On birinci yüzyılın büyük âlimi Bîrûnî Hindistan'ı anlatırken salt bir gezgin değil bir hakikat arayıcısıdır. Hint bilgelerinin Tanrı tasavvurunu aktarırken duyuların ötesinde duran gizli bir Bir'e işaret eder. Doğmamış ve doğurmamış olan bu varlığın özü hiçbir bilgiyle kavranamaz oysa onun bilgisi her şeyi kuşatır. Bu sayfalar Hermetik geleneğin kalbindeki o gizli ve her şeyi içine alan Bir düşüncesiyle şaşırtıcı bir yakınlık taşır.
Çoğu insanı ihtiyaçları için Tanrı'ya sığınmaya yönelten şey arzudur. Ne var ki durumlarını yakından incelersen onun hakkında doğru bir bilgiden çok uzak olduklarını görürsün. Zira Tanrı herkese görünür değildir ki insan onu duyularıyla algılayabilsin. Bu yüzden onu bilmezler. Kimileri duyularının kavradığının ötesine geçmez. Kimileri bunun ötesine geçer ama tabiat kanunlarının bilgisinde durur. Onların üstünde doğurmamış ve doğmamış olan bir varlığın bulunduğunu öğrenemezler. Öyle bir varlık ki varlığının özünü hiç kimsenin bilgisi kavramış değildir oysa onun bilgisi her şeyi kuşatır.
İşte eğitimli kimselerin Tanrı hakkındaki inancı budur. Ona İşvara derler yani kendi kendine yeten lütufkâr almadan veren. Tanrı'nın birliğini mutlak sayarlar. Tanrı'dan başka bir birlik gibi görünen her şeyin ise gerçekte bir çokluk olduğunu düşünürler. Tanrı'nın varlığını gerçek bir varlık olarak görürler çünkü var olan her şey onun aracılığıyla vardır. Var olan varlıkların olmadığını ve onun var olduğunu düşünmek imkânsız değildir ama onun olmadığını ve onların var olduğunu düşünmek imkânsızdır.
Onların üstünde doğurmamış ve doğmamış olan bir varlığın bulunduğunu öğrenemezler. Öyle bir varlık ki varlığının özünü hiç kimsenin bilgisi kavramış değildir oysa onun bilgisi her şeyi kuşatır.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bîrûnî bu satırları yaklaşık 1030 yılında yazdığı Kitâbü'l-Hind adlı eserinin Hintlilerin Tanrı inancına ayrılan ikinci bölümünde kaleme aldı. İlk pasaj Bhagavad Gita'dan Vasudeva'nın sözlerini aktarır. İkinci pasaj ise Bîrûnî'nin Hint âlimlerinin görüşünü kendi diliyle özetleyişidir. Bir sonraki bölümde eski Yunan bilgeleriyle Sufilerin İlk Sebep anlayışını Hint görüşüne yakın bulacak ve doğmamış doğurmamış Bir düşüncesini bir hakikat halkasında birleştirecektir. Bu yönüyle metin Hermetik gizli Tanrı tasavvuruna doğrudan bir köprü kurar.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Alberuni's India (Kitāb al-Hind / Taḥqīq mā li-l-Hind), Vol. 1, Edward C. Sachau çevirisi
- Neşir
- London: Kegan Paul, Trench, Trübner & Co., 1910 (Sachau çevirisi; ilk baskı 1888). Cilt 1, II. Bölüm: Hintlilerin Tanrı İnancı Üzerine.
- Konum
- Vol. 1, Chapter II (On the Belief of the Hindus in God), tarama sayfaları 86-87
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library