MS ikinci yüzyılda yaşamış Apameali Numenios, Platon'un mirasını Pythagoras, Musa ve Zerdüşt'ün bilgeliğiyle uzlaştırmaya çalışan bir Orta Platoncu ve Neoplatonizmin habercisiydi. Yalnızca alıntılar hâlinde günümüze ulaşan "İyi Üstüne" adlı risalesinde, ilahi olanı üç basamak hâlinde düşünür: kendinde İyi olan, dingin ve krallara özgü bir edilginlik içinde duran Birinci Tanrı; onu taklit eden, gökler boyunca yol alarak yöneten ve yaratan İkinci Tanrı; ve maddeye ekilip biçen düzenleyici güç. Aşağıdaki parça, bu üçlü öğretinin en yoğunlaştığı yerdir. İlahi Aklın bir bakışıyla bedenlere can gelişini, çiftçi ile ekinci arasındaki ilişki üzerinden Birinci Tanrı ile Yaratıcı arasındaki bağı ve ilahi verginin, verilirken hiç eksilmeyişini betimler.
Ne zaman ki İlahi Olan, aramızdan birine bir bakış yöneltir ve bize doğru döner, işte o anda bedenlere hayat ve canlanma gelir; bu, İlahi Olan yalnızca uzaktan bile olsa onunla meşgul olduğunda gerçekleşir. Fakat İlahi Olan yeniden kendi gözetleme kulesine döndüğünde, bütün bu canlanma yeniden söner; oysa ilahi Aklın kendisi, kutlu varlığını dingin bir hâlde sürdürür.
Çiftçinin ekinciyle olan ilişkisi, tam da Birinci Tanrı ile Yaratıcı arasındaki ilişkinin aynısıdır. Zira bu İkinci Tanrı, her ruhun tohumudur ve kendisine bağışlanmış olan bütün alıcı maddelere kendini eker. Yasa koyucu ise, oradan ekilmiş olanı her birimizin içine diker, dağıtır ve nakleder.
İlahi olan bir vergi, birinden ötekine geçtiğinde, alıcıya hizmet ederken vereni terk etmez; öyle ki veren bununla hiçbir şey yitirmediği gibi, üstelik şu kazancı da elde eder: bağışının anısını.
Çiftçinin ekinciyle olan ilişkisi, tam da Birinci Tanrı ile Yaratıcı arasındaki ilişkinin aynısıdır.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Numenios'un bu satırları, Plotinos'tan yüz yıl kadar önce, ilahi olanı katmanlı bir hiyerarşi hâlinde düşünen ilk denemelerden biridir; bu yüzden kendisi çoğu kez "Neoplatonizmin babası" diye anılır. Birinci Tanrı yaratıma karışmaz, çünkü o kraldır ve tüm işlerden azadedir; yaratma ve düzenleme işi, gökler boyunca yol alan İkinci Tanrı'ya bırakılır. Gözetleme kulesi imgesi, aşkın kaynağın maddeye eğildiği anda evrene can verişini, geri çekildiğinde ise bu canın sönüşünü anlatır. İlahi verginin eksilmeden aktarılması fikri ise, bilginin bir mumdan ötekine geçen ışık gibi paylaşıldıkça çoğaldığı düşüncesine bağlanır ve sonraki Platoncu sudur öğretisinin çekirdeğini oluşturur.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Numenius of Apamea: The Father of Neo-Platonism — Fragments (Fragment 27b–29, "On the Good," Second Book), Kenneth Sylvan Guthrie çevirisi
- Neşir
- İngilizce çeviri, c1917 (Guthrie); metin Eusebios'un Praeparatio Evangelica'sında korunan Yunanca parçalara dayanır
- Konum
- Sayfa 38 (Numenian Fragments s. 30), Fragman 27b–29
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library