Simyanın Kuralları Kitabı
Thomas Norton'ın Ordinall of Alchemy'sinin açılış sayfası, fol. 2r. Mellon MS 46, y. 1610 nüshası. Beinecke Rare Book & Manuscript Library, Yale University.

Simyanın Kuralları Kitabı

Thomas Norton — Ordinall of Alchemy'nin Açılışı (1477)
Thomas Norton· 1477 (bu nüsha: y. 1610)· Özgün: İngilizce· Yale University Library· ~1 dk okuma
Gizli CemiyetlerTürkçe çeviriAçık erişim

Thomas Norton'ın 1477'de kaleme aldığı Ordinall of Alchemy, İngiliz simya edebiyatının en çok okunan ve en çok kopyalanan eserlerinden biridir — kendisinden sonraki üç yüzyıl boyunca defalarca elden ele çoğaltılmış, 1652'de Elias Ashmole'un ünlü derlemesi Theatrum Chemicum Britannicum'a da girmiştir. Norton, eserini bilinçli olarak sade bir dille yazdığını, önceki simya ustalarının aksine bilgiyi şiirler, kapalı benzetmeler ve karanlık mecazlarla gizlemek istemediğini açıkça belirtir.

Türkçe çeviri (önizleme) · Çeviren Şira Nur Uysal

Bir ve üç Kişi'de olan Tanrı'nın yüceliği için bu kitap yazıldı, öyle ki halktan kişiler de, benim ölümümden sonra din adamları da onu görebilsin: böylece, simya yoluyla büyük zenginlik kazanmaya değer veren bütün halktan kişiler, böyle bir işe girişmeden önce iyi bir öğüt bulabilsin, ve böylece büyük aldatmacalardan sakınabilsin, ve bu öğretiyle sahte kişileri gerçeklerden ayırt edebilsin. Yine de din adamları burada büyük sırlar öğrenebilir, ama bütün halktan kişiler burada korkmaya sebep bulacaktır, ve çoğaltıcıların kendi sonuçlarıyla işledikleri sahte yanılsamalardan sakınmayı öğrenecektir. Ama ben dünyevi şöhret değil, sizin hayır dualarınızı istediğim için, adım bilinmeyecek. Öyle ki hiç kimse bundan sonra araştırıp bulmaya çalışmasın, ama bu kitabın çiçeklerini — insanlığın içindeki her tabakayı — bilgece düşünsün. Eğer araştırırsanız, cesaretini simyaya yönelten pek çok kişi bulursunuz — yalnızca kazanç ve zenginlik iştahıyla — kardinallerin onurunu taşıyan papalar gibi, yüksek mevkideki başpiskoposlar ve piskoposlar gibi, dinden başrahipler ve baş keşişler gibi, keşişler, ermişler ve pek çok rahip gibi, ve krallar, prensler ile asil kanlı lordlar gibi.

Şuna güvenebilirsiniz ki bu küçük bir uğraş değildir: madenle ilgili bütün sırları bilmek. Çünkü bu en derin felsefedir, kutsal simyanın ince bilimidir. Bu bilim üzerine burada yazmaya niyetliyim, gerçi meraklı bir üslupla yazamam. Çünkü sıradan halkın tümüne öğretmesi gereken kişi, onlar için sade ve ortak bir dil kullanmalıdır. Sade ve gündelik bir tarzda yazsam da, hiçbir iyi kişi böyle bir yazıyı hor görmemelidir. Bu ciddi işi yazan bütün ustalar, kitaplarını fazlasıyla karanlık kılmıştır — şiirlerde, meselerde ve mecazlarda — ki bu da öğrencilere acı ve keder verir. Çünkü onlar bunu uygulamaya kalkıştıklarında, her gün görüldüğü gibi, harcadıklarını kaybederler. Hermes, Razi, Geber ve İbn Sina; Merlin, Ortolanus, Demokritos ve Morienus; Bacon ve Raymond, daha nice yazarla birlikte, örtülü biçimde yazmıştır — Aristoteles de öyle. Çünkü kalemleriyle bu konuda ne yazdılarsa, o bulanık nedenler pek çok kişiyi şaşkına çevirmiştir. Halktan kişilerden, din adamlarından ve böylece herkesten — bu sanatı öyle gizlemişlerdir ki kimse onu bulamasın. Kitaplarıyla görünürde makul bir gerekçe gösterirler...

Sade ve gündelik bir tarzda yazsam da, hiçbir iyi kişi böyle bir yazıyı hor görmemelidir.

Bu sayfa şimdilik bir önizlemedir. Eserin tam çevirisi yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓

Özgün metin (İngilizce)

To the glory of God one in Persons three, this book is made, that lay men may it see, and clerks also after my decease: Whereby all lay men, which putteth them in price to seek by Alchemy great riches to win, may find good counsel, ere they such work begin, and great deceits they may hereby eschew, and by this doctrine know false men from true. Nonetheless clerks great secrets here may learn, but all lay men shall find here cause to fear, and to beware of false illusions which multipliers worketh with their conclusions. But for that I desire not worldly fame, but your good prayers, unknown shal-bee my name. That no man should hereafter search nor look, but wisely consider the flowers of this book, of every state which is within mankind. If ye make search, much people ye may find, which to Alchemy their courage doth addresse, only for appetite of lucre and riches, as Popes with Cardinals of dignity, Archbishops and Bishops of high degree, with Abbots and Priors of religion, with Friars, Hermites and Priests many one, and Kings with princes and lords great of blood.

Yee may trust it well it is no small engine, to knowe all secretes pertaining to the mine. For it is most profound Philosophie, the subtle science of holy Alchimy. Of which Science here I entend to write, howbeit I may not curiously endite. For hee that should all common people teach, hee must for them use plain and comon speach. Though that I write in plaine and homly wise, no good man should such writing despise. All Masters, which write of this solemn weeke, they make their bokes to many full darke, in poyses, parables and Metaphors also, which to schollers causeth payne and woe. For in ther practise when they would it assay, they lese ther costes, as men see all day. Hermes, Rasis, Geber and Auicen, Mierlin, Ortolane, Democrite and Morien, Bacon and Raymond, with many Autours mo, write under couert, and Aristotle also. For what hereof they wrote with ther Pen, thee cloudy causes dulled many men. Fro lay men, fro clerkes, and so fro every man; they hid this arte, that no man finde it can. By ther bokes doe they shew reason faire...

Bu metin neden önemli

Bu açılış bölümü, simya geleneğinin kendi içindeki bir eleştirisini barındırır: Norton, Hermes'ten Geber'e, Bacon'dan Aristoteles'e kadar büyük ustaların eserlerini bilerek karanlık ve anlaşılmaz yazdıklarını, bu yüzden pek çok kişinin zaman ve para kaybettiğini söyler. Kendisi ise sade bir dille yazacağını, sırf zenginlik hırsıyla bu sanata yönelenleri (papalardan krallara kadar) uyaracağını vaat eder. Bu, dönemin simya kültüründe nadir görülen bir şeffaflık ve pedagoji bilinci örneğidir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Bu eser Gizli Cemiyetler Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye
Kaynak eser
Thomas Norton — Ordinall of Alchemy'nin Açılışı (1477)
Neşir
El yazması, 1477 (bu nüsha: y. 1610)
Konum
fol. 2r-3r
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Yale University Library, Beinecke Rare Book & Manuscript Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →
Bu Çeviriye AtıfUysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Simyanın Kuralları Kitabı. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/thomas-norton-simyanin-kurallar-kitabi-onsoz
← Kütüphaneye dön