rots: and even many imperfect animals take their life and origin from rot alone, which should rightly be placed among the wonders of Nature. The good women of the countryside know well how to give an example of this, for they cannot raise a hen for their little household without the putrefaction of the egg from which the little chick is hatched. From bread placed in honey, ants are born through the rot that the honey welcomes, which is no small wonder of nature. Everyone sees every day that flesh-worms are engendered from spoiled and rotten flesh in the bodies of men, horses, and other beasts: just as spiders, worms, and other vermin are born in rotten walnuts, pears, and other similar fruits: in short, who is it that can number the infinite species of insects and imperfect animals, which are born from putrefaction and corruption. But you, who must know a more elevated science, penetrate further than the common folk, and seek through reason the principles and the causes from which, by means of putrefaction, such a vital virtue is created, not as the common people understand it through mere habit, but as the wise and diligent inquirer into the effects of nature must know it, seeing that all life proceeds from putrefaction.

Bu metin neden önemli

On İki Anahtar, Benediktin keşiş kimliğiyle anılan Basilius Valentinus'a atfedilen ve metalik hekimlik, Azoth ve Filozof Taşı'nın hazırlanışını konu edinen temel bir simya metnidir. Buradaki pasaj, eserin 1660 Fransızca baskısının İkinci Kitabında yer alan Sekizinci Anahtar'dandır. Çürümenin (putrefaction, nigredo) dönüşümün ilk aşaması sayıldığı klasik simya öğretisini, kırsal yaşamdan alınan somut örneklerle anlatır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Les Douze Clefs de Philosophie (The Twelve Keys of Philosophy)
Neşir
1660 Fransızca çevirisi
Konum
İkinci Kitap, Sekizinci Anahtar, Bölüm VIII (folio 105, s. 112-118)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön