Diodoros Sikulos, Mısır rahiplerinin anlatılarını derleyerek insanlığın tanrılarını nasıl gökyüzünde aradığını aktarır. Aşağıdaki pasajda kadim Mısırlıların evrene bakıp hayranlıkla iki ezelî tanrı tasarladıkları, Güneş ile Ay'ı Osiris ve İsis diye adlandırdıkları anlatılır. Burada mit, kozmosun kutsal bir dille adlandırılışıdır.
Kadim çağların Mısırlıları, evrene bakıp her şeyin doğası karşısında derin bir hayret ve huşuya kapılınca, iki ezelî ve ilksel tanrının var olduğunu düşündüler: Güneş ile Ay. Bunlardan birine Osiris, diğerine İsis adını verdiler; her ad da belirli bir köken açıklamasına dayanıyordu.
Bu adlar Yunancaya çevrildiğinde Osiris "çok gözlü" demektir. Bu da yerinde bir addır; çünkü o, ışınlarını her yana saçarak sanki nice gözle bakarcasına bütün karayı ve denizi görür. Şair de bununla uyum içinde konuşur: "Her şeyi gören ve her şeyi işiten Güneş."
Eski Yunan mitograflarının bir kısmı Osiris'i Dionysos adıyla anar, benzer bir adla da Sirius'tan söz eder.
Birine Osiris, diğerine İsis adını verdiler: biri Güneş, öteki Ay.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Diodoros Sikulos'un MÖ 1. yüzyılda derlediği Bibliotheca Historica (Tarih Kütüphanesi), o dönemde bilinen dünyanın tek bir tutarlı tarihini kurmayı amaçlayan devasa bir eserdir. Birinci Kitap tümüyle Mısır'a ayrılmıştır ve yazar burada Mısır rahiplerinden dinlediği anlatıları aktarır. Bu pasaj, Osiris ile İsis'in Güneş ve Ay olarak kavranışını, yani göksel cisimlerin kutsal adlarla anlamlandırılışını sunar; kadim Mısır'da mitin, kozmosu okumanın bir dili olduğunu gösterir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Bibliotheca Historica (Tarih Kütüphanesi), Birinci Kitap
- Neşir
- 1559 baskısı (Antik Yunanca metin), Source Library dijitalleştirmesi, Amsterdam 2026
- Konum
- Birinci Kitap, sayfa 24 (Osiris ve İsis'in Güneş ve Ay olarak adlandırılışı; Diodoros I. Kitap, mit bölümü)
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
