Sanchoniatho: Fenike Kozmogonisi

Fenikelilerin en eski kutsal anlatısı, karanlıkla rüzgârın kucaklaşmasından doğan bir dünyayı tasvir eder. Byblos'lu Philon'un Yunancaya aktardığı ve Kayserili Eusebios sayesinde günümüze ulaşan bu parçada, evren biçimsiz bir kaostan, arzunun kışkırttığı bir birleşmeyle var olur. Aşağıda, Isaac Preston Cory'nin 1832 tarihli derlemesindeki İngilizce çevirisinden yaptığımız aktarımı okuyacaksınız.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Her şeyin başlangıcı, karanlık ve yoğun, rüzgârlı bir hava idi ona göre; yahut kesif havanın bir esintisi ve Erebos kadar loş, kapkara bir Kaos. Bunlar sonsuzdu ve uzun çağlar boyunca hiçbir biçim tanımadı.

Fakat bu rüzgâr kendi ilk ilkelerine, yani Kaosa vurulduğunda ve mahrem bir birleşme gerçekleştiğinde, bu bağa Pothos adı verildi. İşte her şeyin yaratılışının başlangıcı buydu. Ne var ki o, kendi doğurduğunu tanımadı; ama rüzgârla kucaklaşmasından Môt meydana geldi. Kimileri buna Ilus, yani Çamur der, kimileriyse sulu bir karışımın çürümesi. Ve yaratılışın bütün tohumu ile evrenin doğuşu işte bundan fışkırdı.

Ve yaratılışın bütün tohumu ile evrenin doğuşu işte bundan fışkırdı.

Özgün metin (İngilizce)

He proposes that the beginning of all things was a dark and dense, windy air, or a breeze of thick air and a Chaos murky and black as Erebus: and that these were infinite, and for a long series of ages lacked any form. But when this wind became enamored of its own first principles (the Chaos), and an intimate union took place, that connection was called Pothos: and it was the beginning of the creation of all things. And it (the Chaos) did not recognize its own production; but from its embrace with the wind, Môt was generated; which some call Ilus (Mud), but others the decay of a watery mixture. And from this sprung all the seed of the creation, and the generation of the universe.

Bu metin neden önemli

Sanchoniatho, Truva Savaşı öncesine tarihlenen efsanevi bir Fenike bilgesidir. Yazdığı öne sürülen Fenike Tarihi, Roma çağında Byblos'lu Philon tarafından Yunancaya çevrilmiş, ardından Kayserili Eusebios'un Praeparatio Evangelica adlı eserinde alıntılanarak kısmen korunmuştur. Bu kozmogoni parçası, İbrani Yaratılış anlatısının yanı sıra Yunan teogonileriyle karşılaştırıldığında, Yakın Doğu'nun ilksel kaos, arzu ve çamurdan doğuş motiflerini paylaşan en eski katmanlarından birini yansıtır. Rüzgâr ile Kaosun birleşmesi, Pothos yani arzu ile başlar; bu, kozmik yaratılışı cinsel bir çekimle açıklayan kadim bir kalıptır. Cory'nin çevirisindeki dipnotlar, bu birleşmenin Fenikelilerce yumurta ve onu saran yılan simgesiyle temsil edildiğini aktarır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: Ancient Fragments (Cory) - Chaldean, Phoenician, Egyptian
Neşir: Isaac Preston Cory, Ancient Fragments, 1832 (Praeparatio Evangelica'daki Byblos'lu Philon aktarımına dayanır)
Konum: s. 75, "Sanchoniatho: The Cosmogony" bölümü
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön