Marsilio Ficino, "Hristiyan Din Üzerine" adlı eserinin başında bilgelik ile dinin başlangıçta tek bir çatı altında toplandığını savunur. Ona göre en eski çağlarda filozof ile rahip aynı kişiydi. Ficino bu düşünceyi bir soy zinciri olarak kurar. İbrani peygamberlerinden Pers Maglarına, Hint Brahmanlarından Mısırlı rahiplere ve Yunan gizem öğretmenlerine uzanan bu zincir, Rönesans Hermetizminin temel dayanağı olan kadim ilahiyat düşüncesinin özüdür. Aşağıdaki bölüm, bu kutsal birliğin övgüsü ile onun çözülüşüne duyulan hüznü bir arada taşır.
İnsanların bütün kuşaklarında aynı kişiler hem filozof hem de rahipti ve bu boşuna değildi. Çünkü ruh, göklerdeki Baba'ya ve asıl yurduna iki kanatla uçabilir. Bu kanatlar akıl ile iradedir. Filozof başlıca akılla, rahip ise iradeyle ilerlediğine göre, ilahi şeyleri önce kendi zekâsıyla bulanların, onları ilk olarak hakkıyla yüceltmeleri ve doğru saygının yolunu başkalarına öğretmeleri de akla uygundur. İbranilerin peygamberleri işte böyle hem bilgeliğe hem de rahipliğe birlikte adanmışlardı.
Perslerin filozofları, kutsal işlere memur edildikleri için Mag diye anılırdı. Hintliler Brahmanlarına, Mısırlılar metafizikçilerine, Habeşler Gymnosophist denen bilgelerine danışırdı. Aynı âdet Yunanistan'da Orpheus ile Musaeus'un, Galya'da ise Druidlerin yönetiminde de vardı. Ey bu ilahi birliği, bilgelik ile dinin bütünlüğünü koruyan mutlu çağlar! Ve ey nihayet o pek zavallı çağlar ki, Pallas ile Themis'in birliği çözüldü ve kutsal şeyler parçalansın diye köpeklerin önüne atıldı.
Ey bilgelik ile dinin bütünlüğünü koruyan mutlu çağlar!
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu satırlar, Ficino'nun 1474'te kaleme aldığı "De Christiana Religione" (Hristiyan Din Üzerine) eserinin giriş bölümünden gelir. Ficino, Floransa Platon Akademisi'nin kurucusu ve Corpus Hermeticum ile Platon'un ilk Latince çevirmeni olarak Rönesans düşüncesinin merkezindeydi. Buradaki liste, onun "prisca theologia" yani kadim ilahiyat anlayışının çekirdeğidir. Ficino, Hermes Trismegistus'tan Zerdüşt'e ve Orpheus'a uzanan bir bilgelik soyunun, sonunda Hristiyan hakikatine kavuştuğuna inanıyordu. Pallas ile Themis, yani bilgelik tanrıçası ile ilahi düzen tanrıçasının birliğinin çözülüşü, bilgi ile inancın ayrı düşmesine yakılan bir ağıttır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- De Christiana Religione (Della Cristiana Religione), 1474 incunabulum
- Neşir
- 1474 vernacular incunabulum, Source Library dijital baskısı (Amsterdam, 2026), CC BY-SA 4.0
- Konum
- Prohemium / Prologue, s. 14 to 15 (Bilgelik ile Din Arasında Büyük Yakınlık Olduğu Üzerine)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
