Heptaplus: Üç Dünya Öğretisi
Marsilio Ficino'nun De vita eserinin tezhipli ithaf sayfası (Attavante degli Attavanti, 1489); Medici armaları ve klasik motiflerle bezeli bu sayfa, Pico'nun da içinde yer aldığı Floransa Platon Akademisi çevresini yansıtır.
Hermetizm

Heptaplus: Üç Dünya Öğretisi

Heptaplus de septiformi sex dierum Geneseos enarratione
Giovanni Pico della Mirandola· 1489· Özgün: İngilizce· Source Library
HermetizmTürkçe çeviriAçık erişim

Pico della Mirandola, Yaratılış'ın altı gününü yedi katlı bir okuyuşla yorumladığı Heptaplus'un giriş bölümünde, kadim geleneğin üç dünya tasavvurunu serimler. Meleksel, göksel ve ay altı dünyalar; ışık, ateş ve suyla imlenen bir mertebeler zinciri olarak birbirine bağlanır. Bu pasaj, Rönesans Floransa'sının Yeni Platoncu ve Hermetik düşünce evrenini, kadim hikmetin tek bir hakikatte buluştuğu inancını yansıtır.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Kadim çağ üç dünya tasavvur eder. Hepsinin en yükseği, ilahiyatçıların Meleksel, filozofların ise Aklî diye adlandırdığı dünya ötesi âlemdir. Platon, Phaidros'ta hiç kimsenin bu âlemi kendi yüceliğine yaraşır biçimde övemediğini söyler. Onun ardından Göksel dünya gelir; hepsinin sonuncusu ise içinde yaşadığımız şu ay altı dünyadır. Bu, karanlığın dünyasıdır, öteki ise ışığın dünyası; gökler ise hem ışıktan hem karanlıktan mutedil bir bileşimle örülmüştür.

Bu dünya, akıp giden ve kararsız tözü sebebiyle suyla; o daha yüce dünya ise ışığının parlaklığı ve mekânının ululuğu sebebiyle ateşle imlenir. Orta bir tabiata sahip olan gökler, bu yüzden İbraniler tarafından ateş ile sudan bileşmiş gibi şamayim diye adlandırılır. Burada yaşam ile ölüm birbirini izler; orada kalıcı yaşam ve sarsılmaz bir işleyiş vardır; göklerde ise yaşamın istikrarı bulunur, fakat konumların ve işleyişlerin değişimi de.

Bu dünya, cisimlerin çürüyen tözünden yapılmıştır; o daha yüce dünya ilahi aklın tabiatındandır; gökler ise cisimlerden kuruludur, lakin çürümez cisimlerden; akıldan kuruludur, lakin bir cisme bağlanmış akıldan. Üçüncü dünya ikincisi tarafından hareket ettirilir; ikincisi ise birincisi tarafından yönetilir.

Bu, karanlığın dünyasıdır, öteki ise ışığın dünyası; gökler ise hem ışıktan hem karanlıktan mutedil bir bileşimle örülmüştür.
Özgün metin (İngilizce)
Antiquity figures three worlds. The highest of all is the ultra-mundane, which theologians call the Angelic and philosophers call the Intellectual; Plato says in the Phaedrus that no one has sufficiently celebrated this realm according to its dignity. Next to this is the Celestial world; the last of all is this sublunary world which we inhabit. This is the world of darkness, while that other is the world of light; the heavens are tempered from both light and darkness. This world is characterized by water, because of its flowing and unstable substance; that higher world by fire, because of the brightness of its light and the sublimity of its place. The heavens, being of a middle nature, are therefore called by the Hebrews shamayim, as if composed of fire and water, as we have said. Here there is the alternation of life and death; there, perpetual life and stable operation; in the heavens, there is stability of life but an alternation of positions and operations. This world is made of the decaying substance of bodies; that higher world is of the nature of the divine mind; the heavens are constituted of bodies, but incorruptible ones—of mind, but a mind bound to a body. The third world is moved by the second; the second is ruled by the first.

Bu metin neden önemli

Heptaplus (1489), Pico della Mirandola'nın Yaratılış kitabının ilk bölümünü yedi ayrı katmandan yorumladığı mistik ve felsefi bir tefsirdir. Bu satırlar eserin başındaki genel giriş bölümünden gelir ve yorumun anahtarı olan üç dünya öğretisini kurar: Meleksel (aklî), Göksel ve ay altı dünyalar. Pico, bu üçlü yapının Musa'nın kurduğu Çadır'ın üç bölümünde de simgesel olarak resmedildiğini savunur. Öğreti, Floransa'daki Marsilio Ficino çevresinin Yeni Platonculuğu ile Hermetik prisca theologia geleneğini birleştirir; tek bir kadim hakikatin farklı geleneklerde tekrar tekrar görünür kılındığı inancını taşır.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
Heptaplus de septiformi sex dierum Geneseos enarratione (Opuscula cum Vita içinde)
Neşir
Opuscula cum Vita (Complete Works with the Life of the Author), Venedik, 1498 incunabulum; Heptaplus ilk 1489'da yazılmıştır
Konum
Heptaplus, İkinci Proem (Yaratılış'ın Üç Dünyası bölümü), s. 32; SourceLibrary çeviri metni
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön