Plutarkhos'un "Isis ve Osiris Üzerine" adlı eserinden alınan bu pasaj Mısır dininin en eski anlatısının çekirdeğini verir. Osiris'in kardeşi Typhon tarafından kurulan tuzak burada bir şölen oyunu kılığına bürünür. Ölüm bir armağan gibi sunulur ve tanrı kendi bedeninin ölçüsüne göre yapılmış süslü bir sandığa uzandığında tuzak kapanır.
Osiris yurduna döndüğünde Typhon ona karşı bir tuzak kurdu. Yanına suikast için yetmiş iki adamı ortak aldı ve adının Aso olduğu söylenen bir Etiyopya Kraliçesi de ona yardım etti. Böylece Osiris'in bedeninin ölçüsünü gizlice alıp ustalıkla işlenmiş bir sandık yaptırdı. Sandık son derece incelikle bezenmişti ve tam da onun bedeni boyundaydı. Typhon bu sandığı bir şölene getirdi.
Bütün konuklar böylesine ender bir manzaradan büyülenmiş ve ona hayran kalmışken Typhon şakayla karışık şöyle bir söz verdi: içlerinden hangisi sandığa girip onu tam kendi bedeninin boyunda bulursa sandık armağan olarak onun olacaktı. Herkes denemeye can atıyordu ama hiçbiri sandığa sığmadı. Sonunda Osiris kendisi girdi ve içine uzandı. İşte o an orada bulunanlar hemen sandığın üstüne atılıp kapağı çarparak indirdiler.
Kapağı çivilerle sağlamca tutturup eritilmiş kurşunla lehimledikten sonra sandığı nehir kıyısına taşıdılar ve Tanais ağzından denize bıraktılar. Mısırlılar bu yüzden o nehir ağzından bugün hâlâ tiksinir ve adını anmaktan bile nefret ederler. Bütün bunlar Athyr ayının on yedinci gününde, güneş Akrep burcuna girdiğinde ve Osiris'in saltanatının yirmi sekizinci yılında oldu.
Sonunda Osiris kendisi girdi ve içine uzandı. İşte o an orada bulunanlar hemen sandığın üstüne atılıp kapağı çarparak indirdiler.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Plutarkhos (İ.S. yak. 46 ile 120 arası) Yunanlı bir düşünür ve Delphoi tapınağının rahibiydi. "Isis ve Osiris Üzerine" adlı incelemesini Delphoi rahibesi Klea'ya adamış ve Mısır mitini yalnızca aktarmakla kalmayıp felsefi olarak yorumlamıştır. Bu sahne mitin dönüm noktasıdır. Osiris'in ölümü, Isis'in bedeni arayışı ve tanrının yeniden dirilişi tüm anlatının bu tuzak üzerine kurulduğunu gösterir. Antik çağda ölen ve dirilen tanrı motifinin en etkili örneklerinden biridir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Plutarch's Morals, Vol. 4 — Of Isis and Osiris (böl. 13-14)
- Neşir
- Plutarch's Morals, Vol. 4, çev. William W. Goodwin, 1878
- Konum
- Of Isis and Osiris, böl. 13-14 (Athyr ayı, 17. gün anlatısı)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
