Mısır Hikmeti ve Suretin Örtüsü
Mısır hikmetinin efsanevi kurucusu Hermes Trismegistus; elinde göksel kürevi tutarken üzerinde ilahi ışık ve ayaklarının dibinde ona kulak veren müritlerle betimlenmiş bakır oyma gravür. Johann Theodor de Bry, Tractatus posthumus de divinatione et magicis praestigiis (1615).
Hermetizm

Mısır Hikmeti ve Suretin Örtüsü

Cesare Ripa· 1603· Özgün: İngilizce· Source Library
HermetizmTürkçe çeviriAçık erişim

Cesare Ripa'nın Iconologia adlı yapıtının önsözünden alınan bu pasaj, alegorik suretlerin kökenini kadim Mısır bilgeliğine bağlar. Ripa'ya göre bir imge, ruhun ışıltısını taşıyan bir bedendir; hakikat, güzelliğin örtüsü altında gizlenir ve yalnızca onu içtenlikle arayan kişiye kendini açar. Pythagoras'ın Mısır'a inişi, Platon'un öğretisi ve peygamberlerin remizleri, tümü aynı gizli hikmetin izini sürer.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Bunlar gerçekte, Cornelius Tacitus'un tanıklık ettiği üzere önce Mısır irfanının bolluğundan doğan, sonra da Joannes Goropius'un Hiyeroglifler adlı yapıtında anlattığı gibi zamanla süslenip incelen bir öğretidir. Nitekim bu bilgiyi, uzun yıllar yalnızlık ve çıplaklık içinde yaşamış bilge bir kimseye benzetebiliriz; öyle bir kimse ki, insanların bir arada konuştuğu yere gitmek için nihayet giyinir. Bu, başkalarının bedenin dış güzelliğine yani imgeye kapılıp, ruha ışıltı veren o nitelikleri, yani anlamlandırılan şeyi inceden inceye kavramayı arzulamaları içindir; oysa o nitelikler, yalnızlıkta kaldığı sürece ancak birkaç yabancı tarafından sevilip gözetilmişti.

Ve okuruz ki, yalnızca Pythagoras, hakiki bir hikmet arzusuyla en büyük çabayla Mısır'a nüfuz etmiş, orada onların bu muammalara sakladıkları şeylerin sırlarını öğrenmiştir. Böylece yıllarla ve hikmetle yüklü olarak yurduna döndüğünde, ölümünün ardından evinin bir Mabede çevrilip bilgisinin değerine adanmasına layık görülmüştür. Ayrıca bilinir ki Platon da öğretisinin büyük bir kısmını bu sırlardan çıkarmıştır; öyle sırlar ki kutsal Peygamberler bile hikmeti onların içine gizlemiştir. Ve Peygamberliklerin tamamlanışı olan Mesih, ilahi sırların büyük bir kısmını mesellerinin örtüsü altında saklamıştır.

Hakikat, güzelliğin örtüsü altında gizlenir; onu ancak içtenlikle arayan kavrar.
Özgün metin (İngilizce)
These are, in truth, a teaching born first from the abundance of Egyptian learning, as Cornelius Tacitus testifies, then embellished and refined over time, as Joannes Goropius recounts in his Hieroglyphics. Indeed, we might liken this knowledge to a wise person who has lived in solitude and nakedness for many years, who, in order to go where there is social conversation, dresses themselves; this is so that others, enticed by the outward beauty of the body—which is the image—may desire to understand minutely those qualities that give splendor to the soul—which is the thing signified, and which was only cherished by a few strangers while it remained in solitude. And we read only that Pythagoras, out of a true desire for wisdom, penetrated into Egypt with the greatest effort, where he learned the secrets of things that they hid within these Enigmas. Therefore, having returned home burdened with years and wisdom, he deserved that after his death his house be made into a Temple, consecrated to the merit of his knowledge. It is also found that Plato drew a great part of his doctrine out of these secrets, in which even the holy Prophets hid it. And Christ, who was the fulfillment of the Prophecies, concealed a great part of the divine secrets under the obscurity of his parables.

Bu metin neden önemli

Cesare Ripa'nın 1593'te ilk kez basılan, 1603 baskısıyla resimlenerek asıl etkisine ulaşan Iconologia'sı, soyut kavramların kişileştirilmiş suretlerini derleyen ve yüzyıllar boyunca ressamların, heykeltıraşların ve şairlerin başvuru kitabı olan temel bir alegori sözlüğüdür. Buradaki pasaj, yapıtın önsözünden gelir ve Rönesans Hermetizminin çekirdek inancını dile getirir: Hakikatin, hiyeroglif ve muamma biçiminde örtülü olarak aktarıldığı ve bu gizli bilgeliğin Mısır'dan Pythagoras ile Platon'a, oradan peygamberlere uzanan kesintisiz bir zincir (prisca theologia) boyunca taşındığı. İmge, ruhun giydiği bedendir; suret ne kadar güzelse, ardındaki anlamı aramaya o kadar davet eder.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Iconologia (Cesare Ripa)
Neşir
1603 (Roma), Iconologia overo Descrittione di diverse Imagini
Konum
Önsöz (Preface), sayfa 17
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön