Orta Çağ boyunca Batı düşüncesini en çok etkileyen sözde Aristoteles eseri olan Sırların Sırrı, filozofun öğrencisi Büyük İskender için kaleme aldığı varsayılan bir öğütler mecmuasıdır. Arapçadan Latinceye çevrilerek Avrupa'ya ulaşan bu metin, hükümdarın bedeni ile evrenin düzeni arasında gizli bir koşutluk kurar. Aşağıdaki pasaj, eserin en Hermetik damarını taşır: İskender'in yıldızların ilmini, simyayı ve gizli sanatları öğrenme isteğini ve Aristoteles'in bu bilgileri muammalar ile örtme yöntemini anlatır. Dış yüzeyde bedenin sağlığına ve hükümdarlığa dair açık bir öğreti sunulurken, iç özde asıl maksat gizlice sezdirilir. Bu ikili okuma, kadim bilgeliğin ehil olmayandan saklanması gerektiği yolundaki Hermetik anlayışın tam kalbinde durur.
Filozofların en mahir prensi Aristoteles'in, öğrencisi Kral İskender'in ricası üzerine kaleme aldığı bu kitap, bazı sanatların sırlarını ona sadakatle açıklaması istenerek yazılmıştı; yani gökbilimde yıldızların hareketini, işleyişini ve gücünü; tabiatta simya sanatını; ve tabiatları bilme sanatını, okuma yazma ve efsunlar ile el falının ve toprak falının uygulamalarını.
Her ne kadar adı geçen ilimlerin sırlarını her bakımdan gizlemeyi tasarlamış olsa da, bunca büyük bir efendinin iradesine ve ricasına karşı gelmesine izin verilmemişti. Bundan ötürü, sanatların sırlarını bir yandan gizlemek, bir yandan da imparatorun gönlünü hoş tutmak isteyerek, bu kitabı muammalar, örnekler ve mecazi bir dille konuşarak yayımladı.
Dış yüzeyde, efendilerin idaresine dair açık ve bedensel öğretiyi öğretir; bedenin sağlığını korumak ve göksel şeylere dair anlatılamaz bir fayda ile bilgi elde etmek için. İç özde ise, ta iliğine dek, İskender'in kendisinden en ısrarla istediği asıl maksadı muammalı ve gizli bir surette sezdirir.
Dış yüzeyde açık öğretiyi öğretir; iç özde ise, ta iliğine dek, asıl maksadı muammalı ve gizli bir surette sezdirir.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Secretum Secretorum yani Sırların Sırrı, aslen Arapça Kitâbu Sırru'l-esrâr olarak dolaşan ve sözde Aristoteles'in Büyük İskender'e yazdığı bir mektuplar mecmuası olarak sunulan bir eserdir. Onuncu yüzyıl civarında derlenen metin, on ikinci ve on üçüncü yüzyıllarda Latinceye çevrilerek Avrupa'da olağanüstü bir yaygınlık kazandı ve prenslere yönelik nasihat kitaplarının en çok okunanı oldu. İçeriği siyaset, sağlık, beslenme, simya, astroloji, el falı ve fizyonomi gibi konuları harmanlar; hükümdarı evrenin küçük bir örneği sayan mikrokozmos anlayışını taşır. Bu pasajın alındığı 1501 baskısı, Tripoli piskoposu Guido'ya ithaf edilen ünlü Latince çeviri geleneğini yansıtır ve bilginin muamma yoluyla perdelenmesi fikriyle Hermetik düşünceye doğrudan bağlanır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Secretum Secretorum (The Secret of Secrets), Pseudo-Aristotle, 1501 baskısı, Latince, İngilizce çeviri Source Library
- Neşir
- 1501 Latince baskı (John of Seville / Philip of Tripoli çeviri geleneği)
- Konum
- Sayfa 7, "Approval of the work" (Eserin Tasdiki) bölümü; petition ve enigma pasajları
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library