Piramit Metinleri: Kralın Göğe Yükselişi

İnsanlığın elimize ulaşan en eski kutsal edebiyatı, Nil vadisinin kum çölünde, Sakkara piramitlerinin taş odalarına oyulmuş olarak uyur. Piramit Metinleri adıyla anılan bu satırlar, Beşinci ve Altıncı Hanedan firavunlarının mezar duvarlarına kazınmıştır ve ölüme karşı bir başkaldırının en erken sözlerini taşır. Bu pasajda ölmüş kralın göğe yükselişini izleriz. Kral rüzgâra teslim olur, bulutlara tutunur, tütsü dumanının üzerinde göğe ağar ve güneşin bulut aralığından süzülen ışın demetini bir merdiven gibi ayağının altına koyup Re'nin yanına tırmanır. Kadim Mısır imgeleminin göğü, dünyaya inen ışıklı bir basamak olarak gören şaşırtıcı gücüne tanıklık ederiz.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

"Kral Unis, zeret kuşu gibi kanatlarını çırpar" ve rüzgâr onu yükseklere taşır. "Kral Unis göğe gider, kral Unis göğe gider! Rüzgârın üzerinde! Rüzgârın üzerinde!" "Göğün bulutları onu alıp götürdüler, kral Unis'i Re'ye yükseltiyorlar." O, "yağmur bulutunun üzerine çıkmıştır." Yahut rahip, üzerinde yükselen tütsü bulutunda tuhaf biçimler görür ve haykırır: "O, büyük tütsü yakımının dumanı üzerinde yükseliyor."

Güneşin, bulutlardaki bir açıklıktan yeryüzüne doğru düşen eğik ışınlarında da, kralın yükselebilmesi için gökten sarkıtılmış ışıklı bir merdiven gördüler. "Kral Pepi bu ışıltıyı ayaklarının altına bir merdiven olarak koydu; kral Pepi bunun üzerinde, Re'nin başındaki diri Uraeus olan bu annesine tırmandı." Kralın güneş ışınlarını kavradığını gören anlatıcı, "Tırmanıyorsun, ışıltıya çıkıyorsun" der. Böylece "göğe basamaklar döşenir ki onun üzerinde göğe yükselsin."

"Göğün bulutları onu alıp götürdüler, kral Unis'i Re'ye yükseltiyorlar."

Özgün metin (İngilizce)

"King Unis flaps his wings like a zeret-bird," and the wind bears him on high. "King Unis goes to the sky, king Unis goes to the sky! On the wind! On the wind!" "The clouds of the sky have taken him away, they exalt king Unis to Re." He "has ascended upon the rain-cloud." Or the priest sees strange forms in the cloud of incense that soars above him and he cries: "He ascends upon the smoke of the great incense-burning." In the oblique rays of the sun also, shooting earthward through some opening in the clouds, they beheld a radiant stairway let down from the sky that the king might ascend. "King Pepi has put down this radiance as a stairway under his feet, whereon king Pepi ascended to this his mother, the living Uræus that is on the head of Re." "Thou climbest, thou mountest the radiance," says the speaker as he beholds the king grasping the solar rays. Thus "stairs to the sky are laid for him that he may ascend thereon to the sky."

Bu metin neden önemli

Piramit Metinleri, MÖ üçüncü binyılın ilk yüzyıllarında, Eski Krallık'ın piramit çağında derlenmiş, kadim dünyadan günümüze ulaşan en eski edebi külliyattır; Mısırbilimci James Henry Breasted onları 1912'de Union Teoloji Semineri'nde verdiği Morse Konferansları'nda İngilizceye kazandırmıştır. Buradaki satırlar, ölen firavunun göksel öbür dünyaya, güneş tanrısı Re'nin yanına yükselişini anlatan büyülü sözlerdir. Kral kimi zaman şahin ya da kaz gibi kanatlanır, kimi zaman rüzgâra, buluta ya da tütsü dumanına teslim olur; en çarpıcısı da güneş ışınlarının bir merdivene dönüşüp onu göğe taşımasıdır. Bu imgeler, doğa güçlerinin tanrısal bir düzene, ölümün ise bir yeniden doğuşa çevrildiği çok erken bir kutsal düşüncenin izlerini taşır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye

Kaynak eser: James Henry Breasted, Development of Religion and Thought in Ancient Egypt (New York: Charles Scribner's Sons, 1912), Lecture III: "Realms of the Dead — The Pyramid Texts — The Ascent to the Sky," s. 110 (Pyr. §§ 309, 336, 365, 463, 547, 751, 1090, 1108, 1774)
Neşir: Charles Scribner's Sons, New York, 1912 (Morse Lectures, Union Theological Seminary)
Konum: Lecture III: "Realms of the Dead — The Pyramid Texts — The Ascent to the Sky", s. 110 (kitabın 135. taranmış sayfası)
Çeviren: Şira Nur Uysal
Dijital nüsha: Source Library

Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →

← Kütüphaneye dön