Osiris'in Sandığa Kapatılması
Mensa Isiaca (Isis Tableti): Isis, Osiris, Horus, Anubis ve Thoth'un yer aldığı tunç tablet. Athanasius Kircher'in gravürü, Mısır gizem kültünün Rönesans ve Barok dönemdeki yorumu.
Mit ve Kutsal Anlatı

Osiris'in Sandığa Kapatılması

Plutarkhos (İng. çev. William W. Goodwin)· 1878 (İngilizce çeviri); özgün metin İ.S. yak. 100· Özgün: İngilizce· Source Library
Mit ve Kutsal AnlatıTürkçe çeviriAçık erişim

Plutarkhos'un "Isis ve Osiris Üzerine" adlı eserinden alınan bu pasaj Mısır dininin en eski anlatısının çekirdeğini verir. Osiris'in kardeşi Typhon tarafından kurulan tuzak burada bir şölen oyunu kılığına bürünür. Ölüm bir armağan gibi sunulur ve tanrı kendi bedeninin ölçüsüne göre yapılmış süslü bir sandığa uzandığında tuzak kapanır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Osiris yurduna döndüğünde Typhon ona karşı bir tuzak kurdu. Yanına suikast için yetmiş iki adamı ortak aldı ve adının Aso olduğu söylenen bir Etiyopya Kraliçesi de ona yardım etti. Böylece Osiris'in bedeninin ölçüsünü gizlice alıp ustalıkla işlenmiş bir sandık yaptırdı. Sandık son derece incelikle bezenmişti ve tam da onun bedeni boyundaydı. Typhon bu sandığı bir şölene getirdi.

Bütün konuklar böylesine ender bir manzaradan büyülenmiş ve ona hayran kalmışken Typhon şakayla karışık şöyle bir söz verdi: içlerinden hangisi sandığa girip onu tam kendi bedeninin boyunda bulursa sandık armağan olarak onun olacaktı. Herkes denemeye can atıyordu ama hiçbiri sandığa sığmadı. Sonunda Osiris kendisi girdi ve içine uzandı. İşte o an orada bulunanlar hemen sandığın üstüne atılıp kapağı çarparak indirdiler.

Kapağı çivilerle sağlamca tutturup eritilmiş kurşunla lehimledikten sonra sandığı nehir kıyısına taşıdılar ve Tanais ağzından denize bıraktılar. Mısırlılar bu yüzden o nehir ağzından bugün hâlâ tiksinir ve adını anmaktan bile nefret ederler. Bütün bunlar Athyr ayının on yedinci gününde, güneş Akrep burcuna girdiğinde ve Osiris'in saltanatının yirmi sekizinci yılında oldu.

Sonunda Osiris kendisi girdi ve içine uzandı. İşte o an orada bulunanlar hemen sandığın üstüne atılıp kapağı çarparak indirdiler.
Özgün metin (İngilizce)
But when Osiris came home, Typhon formed a plot against him, taking seventy-two men as accomplices for his conspiracy, and being also aided by a certain Queen of Ethiopia, whose name they say was Aso. Having therefore privately taken the measurements of Osiris's body and built a skillfully crafted ark, very finely decorated and exactly the size of his body, he brought it to a certain banquet. As all the guests were wonderfully delighted with such a rare sight and admired it greatly, Typhon jokingly promised that whichever person in the company could fit into it, finding it to be the exact size of their body, should have it as a present. As everyone was eager to try, and none fitted it, Osiris at last got into it himself and lay down in it. At that moment, those present immediately ran to the chest and slammed down the cover. After they had fastened it down with nails and soldered it with melted lead, they carried it out to the river side and let it float into the sea at the Tanaitic mouth, which the Egyptians therefore detest to this day, loathing even the naming of it. These things happened upon the seventeenth day of the month of Athyr, when the sun enters the constellation of Scorpio, and that was in the twenty-eighth year of the reign of Osiris.

Bu metin neden önemli

Plutarkhos (İ.S. yak. 46 ile 120 arası) Yunanlı bir düşünür ve Delphoi tapınağının rahibiydi. "Isis ve Osiris Üzerine" adlı incelemesini Delphoi rahibesi Klea'ya adamış ve Mısır mitini yalnızca aktarmakla kalmayıp felsefi olarak yorumlamıştır. Bu sahne mitin dönüm noktasıdır. Osiris'in ölümü, Isis'in bedeni arayışı ve tanrının yeniden dirilişi tüm anlatının bu tuzak üzerine kurulduğunu gösterir. Antik çağda ölen ve dirilen tanrı motifinin en etkili örneklerinden biridir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Plutarch's Morals, Vol. 4 — Of Isis and Osiris (böl. 13-14)
Neşir
Plutarch's Morals, Vol. 4, çev. William W. Goodwin, 1878
Konum
Of Isis and Osiris, böl. 13-14 (Athyr ayı, 17. gün anlatısı)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön