Bilgenin Ereği: Büyünün ve Tılsımın Hakikati
Zooloji ve simya tasvirleri içeren Arapça el yazması sayfası (yaklaşık 1350). Ortaçağ İslam doğa felsefesi geleneğinden. Bodleian Kütüphanesi, Arab. d. 221. Kaynak: Source Library.
Büyü ve Okült

Bilgenin Ereği: Büyünün ve Tılsımın Hakikati

Mesleme el-Mecrîtî (Pseudo-Mecrîtî)· yaklaşık 954-960 (Hicri 343-348)· Özgün: İngilizce· Source Library
Büyü ve OkültTürkçe çeviriAçık erişim

On birinci yüzyıla ait bu Arapça inceleme, Batı dünyasına Picatrix adıyla geçmiş olan "Gâyetü'l-Hakîm" yani "Bilgenin Ereği" adlı eserdir. Endülüs kökenli bu metin, yıldızların gücünü maddeye indiren tılsım sanatının en kadim el kitaplarından biri sayılır. Aşağıdaki bölümde yazar, büyüyü aklın kavramakta güçlük çektiği ilahi bir kudret olarak tanımlar ve tılsımın hakikatini, adının harflerinin tersine çevrilişindeki gizli anlamda arar.

Türkçe çeviri · Çeviren Şira Nur Uysal

Biliniz ki, mantıkçıların kıyasta "sonuç" dedikleri şey, Büyü tabiriyle ifade olunan şeydir. Büyü mutlak bir hakikattir; nitekim zihinleri büyüler ve varlığın her köşesindeki ruhlar ona boyun eğer. Onun edimleri hayreti, teslimiyeti, dinlemeyi ve rızayı gerektirir. O, aklın idrak etmekte zorlandığı bir şeydir ve sebepleri kalın kafalılardan gizlidir. Zira o, idrakinize doğru yöneltilmiş, önceden var olan sebeplere sahip ilahi bir kudrettir; kavranışı müphem bir ilimdir.

Onun bir kısmı da amelîdir, çünkü konusu "ruh içinde ruh" olan şeydir. Tılsımın konusu ise "beden içinde ruh", simyanın konusu ise "beden içinde beden" olduğu gibi. Kısacası büyü, sebebi çoğunlukla gizli ve türetilişi güçlükle çıkarılan şeydir.

Tılsımın hakikati, adının tersine çevrilişinde bulunur; zira o, "Hükmeden" demektir, çünkü Ay'ın özüdür. Hükmetmek, kendisinden mürekkep olan şey üzerinde tahakküm ve boyun eğdirme edimiyle iş görür; bunu sayısız oran, yerleşik göksel sırlar ve elverişli vakitlerdeki belirli cisimler aracılığıyla, o tılsımın ruhaniyetlerini kendine çeken güçlü tütsülerle birlikte gerçekleştirir.

Büyü mutlak bir hakikattir; zihinleri büyüler ve varlığın her köşesindeki ruhlar ona boyun eğer.
Özgün metin (İngilizce)
Know that the "conclusion" is what is expressed by the term Magic. Magic is an absolute reality, just as it enchants the minds and as souls from all corners of existence submit to it. Actions [of magic] imply wonder, submission, listening, and approval. It is that which is difficult for the intellect to perceive, and its causes are hidden from the dull-witted. This is because it is a divine power with pre-existing causes set toward your perception; it is a science of obscure comprehension. Some of it is also practical, because its subject is "spirit within spirit"; just as the subject of the Talisman is "spirit within a body." The subject of Alchemy is likewise "body within a body." In short, magic is that whose cause is mostly hidden and whose derivation is difficult to deduce. The reality of the Talisman is found in the reversal of its name: it is the "Ruler," because it is the essence of the Moon. Ruling acts upon that which is composed of it through an act of dominance and subjugation, using numerous proportions, established celestial secrets, and specific bodies at favorable times, along with strengthening incenses that draw the spiritualities of that talisman.

Bu metin neden önemli

Gâyetü'l-Hakîm, ortaçağ İslam dünyasında Hellenistik, Fars ve Hint bilgi geleneklerinin bir sentezi olarak doğmuş, yıldızbilim ile amelî büyüyü tek bir kozmolojik sistemde birleştiren temel eserdir. On ikinci yüzyılda Latinceye Picatrix adıyla çevrilmesiyle Rönesans Avrupasının okült düşüncesini derinden etkilemiş, Ficino'dan Agrippa'ya uzanan hattın kaynaklarından biri olmuştur. Bu pasaj eserin felsefi kalbini oluşturur: burada büyü rastgele bir hurafe değil, insanın mikrokozmos olarak göklerin düzenini yansıttığı, ruh ile madde arasındaki köprüyü kuran bir ilim olarak tanımlanır. Tılsım kavramının Ay'ın özüyle ve "hükmetme" fikriyle ilişkilendirilmesi, metnin astral büyü anlayışının özünü verir.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Künye
Kaynak eser
The Goal of the Wise (Ghayat al-Hakim), Birinci Makale, İkinci Bölüm
Neşir
Arapça el yazması (Internet Archive: 20200227_20200227_0309; ark:/13960/t3zt18t6x), İngilizce çevirisiyle
Konum
Birinci Makale, İkinci Bölüm (kitap sayfası 5)
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin). Kullanım & lisans →
← Kütüphaneye dön