Mısır Tanrıları: Osiris ve İsis
Evrensel tanrıça olarak İsis, çok biçimli bir ilah olarak resmedilmiştir. Athanasius Kircher, Oedipus Aegyptiacus geleneğinden bir gravür (1652). İsis'in Ay ve kozmik ilke ile özdeşleştirilişini yansıtır.
Mit ve Kutsal Anlatı

Mısır Tanrıları: Osiris ve İsis

Diodoros Sikulos (Diodorus Siculus)· MÖ 1. yüzyıl (bu baskı: 1559)· Özgün: İngilizce· Source Library
Mit ve Kutsal AnlatıTürkçe çeviriAçık erişim

Diodoros Sikulos, Mısır rahiplerinin anlatılarını derleyerek insanlığın tanrılarını nasıl gökyüzünde aradığını aktarır. Aşağıdaki pasajda kadim Mısırlıların evrene bakıp hayranlıkla iki ezelî tanrı tasarladıkları, Güneş ile Ay'ı Osiris ve İsis diye adlandırdıkları anlatılır. Burada mit, kozmosun kutsal bir dille adlandırılışıdır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Kadim çağların Mısırlıları, evrene bakıp her şeyin doğası karşısında derin bir hayret ve huşuya kapılınca, iki ezelî ve ilksel tanrının var olduğunu düşündüler: Güneş ile Ay. Bunlardan birine Osiris, diğerine İsis adını verdiler; her ad da belirli bir köken açıklamasına dayanıyordu.

Bu adlar Yunancaya çevrildiğinde Osiris "çok gözlü" demektir. Bu da yerinde bir addır; çünkü o, ışınlarını her yana saçarak sanki nice gözle bakarcasına bütün karayı ve denizi görür. Şair de bununla uyum içinde konuşur: "Her şeyi gören ve her şeyi işiten Güneş."

Eski Yunan mitograflarının bir kısmı Osiris'i Dionysos adıyla anar, benzer bir adla da Sirius'tan söz eder.

Birine Osiris, diğerine İsis adını verdiler: biri Güneş, öteki Ay.
Özgün metin (İngilizce)
The humans of Egypt in ancient times, looking up at the universe and being struck with awe and wonder at the nature of all things, supposed that there were two eternal and primary gods: the Sun and the Moon. Of these, they named the one Osiris and the other Isis, each name being given for a specific etymological reason. When these names are translated into the Greek manner of speech, Osiris means "many-eyed." This is fitting, for by casting his rays everywhere, he sees all the earth and sea as if with many eyes. The poet also speaks in agreement with this: "The Sun, who sees all and hears all." Some of the ancient Greek mythologists call Osiris by the name Dionysus, and also Sirius by a similar name.

Bu metin neden önemli

Diodoros Sikulos'un MÖ 1. yüzyılda derlediği Bibliotheca Historica (Tarih Kütüphanesi), o dönemde bilinen dünyanın tek bir tutarlı tarihini kurmayı amaçlayan devasa bir eserdir. Birinci Kitap tümüyle Mısır'a ayrılmıştır ve yazar burada Mısır rahiplerinden dinlediği anlatıları aktarır. Bu pasaj, Osiris ile İsis'in Güneş ve Ay olarak kavranışını, yani göksel cisimlerin kutsal adlarla anlamlandırılışını sunar; kadim Mısır'da mitin, kozmosu okumanın bir dili olduğunu gösterir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Bibliotheca Historica (Tarih Kütüphanesi), Birinci Kitap
Neşir
1559 baskısı (Antik Yunanca metin), Source Library dijitalleştirmesi, Amsterdam 2026
Konum
Birinci Kitap, sayfa 24 (Osiris ve İsis'in Güneş ve Ay olarak adlandırılışı; Diodoros I. Kitap, mit bölümü)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön