Gök Gürültüsü Kusursuz Akıl metnindeki o çarpıcı birinci tekil şahıs ilahi kendini-anma sesinin (Ben ilkim ve sonum) en yakın klasik akrabası Hermetik Corpus'un açılış kitabıdır. Aşağıdaki pasaj, çobanların çobanı Poimandres'in Hermes'e kendisini açıkladığı andır: O Işık benim, senin Tanrın, Akıl. Metin M.S. iki ile dördüncü yüzyıllar arasına uzanan Yunanca-Misirli Hermetik geleneğin çekirdeğini oluşturur ve burada önemli bilim insani G.R.S. Mead'in 1906 tarihli klasik çevirisinden alınmıştır.

Türkçe çeviri (tam metin) · Çeviren Şira Nur Uysal

Bunun üzerine İnsanların Çobanı bana der ki: Bu görüşün ne anlama geldiğini kavradın mı? Hayır, dedim; onu bileceğim. O Işık, dedi, benim, senin Tanrın, Akıl; Karanlıktan beliren Nemli Doğa'dan önce var olan. Akıl'dan çıkan Işık Söz ise Tanrı'nın Oğlu'dur.

Peki öyleyse, derim ben. Bil ki sende gören ve işiten, Rabbin Sözü'dür; ama Akıl, Baba Tanrı'dır. Onlar birbirinden ayrı değildirler; Hayat işte tam da onların birliğinde var olur. Sana şükürler olsun, dedim. Öyleyse Işık'ı anla ve onunla dost ol.

Ve böyle konuşarak gözlerimin içine uzun uzun baktı, öyle ki O'nun bakışı karşısında titredim. Fakat başını kaldırdığında, Akıl içinde Işık'ı görürüm; ama bu kez hiçbir insanın sayamayacağı Güçler halinde, ve tüm sınırların ötesine taşmış bir Kozmos.

Ben büyük bir hayret içindeyken, bana yeniden der ki: Sen Akıl içinde, varlığı başlangıçtan önce olan ve sonu bulunmayan İlk Örnek Biçim'i seyrettin. Böyle konuştu bana İnsanların Çobanı.

Özgün metin (İngilizce)

Then saith to me Man-Shepherd: Didst understand this Vision what it means? Nay; that shall I know, I said. That Light, He said, am I, thy God, Mind, prior to Moist Nature which appeared from Darkness; the Light-Word [that appeared] from Mind is Son of God. What then?—say I. Know that what sees in thee and hears is the Lord's Word; but Mind is Father-God. Not separate are they the one from other; just in their union [rather] is it Life consists. Thanks be to Thee, I said. So, understand the Light [He answered], and make friends with it. And speaking thus He gazed for long into my eyes, so that I trembled at the look of Him. But when He raised His head, I see in Mind the Light, [but] now in Powers no man could number, and Cosmos grown beyond all bounds. But as I was in great astonishment, He saith to me again: Thou didst behold in Mind the Archetypal Form whose being is before beginning without end.

Bu metin neden önemli

Bu pasaj, Corpus Hermeticum'un ilk kitabı olan Poimandres'ten (İnsanların Çobanı) gelir; Hermes Trismegistos'a atfedilen ve M.S. ikinci ile dördüncü yüzyıllar arasında Yunanca-Mısırlı çevrede olgunlaşan Hermetik metinlerin en tanınmışıdır. Gök Gürültüsü Kusursuz Akıl gibi metinlerdeki ilahi kendini-adlandırma (Ben ...im) kalıbının Hermetik karşılığını burada Akıl'ın (Nous) kendini açıklamasında buluruz. Çeviri, Gnostik ve Hermetik metinlerin en saygın çevirmenlerinden G.R.S. Mead'e aittir (Thrice-Greatest Hermes, Cilt II, 1906). Not: Gök Gürültüsü Kusursuz Akıl 1945'te bulunan Nag Hammadi külliyatına ait olduğundan matbu bir birincil kaynağı yoktur; bu yüzden aynı geleneğin çekirdek Hermetik metni seçilmiştir.

Tam Çeviri

Eserin tamamı, 6 bölüm halinde. Source Library

← bölümler arasında kaydırın →

Corpus Hermeticum VII. (VIII.)

En Büyük İnsanlık Hastalığı Tanrı Bilgisizliğidir

(Metin: S. 54, 55; Pat. 18a.)

1. Nereye sendeleyip duruyorsunuz, ey sarhoşlar, bilgisizliğin saf şarabını öyle bir içtiniz ki, onu kusacak hale bile gelemiyorsunuz?

Durun, ayılın, yüreğin gözleriyle yukarı bakın! Hepiniz yapamasanız da, yapabilenleriniz yapsın!

Çünkü bilgisizlik hastalığı bütün yeryüzünü kaplamış, bedene sıkışmış ruhu bunaltmakta, onu Kurtuluş limanlarına varmaktan alıkoymaktadır.

2. Bu azgın sel tarafından sürüklenmeyin, kıyı akıntısını kullanarak, yapabilenleriniz, Kurtuluş limanına yönelin ve orada barınarak, elinizden tutup sizi Bilgelik kapılarına götürecek birini arayın.

Orada her karanlıktan arınmış, berrak Işık parlar; orada hiçbir ruh sarhoş değildir, hepsi yüreklerinin gözleriyle görülmek isteyeni ayıkça seyreder.

Hiçbir kulak Onu duyamaz, hiçbir göz Onu göremez, hiçbir dil Onu anlatamaz, ancak akıl ve yürek [yapabilir].

Ama önce üzerinizdeki örtüyü yırtıp atmalısınız, bilgisizlik örtüsünü, kötülüğün zeminini, yozlaşmanın zincirini, karanlığın kabuğunu, yaşayan ölümü, duyumların leşini, yanınızda taşıdığınız mezarı, evinizdeki haydutu, sevdiği şeyler yüzünden sizden nefret eden ve nefret ettiği şeyler yüzünden size kin besleyen haydutu.

3. İşte giydiğiniz bu nefret dolu örtü, sizi boğmakta [ve kendine bağlamakta] ki, yukarı bakabilesiniz ve Hakikatin Güzelliğini ve içinde yaşayan İyiliği görüp, onun kötülüğünden tiksinmeyesiniz; size karşı kurduğu tuzağı keşfedip, insanların duyum sandığı o görünür şeyleri anlamsız kılarak.

Çünkü o, madde yığınıyla onları tıkamış ve iğrenç arzularla doldurmuştur, böylece duymanız gereken şeyleri duyamayasınız, görmeniz gereken şeyleri göremeyesiniz.

YORUM

BİR VAAZ

Fiziksel duyumların sarhoşluğundan vazgeçip Işığa uyanmaya yönelik bu güçlü çağrı hakkında söylenecek pek az şey vardır.

Reitzenstein (s. 194), bunu "peygambervari bir vaaz" olarak adlandırır ve el yazmalarında hiçbir yerde Hermes'e atfedilmediğini söyler; bununla sadece, onu başlatan tanımlayıcı cümlenin dışında başka bir üst yazı taşımadığını kastetmiş olabilir.

Üslup ve ruh, Reitzenstein'ın (s. 206, 1) öne sürdüğü gibi C. H., iii. (iv.)'den çok, "Poimandres" incelemesindeki eklenmiş veya sonradan eklenmiş pasajları anımsatmaktadır (§ 27):

> "Ey insanlar, topraktan doğmuş halk, kendinizi sarhoşluğa, uykuya ve bilgisizliğe vermiş olanlar, şimdi ayılın, aşırıya kaçmayı bırakın, akılsız uykunun büyüsüne kapılmayı bırakın!"

Bu cümle mi bu küçük vaazımıza yol açtı; yoksa bu cümle vaazın bir özeti midir? Yoksa hem cümle hem de vaaz ortak bir kaynaktan mı gelmektedir?

BİR OXYRHYNCHUS LOGION'UN OLASI TAMAMLANMASI

Son hipotez en tatmin edici seçenek gibi görünmektedir ve bu tür topluluklar arasında yaygın bir ifade biçimi gibi görünen şeyi, Birinci Oxyrhynchus Parçasının logion 3'ü ile karşılaştırabiliriz:

"İsa der ki: Dünyanın ortasında durdum (τοῦ κόσμου ), ve beden içinde onlara göründüm; ve bütün insanları sarhoş buldum, ve aralarında susamış kimse bulamadım; ve ruhum insanların ruhları için üzülür, çünkü yüreklerinde kördürler ve görmezler..."

Eksik kelimeyi vaazımızdan doldurabilir miyiz?

"Ama hepsi yüreklerinin gözleriyle görülmek isteyeni ayıkça seyreder."

Eksik kelime, dolayısıyla "Tanrı" olmalıdır.

Vaaz edilen Müjde, Bilgelik'in Güzelliğidir, "Hakikatin ve içinde yaşayan İyiliğin Güzelliği"; tıpkı C. H., i. 27'de olduğu gibi:

"Ve insanlara İbadetin ve Bilgeliğin Güzelliğini vaaz etmeye başladım."

Bilgisizlik Denizinde fırtınalı dalgalarla boğuşanlar, Kurtuluş Limanına yönelmelidirler, açıkça kutsal yaşama adanmış büyük bir organizasyon; orada, bilen, elinden tutup onları Bilgelik Kapılarına götürebilecek birini aramalıdırlar.

Bu, organizasyonun, içinde öğretim dereceleri bulunan genel bir bedenden oluştuğunu düşündürmektedir; pek çokları aydınlanma için çabalıyor, birkaç kişi ise ona ulaşmıştı.

CORPUS HERMETICUM VIII. (IX.)

Bu eser Hermetizm Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye

Kaynak eser: Thrice-Greatest Hermes, Cilt II: Translations — Corpus Hermeticum I (Poimandres), s. 19-20, kısımlar 6-8
Neşir: G.R.S. Mead çevirisi, Theosophical Publishing Society, Londra ve Benares, 1906
Konum: Cilt II, Corpus Hermeticum I (Poimandres), tarama sayfaları 19-20; kısımlar 6, 7 ve 8
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →

Bu Çeviriye Atıf

Uysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Poimandres: O Işık Benim, Senin Tanrın, Akıl. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/poimandres-o-isik-benim-hermetik-ilahi-akil

Özgün Sayfalar60 sayfa