Herodotos, Tarih adlı eserinin ikinci kitabında bütünüyle Mısır'a yönelir ve orada gördüğü ibadetin kadimliği karşısında derin bir hayranlığa kapılır. Rahiplerin ağzından aktardığı bu pasajda tanrılara ilk adları verenin, ilk sunakları, suretleri ve mabetleri kuranın Mısırlılar olduğunu, Yunanların ise bütün bunları onlardan öğrendiğini söyler. Kutsalın ölçülü ve törensel biçimlerinin kaynağını Nil kıyısında arayan bu anlatı, Batı'nın dinsel hayal gücünün köklerine dair erken bir tanıklıktır.
On iki ayın üzerine her yıl beş gün daha eklemek suretiyle mevsimlerin hesabını tutarlar, öyle ki mevsimlerin çemberi daima aynı noktaya geri döner. Ayrıca dediler ki, on iki tanrıya ilk adları verenler Mısırlılar olmuştur ve Yunanlar bu adları onlardan almışlardır; tanrılara sunaklar, suretler ve mabetler ayıran, taşa figürler oyan da yine ilkin onlar olmuştur.
Bu hususların çoğunu bana kanıtlarıyla gösterdiler. Dahası, tanrılara yaklaşmak için görkemli toplanmaları, alayları ve yakarı ayinlerini ilk kuranların Mısırlılar olduğunu, Yunanların ise bunları onlardan öğrendiğini söylediler. Bunun kanıtı olarak da şunu ileri sürdüler: Mısır ayinlerinin pek uzun bir zamandan beri açıkça gözetildiği, oysa Yunanlarınkinin henüz yeni yerleştiği görülmektedir.
On iki tanrıya ilk adları verenler Mısırlılar olmuştur ve Yunanlar bu adları onlardan almışlardır.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Bu pasaj, kutsal olanın biçimlerinin nasıl bir ulustan bir başkasına aktarıldığına dair antik dünyanın en etkili iddialarından birini içerir. Herodotos, Yunan tanrılarının adlarını, sunağını, alayını ve mabedini Mısır'a bağlayarak, bir toplumun tanrılarını sıfırdan icat etmediğini, daha eski bir geleneği devraldığını öne sürer. Mit ve kutsal anlatı, böylece durağan bir mülk değil, halklar arasında yolculuk eden ve yeniden biçimlenen canlı bir miras olarak belirir. Mısır ibadetinin kadimliğine yapılan vurgu, sonraki yüzyıllarda Batı düşüncesinin hermetik ve ezoterik damarlarını besleyecek olan o kalıcı fikrin, yani asıl bilgeliğin kaynağının Nil kıyısında yattığı inancının erken çekirdeğidir.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Herodotos, Tarih (Historiae), İkinci Kitap: Mısır (Euterpe)
- Neşir
- Herodoti Historiae, Yunanca metin, B. H. Blackwell baskısı, 1884 (İkinci Kitap, İngilizce çeviri)
- Konum
- İkinci Kitap (Euterpe), tanrıların adları ve tapınma adetleri üzerine bölüm; kaynak sayfa 240
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library