Pico della Mirandola, Yaratılış'ın altı gününü yedi katlı bir okuyuşla yorumladığı Heptaplus'un giriş bölümünde, kadim geleneğin üç dünya tasavvurunu serimler. Meleksel, göksel ve ay altı dünyalar; ışık, ateş ve suyla imlenen bir mertebeler zinciri olarak birbirine bağlanır. Bu pasaj, Rönesans Floransa'sının Yeni Platoncu ve Hermetik düşünce evrenini, kadim hikmetin tek bir hakikatte buluştuğu inancını yansıtır.
Kadim çağ üç dünya tasavvur eder. Hepsinin en yükseği, ilahiyatçıların Meleksel, filozofların ise Aklî diye adlandırdığı dünya ötesi âlemdir. Platon, Phaidros'ta hiç kimsenin bu âlemi kendi yüceliğine yaraşır biçimde övemediğini söyler. Onun ardından Göksel dünya gelir; hepsinin sonuncusu ise içinde yaşadığımız şu ay altı dünyadır. Bu, karanlığın dünyasıdır, öteki ise ışığın dünyası; gökler ise hem ışıktan hem karanlıktan mutedil bir bileşimle örülmüştür.
Bu dünya, akıp giden ve kararsız tözü sebebiyle suyla; o daha yüce dünya ise ışığının parlaklığı ve mekânının ululuğu sebebiyle ateşle imlenir. Orta bir tabiata sahip olan gökler, bu yüzden İbraniler tarafından ateş ile sudan bileşmiş gibi şamayim diye adlandırılır. Burada yaşam ile ölüm birbirini izler; orada kalıcı yaşam ve sarsılmaz bir işleyiş vardır; göklerde ise yaşamın istikrarı bulunur, fakat konumların ve işleyişlerin değişimi de.
Bu dünya, cisimlerin çürüyen tözünden yapılmıştır; o daha yüce dünya ilahi aklın tabiatındandır; gökler ise cisimlerden kuruludur, lakin çürümez cisimlerden; akıldan kuruludur, lakin bir cisme bağlanmış akıldan. Üçüncü dünya ikincisi tarafından hareket ettirilir; ikincisi ise birincisi tarafından yönetilir.
Bu, karanlığın dünyasıdır, öteki ise ışığın dünyası; gökler ise hem ışıktan hem karanlıktan mutedil bir bileşimle örülmüştür.
Özgün metin (İngilizce)
Bu metin neden önemli
Heptaplus (1489), Pico della Mirandola'nın Yaratılış kitabının ilk bölümünü yedi ayrı katmandan yorumladığı mistik ve felsefi bir tefsirdir. Bu satırlar eserin başındaki genel giriş bölümünden gelir ve yorumun anahtarı olan üç dünya öğretisini kurar: Meleksel (aklî), Göksel ve ay altı dünyalar. Pico, bu üçlü yapının Musa'nın kurduğu Çadır'ın üç bölümünde de simgesel olarak resmedildiğini savunur. Öğreti, Floransa'daki Marsilio Ficino çevresinin Yeni Platonculuğu ile Hermetik prisca theologia geleneğini birleştirir; tek bir kadim hakikatin farklı geleneklerde tekrar tekrar görünür kılındığı inancını taşır.
Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol
Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.
- Kaynak eser
- Heptaplus de septiformi sex dierum Geneseos enarratione (Opuscula cum Vita içinde)
- Neşir
- Opuscula cum Vita (Complete Works with the Life of the Author), Venedik, 1498 incunabulum; Heptaplus ilk 1489'da yazılmıştır
- Konum
- Heptaplus, İkinci Proem (Yaratılış'ın Üç Dünyası bölümü), s. 32; SourceLibrary çeviri metni
- Çeviren
- Şira Nur Uysal
- Dijital nüsha
- Source Library
