Şamlı Yuhanna, sekizinci yüzyılın büyük ilahiyatçısı ve ikonoklazm karşısında imgelerin savunucusu, "Ortodoks İmanın Kesin Açıklaması" adlı eserinin daha ilk satırlarında apofatik teolojinin, yani olumsuzlama yoluyla Tanrı bilgisinin temel taşını koyar. Aşağıdaki pasaj, eserin Birinci Kitabının ilk bölümünü açar ve Tanrı'nın özünün insan aklının kavrayışını sonsuza dek aştığını, buna rağmen O'nun bizi mutlak bir bilgisizlik içinde bırakmadığını beyan eder. İlahi olan hem ifade edilemezdir hem de kendini açan; hem gizli kalandır hem de bize yararlı olduğu ölçüde vahyedilendir. Bu, Doğu Hristiyan tasavvufunun kalbinde yatan o kutlu gerilimin en berrak ifadelerinden biridir.
"Hiç kimse Tanrı'yı hiçbir zaman görmemiştir; Baba'nın bağrında olan biricik Oğul, O'nu bildirmiştir." Öyleyse İlahi olan, ifade edilemez ve idrak edilemezdir. Zira "Oğul'dan başka hiç kimse Baba'yı, Baba'dan başka hiç kimse de Oğul'u bilmez." Kutsal Ruh da, tıpkı bir insanın ruhunun kendi içindekileri bildiği gibi, Tanrı'ya ait olan şeyleri bilir. Dahası, o ilk ve kutlu Doğa'dan sonra, yalnızca insanlardan değil, dünyaüstü güçlerden, Kerubim ve Serafim'in kendilerinden dahi hiç kimse, O'nun kendisini açtığı kişi dışında, Tanrı'yı asla bilmemiştir.
Tanrı ise bizi mutlak bir bilgisizlik içinde bırakmadı. Zira Tanrı'nın var olduğu bilgisi, O'nun eliyle herkese doğuştan yerleştirilmiştir. Bu yaratılış da, onun korunması ve yönetimi de İlahi Doğa'nın ululuğunu ilan eder. Ayrıca eski çağlarda Yasa ve Peygamberler aracılığıyla, sonrasında ise biricik Oğlu, Rabbimiz, Tanrımız ve Kurtarıcımız İsa Mesih aracılığıyla, bize mümkün olduğu ölçüde kendisinin bilgisini açtı. Öyleyse Yasa, Peygamberler, Resuller ve Müjdeciler tarafından bize teslim edilen her şeyi kabul eder, biliriz ve onurlandırırız; bunların ötesinde hiçbir şey aramayız.
Zira Tanrı iyi olduğundan, her iyiliğin nedenidir ve ne kıskançlığa ne de herhangi bir tutkuya tabidir. Çünkü kıskançlık, hem tutkudan yoksun hem de yalnızca iyi olan İlahi Doğa'dan uzaktır. O her şeyi bildiğinden ve her biri için yararlı olanı sağladığından, bilmemizin bize yararlı olduğu şeyi açtı; taşımaya gücümüzün yetmeyeceği şeyi ise gizli tuttu. Bunlarla yetinelim ve bunlara bağlı kalalım; ne o ebedi sınırları oynatarak ne de ilahi geleneği aşarak.
Tanrı bizi mutlak bir bilgisizlik içinde bırakmadı; taşımaya gücümüzün yetmeyeceği şeyi gizli tuttu, bilmemizin bize yararlı olduğu şeyi ise açtı.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Şamlı Yuhanna (yaklaşık 675-749), Emevi hilafeti altında Şam'da yaşamış bir Hristiyan ilahiyatçı ve ilahi şairidir. En büyük eseri "Bilginin Kaynağı"nın üçüncü ve son bölümü olan "Ortodoks İmanın Kesin Açıklaması", Doğu Kilisesi'nin dogmatik ilahiyatının ilk sistematik özeti sayılır ve yüzyıllar boyunca hem Doğu'da hem de Batı'da temel bir başvuru metni olmuştur. Buradaki açılış bölümü, apofatik (olumsuzlama yoluyla) teolojinin klasik ifadesidir: Tanrı'nın özü akılla kuşatılamaz, ancak O kendini yaratılışta, Yasa'da, Peygamberlerde ve nihayet Mesih'te vahyeder. Bu paradoks, Pseudo-Dionysios Areopagites'ten Hesihazm'a uzanan Doğu Hristiyan tasavvufunun omurgasını oluşturur. Buradaki İngilizce metin, Philip Schaff ve Henry Wace'in editörlüğündeki klasik Nicene and Post-Nicene Fathers dizisinin dokuzuncu cildinden alınmıştır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Nicene and Post-Nicene Fathers, Series 2, Vol. 9 (Hilary of Poitiers, John of Damascus) — "An Exact Exposition of the Orthodox Faith," Book I, Chapter I; ed. Philip Schaff & Henry Wace (1908), s. 377
- Neşir
- Philip Schaff & Henry Wace (eds.), Nicene and Post-Nicene Fathers, Second Series, Cilt 9, 1908
- Konum
- Book I, Chapter I ("That the Deity is incomprehensible"), s. 377
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
