Yasalar Üzerine: Tanrılar Hakkında Anlaşmazlık

Anlaşmazlık vardır. Kimileri hiçbir tanrının var olmadığına inanır. Kimileri tanrıların var olduğuna ama insan işlerini umursamadığına inanır. Yine kimileri tanrıların insan işleri de dâhil her şeyle ilgilendiğine ama hem iyi hem kötü şeylerin nedeni olduklarına inanır. Bir başkaları ise tanrıların yalnızca iyinin nedeni olduğuna, hiçbir kötülüğün nedeni olmadığına inanır. Öyleleri de vardır ki tanrıların insanlar tarafından ikna edilip yumuşatılabileceğine ve tasarladıkları sonuçlar konusunda fikir değiştirebileceğine inanır. Öyleleri de vardır ki tanrıların tümüyle değişmez ve dönüşmez olduğunu, daima kendi öğütleri ve zorunlulukları uyarınca, verili koşullardan doğabilecek en iyi sonucu üretecek biçimde eylediğini savunur.

Dahası, kimileri tek ve biricik bir tanrıya inanır; sanki insanlar için bütünüyle kutsal ya da onurlu başka hiçbir şey yokmuş gibi. Kimileri ise birbirine benzer ve ilahilikte eşit olan pek çok tanrıya inanır. Kimileri her şeyin en yaşlı önderi olan, en üstün ve en büyük bir tanrıya inanır; öbür tanrılar ise ilahiliğin ikincil ya da üçüncül taşımlarıdır. Kimileri de yaratıcı olan biricik tanrı dışında bu dünyadaki her şeyin, tıpkı bir nedenden ötürü yaratıldığı gibi zaman içinde meydana geldiğini ve bir gün çözülüp yok olacağını ileri sürer. Kimileri ise meydana gelmiş olsa bile onun gelecek zamanda sonsuza dek yıkılmaz kalacağına inanır.