İskenderiyeli Neoplatonist Ammonios Hermeiou, Aristoteles'in Peri Hermeneias (Yorum Üzerine) risalesine yazdığı bu şerhte, dilin kökenini bedende değil ruhta arar. Onun için konuşan, dudaklar ya da ses telleri değildir; konuşan, bedenden ayrı bir öze sahip olan akıl ruhudur. Aşağıdaki pasaj, geç antik çağın en zarif düşüncelerinden birini serimler: ruh, hem doğanın verdiği aletleri hem de kendi yarattığı yapay aletleri kullanan, doğaüstü bir sanatkardır.
Söz kullanmanın yalnızca akıl ruhuna özgü olduğu açıktır. Peki bu ruh, uzlaşıma dayandığı halde, nasıl olur da bedensel bir gücün aleti olabilir? Bedensel bir gücün her aletinin kendisinin de doğal olması gerektiği kuralı yüzünden bu kimilerine tuhaf görünüyorsa, içimizdeki akıl yürütme ve sanat gücünün doğaüstü olduğunu görürüz; çünkü o, herhangi bir bedenden ayrı bir öze sahiptir.
Öyleyse şaşırtıcı değildir ki bu ruh, bedensel güçler aracılığıyla iş görürken zorunlu olarak onların bedensel aletlerini kullanır, ama kendi etkinlikleri için kendine yapay aletler de yaratır. Nitekim bedeni korumak ve düşmanlara karşı savunmak için, ellerde ve ayaklarda doğal olarak bulunan yer değiştirme gücünü, yani bedensel aletleri kullandığı gibi, kılıç ve mızrak gibi yapay olanları da kullanır.
Tarımda, yapı işinde ve öteki üretici etkinliklerde de durum böyledir. Aynı biçimde, anlamlandırma edimine gelince, ruh sesin ve dilin bedensel aletlerini, yani ciğerleri, dili, damağı, dişleri ve dudakları kullanır; ama bunun yanında sözü ve onun parçalarını da kullanır.
İçimizdeki akıl yürütme ve sanat gücü doğaüstüdür; çünkü o, herhangi bir bedenden ayrı bir öze sahiptir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Ammonios Hermeiou (yaklaşık MS 435-520), İskenderiye Neoplatonist okulunun başında bulunan ve Proklos'un öğrencisi olan bir filozoftu; Aristoteles'in mantık eserleri üzerine yazdığı şerhler, geç antik çağdan Bizans ve İslam dünyasına uzanan yorum geleneğinin temel taşları oldu. Bu pasaj, onun Aristoteles'in Peri Hermeneias (De Interpretatione) risalesine yazdığı şerhten alınmıştır ve dilin kökeni sorununu ele alır. Neoplatonik çerçevede Ammonios, sözü salt fizyolojik bir olgu olarak görmeyi reddeder; konuşma yetisini, bedenden bağımsız bir öze sahip akıl ruhunun bir eseri sayar. Kılıç demirden, dümen tahtadan nasıl yapılırsa, ruh da sesin fiziksel malzemesi üzerinde çalışarak anlamın aletlerini yaratır. Burada aktardığımız metin, Source Library'nin sağladığı özgün birincil kaynağın çevirisidir; Ammonios'un 1860 öncesi tam bir İngilizce çevirisi bulunmadığından, doğrudan bu Neoplatonist birincil kaynak esas alınmıştır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Ammonii Hermiae in Aristotelis De interpretatione librum commentarius (Ammonios'un Aristoteles'in Yorum Üzerine kitabına şerhi)
- Neşir
- Aldine baskısı (Aldo Manuzio ve Andrea Torresano), Venedik, 1546; Yunanca özgün metin
- Konum
- Sayfa 322 (translation alanı)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
