Rönesans Hermetizminin en gizemli kitaplarından biri olan Hypnerotomachia Poliphili, yani Poliphilo'nun Rüyada Aşk Savaşı, bir uyku vizyonu olarak açılır. Kahraman Poliphilo, sevdiği kadın Polia'nın hayaliyle yanıp tutuşurken uykuya dalar ve kendini önce çiçekli bir ovada, ardından karanlık bir ormanın ortasında bulur. Bu orman salt bir manzara değildir. Ruhun kendi karanlığına, aklın yolunu yitirdiği o başlangıç eşiğine dair kadim bir imgedir. Aşağıdaki pasaj, ilk bölümün ürperten açılışını, yani Poliphilo'nun ışığın yaprakların arasından geçemediği o loş ve tehlikeli sıklığa saplanışını anlatır. Metin, mistik yolculuğun ilk sınavını, korku ile arınmanın kapısını betimler.
Ama sonunda öyle uzağa gittim ki kendimi büyük ve karanlık bir ormanın içinde buldum. Yolumu ne şekilde bu denli şaşırabildiğimi hatırlayamıyorum bile. Yine de, her nasıl olduysa, ağır ve ansızın gelen bir dehşet beni öyle bir kavradı ki nabzım her zamanki hızını aşarak çarpmaya başladı ve yüzüm soldu. Güneşin ışınları yaprakların arasından geçemiyordu. Bu da içimde, ancak vahşi ve tehlikeli hayvanların barındığı Kara Orman'a varmış olma korkusunu uyandırdı.
Bunların korkusuyla, hızlı bir çıkış bulmak için var gücümle çabaladım ve hiçbir yolu ya da patikayı gözetmeksizin, hangi yöne doğru gitmem gerektiğini bilmeksizin koşmaya koyuldum. Sık sık ağaçların gövdelerine ve kütüklerine takılıp tökezliyordum. Kimi zaman ileri atılıyor, sonra birden geri dönüyor, bir o yana bir bu yana savruluyordum. Ellerim ve yüzüm dikenlere, çalılara ve mahmuzlara takılıp yırtılmıştı.
Bundan çektiğim eziyet öyle büyüktü ki içimde artık hiçbir sağduyu kalmamıştı. Yüksek sesle yakınmaktan başka ne yapacağımı bilemiyordum. Fakat bütün bunlar boşunaydı. Zira beni ormanın kovuğundan bana yanıt veren güzel Yankı'dan başka kimse duymadı. Bu da bende, merhametli Ariadne'nin yardımına yeniden sığınma isteği uyandırdı ve sadık olmayan Theseus'a Labirent'te yol göstermesi için verdiği o ipliği arzuladım.
Ağır ve ansızın gelen bir dehşet beni öyle bir kavradı ki nabzım her zamanki hızını aşarak çarpmaya başladı ve yüzüm soldu.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Hypnerotomachia Poliphili, 1499'da Venedik'te Aldus Manutius tarafından basılan, Rönesans'ın en olağanüstü resimli kitabıdır. Yazarının Dominiken keşiş Francesco Colonna olduğu, her bölümün ilk harflerinin birleşince Latince POLIAM FRATER FRANCISCUS COLUMNA PERAMAVIT (Peder Francesco Colonna Polia'yı çok sevdi) cümlesini oluşturan gizli akrostişten anlaşılır. Kitap, bir aşk anlatısının kılığında Hermetik ve Neoplatonik bir inisiyasyon yolculuğu sunar. Poliphilo'nun rüyadaki gezintisi, ruhun maddi karanlıktan geçerek ilahi güzelliğe ve bilgeliğe yükselişinin alegorisidir. Buradaki karanlık orman motifi, aynı çağda Dante'nin selva oscura'sıyla akraba olup, arayışa çıkan ruhun geçmek zorunda olduğu ilk kaos ve yitikliği simgeler. Buradaki İngilizce çeviri, eserin 1561 tarihli Fransızca baskısından (Le songe de Poliphile) yapılmıştır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Hypnerotomachia Poliphili (Poliphilo'nun Rüyada Aşk Savaşı), Birinci Kitap, Birinci Bölüm; 1561 tarihli Fransızca baskı The Strife of Love in a Dream üzerinden
- Neşir
- 1561 Fransızca baskı (Jacques Kerver, Paris); asıl eser 1499 Venedik (Aldus Manutius)
- Konum
- Birinci Kitap, Birinci Bölüm (Poliphilo'nun uykusu ve karanlık ormana girişi); kaynak baskının 19. taranmış sayfası
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
