Aslanın Avında Ruhun Doğası: Kadim Mezar Simgeleri

Gerçekten de kadimlerin pek çok anıtında, özellikle de mezarlara ait olanlarda, bir hayvanı, bir koyunu, bir bogayı, bir yılanı ya da bu türden bir şeyi yakalamış aslanlar görmek mümkündür. Bundan, gömülen kişinin ruhunun ya da dogasının, yakalanan varlıgın türüyle aynı olduguna kanaat getirebilirsiniz.

Sözgelimi, Roma'da Aesculapius revagının altındaki bir mezarda görüldügü üzere, yakalanan bir koyun ya da kuzu ise, kişinin yırtıcılıgı terk edip yumuşaklıgı kucakladıgını anlarsınız. Bir boga ise, bunu ölçülülük olarak yorumlayacaksınız; bir yılan ise, sagduyu olarak; ya da yakalanan hayvanın anlamı her ne gerektiriyorsa öyle.

Eger hayvan düşmanca bir biçimde yakalanmış ya da parçalanmışsa, bunu o dogaya sahip bir düşmanın sert bir şekilde alt edildigi biçiminde yorumlarsınız.

Nitekim gümüş bir sikkede, Augustus Caesar'ın çok güçlü yapılı bir aslanını görürsünüz; dişleriyle omuzlarına saplanmış bir geyigi alt etmektedir. Bu belki de, Augustus'un Apollon'un lütfuyla kazandıgı Actium zaferine gönderme olarak okunabilir.

Aslanın Uykusuz Gözü: Tapınak ve Mezar Kapılarının Bekçisi

Mısırlı rahipler, aslan başı simgesiyle uyanıklıgı ve bekçiligi ifade ederlerdi. Bunun nedeni olarak, kıvrık pençeli hayvanlar arasında dogar dogmaz görebilen tek hayvanın aslan oldugunu söylerlerdi; Plutarkhos da bu yüzden aslanı güneşe ait bir hayvan sayar. Köken bilimcilere göre aslanın adı da Yunanca 'yumuşatmak, ezip geçmek' anlamındaki 'leainein' fiilinden gelir.

Aslan, uykuya en az ihtiyaç duyan hayvanlardandır; uyurken bile gözleri parıldar ve bir bakıma açık kalır - bu da bekçilik nişanesi sayılmıştır. Nitekim Mısırlı Manethon'un Herodotos'a yazdıklarında aktardıgına göre, pek çok kişi aslanların hiç uyumadıgına inanmıştır. Bazıları bu inanışın kanıtı olarak, aslanın dinlenirken bile durmadan kuyrugunu salladıgını öne sürer.

Gerçi Aristoteles'in de belirttigi gibi, hiçbir hayvanın sürekli uyanık kalması akla yatkın degildir; ama bu görüşü savunanlar, aslanın gözlerinin iri, göz kapaklarınınsa çok küçük oldugunu, bu yüzden gözünü tam kapatamadıgını öne sürer; bakan kişiye gözbebeginden taşan bir parıltı çarpar, bu yüzden aslan hep uykusuz görünür.

İşte bu yüzden, yalnızca Mykenai kapılarında degil, başka yapıların - özellikle tapınakların kapı kanatlarında ve kutsal mekânların girişlerinde de - ilahi varlıkların bekçileri sayılan aslan heykelleri dikilirdi; bunu her yerde görmek mümkündür. Aslana uykusuzluk yakıştıranlar, onu Güneş'e adanmış sayar; çünkü Güneş de tıpkı aslan gibi, alevli ve açık gözüyle yeryüzünü aralıksız, yorulmak bilmez bir bakışla gözetir.