Aslanın Avında Ruhun Doğası: Kadim Mezar Simgeleri

Gerçekten de kadimlerin pek çok anıtında, özellikle de mezarlara ait olanlarda, bir hayvanı, bir koyunu, bir boğayı, bir yılanı ya da bu türden bir şeyi yakalamış aslanlar görmek mümkündür. Bundan, gömülen kişinin ruhunun ya da doğasının, yakalanan varlığın türüyle aynı olduğuna kanaat getirebilirsiniz.

Sözgelimi, Roma'da Aesculapius revağının altındaki bir mezarda görüldüğü üzere, yakalanan bir koyun ya da kuzu ise, kişinin yırtıcılığı terk edip yumuşaklığı kucakladığını anlarsınız. Bir boğa ise, bunu ölçülülük olarak yorumlayacaksınız; bir yılan ise, sağduyu olarak; ya da yakalanan hayvanın anlamı her ne gerektiriyorsa öyle.

Eğer hayvan düşmanca bir biçimde yakalanmış ya da parçalanmışsa, bunu o doğaya sahip bir düşmanın sert bir şekilde alt edildiği biçiminde yorumlarsınız.

Nitekim gümüş bir sikkede, Augustus Caesar'ın çok güçlü yapılı bir aslanını görürsünüz; dişleriyle omuzlarına saplanmış bir geyiği alt etmektedir. Bu belki de, Augustus'un Apollon'un lütfuyla kazandığı Actium zaferine gönderme olarak okunabilir.

Aslanın Uykusuz Gözü: Tapınak ve Mezar Kapılarının Bekçisi

Mısırlı rahipler, aslan başı simgesiyle uyanıklığı ve bekçiliği ifade ederlerdi. Bunun nedeni olarak, kıvrık pençeli hayvanlar arasında doğar doğmaz görebilen tek hayvanın aslan olduğunu söylerlerdi; Plutarkhos da bu yüzden aslanı güneşe ait bir hayvan sayar. Köken bilimcilere göre aslanın adı da Yunanca 'yumuşatmak, ezip geçmek' anlamındaki 'leainein' fiilinden gelir.

Aslan, uykuya en az ihtiyaç duyan hayvanlardandır; uyurken bile gözleri parıldar ve bir bakıma açık kalır - bu da bekçilik nişanesi sayılmıştır. Nitekim Mısırlı Manethon'un Herodotos'a yazdıklarında aktardığına göre, pek çok kişi aslanların hiç uyumadığına inanmıştır. Bazıları bu inanışın kanıtı olarak, aslanın dinlenirken bile durmadan kuyruğunu salladığını öne sürer.

Gerçi Aristoteles'in de belirttiği gibi, hiçbir hayvanın sürekli uyanık kalması akla yatkın değildir; ama bu görüşü savunanlar, aslanın gözlerinin iri, göz kapaklarınınsa çok küçük olduğunu, bu yüzden gözünü tam kapatamadığını öne sürer; bakan kişiye gözbebeğinden taşan bir parıltı çarpar, bu yüzden aslan hep uykusuz görünür.

İşte bu yüzden, yalnızca Mykenai kapılarında değil, başka yapıların - özellikle tapınakların kapı kanatlarında ve kutsal mekânların girişlerinde de - ilahi varlıkların bekçileri sayılan aslan heykelleri dikilirdi; bunu her yerde görmek mümkündür. Aslana uykusuzluk yakıştıranlar, onu Güneş'e adanmış sayar; çünkü Güneş de tıpkı aslan gibi, alevli ve açık gözüyle yeryüzünü aralıksız, yorulmak bilmez bir bakışla gözetir.