Büyük Astronomi: Büyünün Vahiy Oluşu Üzerine
Astronomia Magna (Philosophia Sagax), Frankfurt am Main, 1571, s. 116 — dijital nüshadan özgün bir sayfa (Source Library).

Büyük Astronomi: Büyünün Vahiy Oluşu Üzerine

Paracelsus (Theophrastus Bombastus von Hohenheim)· 1571· Özgün: Almanca· Source Library· ~6 dk okuma
Büyü ve OkültTürkçe çeviriAçık erişim

Paracelsus için büyü, karanlık bir sihirbazlık değil, göksel gücü insan bedenine taşıyan kutsal bir bilimdir. Astronomia Magna'nın Birinci Kitap, Altıncı Bölümü 'Büyü Sanatının Kanıtlanması Üzerine' başlığını taşır ve elli sekiz sayfa boyunca sürer; burada hekim ve filozof büyünün ne olduğunu, doğuştan Magus'un ne demek olduğunu ve büyünün varlık nedenini tek bir sözcükte toplar: vahiy. Aşağıdaki çeviri, bölümün açılış argümanını -tanım, vahiy gerekçesi ve dönüşüm (transfiguratio) kanıtının girişini- kapsar.

Türkçe çeviri (önizleme) · Çeviren Şira Nur Uysal

Dokuz Kanıt Üzerine · Büyü Sanatının Kanıtlanması Üzerine · Altıncı Bölüm

Öncelikle, her şeyden önce size büyünün ne olduğunu öğretmek ve anlatmak isterim. Büyü şudur: göksel gücü bir Medium'a taşıyabilmek ve o Medium içinde kendi işleyişini tamamlayabilmektir. Medium, Merkez'dir; Merkez ise insandır. Öyleyse göksel kudret insan aracılığıyla yine insana taşınabilir; öyle ki aynı insanda, ilgili gök-dizilişinde mümkün olan o etki bulunur hale gelir. Böylece büyü, o insana, kendisiyle özdeş olan yıldızın taşıdığı güçleri — aynı sırlar ve gizemlerle — kazandırmış olur; tıpkı bir kimse bir ot yediğinde, o otun kendisiyle birlikte güçlerinin de, ne iseler, onda bulunması gibi. İnsanda da durum böyledir, ister çok ister az, şu insanda ya da bir başkasında. Öyleyse bu açıklamadan şu kanıtı çıkarın: insana zehir, devasıyla birlikte kendi etkisini de taşıyarak insan eliyle insana verilebiliyorsa, Magus-Astronom'un da göksel güçleri aynı şekilde insana aşılaması mümkündür.

Beni doğru anlamanız için söyleyeyim: Magus'un hangi temelden hareket ettiğini, neyi konuştuğunu — bu, doğuştan Magus olandır. Zira nasıl ki doğal olarak bir Magus başka bir Magus'u dünyaya getirebiliyorsa — ki bunu daha önce belirtmiştim — öyle bilin ki bu, döllenme anında da gerçekleşir; doğuştan Magus olanlar işte bunlardır. Magus yalnızca yıldızlardan öğrenir, insandan değil. Şunu da bilin ki her sanat insanla birlikte doğar; yani sanat ile insan, döllenme anında bir aradadır. Zira insan, insan olarak, başka hiçbir şeyi öğrenemez — yalnızca büyüyü öğrenir.

Ve büyüye bu görev şundan ötürü verilmiştir: Tanrı hiçbir şeyin gizli ya da saklı kalmasını istemez, aksine doğada yarattığı her şeyin açığa çıkarılmasını ve böylece deneyimlenmesini diler. İşte bu yüzden buyruklar ve yasalar, bu araştırmayı engelleyebilecek başka işlerden kaçınılsın diye verilmiştir; zina, ikiyüzlülük, kuru kalem oyunları, tefecilik ve benzerleri gibi. Zira kendini bu tür şeylere kaptıran kimse artık bir Magus olamaz.

Öyleyse büyü, vahiy uğruna var olmak zorundadır. Bir şeyin açığa çıkarılması gerekiyorsa, onu gizlemiş olan kişi tarafından, o şeyi yorumlaması gereken ve yorumlayabilen, kendisine bu bağışlanmış olan kişiye verilmelidir. Tıpkı Vahiy Kitabı gibi: onu hiç kimse yorumlayamaz, meğerki bir Magus olsun, ister doğuştan ister sonradan seçilmiş olsun.

Bundan öte, yorumlamaya kalkışan her şey ise temelden yoksun, uçuşan bir ruhtan, yalnızca boyadan ve bir tablodan ibarettir; bütün bu şeylerden yalnızca Mesih'in sözünü ettiği bir düzmece çıkarırlar: “Güneşte, Ayda, yıldızlarda işaretler olacaktır.” Bunu da büyü olmaksızın hiç kimse yorumlayamaz. Ne var ki bu Magus doğal yıldızlardan doğmaz; doğaüstü gökten doğar — Magus'lar oradan doğar. Magus doğduğunda, büyü ona öyle işlenir ki tıpkı gözlere görme, kulaklara işitme yetisinin işlenmesi gibidir. Bugüne dek var olmuş bütün Magus'lardan bir örnek verelim: hiçbiri bunu kitapların okulunda öğrenmemiştir, yani ölümlü insandan.

Zira insan yalnızca duvarları örülü okula gitmek, fırının ardındaki öğretmenden başka bir öğretmen aramamak istemişse, hiçbir sonuca, hiçbir temele varamaz. Oysa bu okulu — ve büyüyü — Mesih'in kendisi doğrular; O şöyle der: “Benden öğrenin, çünkü ben yumuşak huylu ve alçakgönüllüyüm.” Yakup da şöyle der: “Bir kimsenin bilgelikten yoksunluğu varsa, onu istesin ve dua etsin; bu, Tanrı katındadır.” Buna göre, “Güneşte ve Ayda işaretler olacaktır” diyenin sözünü bilin: bu yorumu ancak o bilir ve bunu hangi Magus'a açıklamışsa, sözü söyleyen, yorumcuyu da o belirler. Şu örneği alın: hangi okulda metalleri taşlardan eritip kusursuz metale dönüştürmek öğrenilmiştir? Kitapların okulunda öğrenilmemiştir; bu sanatların bulucuları bu bilgiyle doğmuşlardır ve buna “doğuştan sanatlar” denir. Yani insan kendi başına metallerin ne olduğunu bu denli bilemez. Ama insan büyüye yönelirse, o zaman bu sanatlarla doğmuş olur; bunları bulmak ve başkalarına açığa vurmak ona düşer.

Öyleyse böyle bir yorumcu doğuştan bir Magus olmalıdır; yoksa ne bir şey yorumlanabilir ne de bir sanat bulunabilir — söylendiği gibi, insanın bilebildiği her şey bütünüyle Tanrı'dandır. Bu yüzden şu söz doğrudur: her eksiksiz armağan Tanrı'dandır; eksiksiz ve tam olmayan ise Tanrı'dan değil, insanların hayalinden gelir. Örneğin altın ve gümüş yapmak isteyen simyacılar gibi — bu doğru değildir; bu yüzden boş saman dövmüş olurlar, çünkü bu Tanrı vergisi değil, insan uydurmasıdır. Oysa Tanrı'dan verilen armağandan, ne olması gerekiyorsa o olur. Öyleyse insan öğretisi olmaksızın bulunan şey, kusursuz olan büyüsel buluştur (magica inventio); bu, doğanın bütün gizli şeylerini, doğayı ilgilendiren her şeyi bilmenin anasıdır. Böylece Tanrı, doğumla birlikte gelen kendi okulundan gizli anlayışın vahyini bağışlar; bizim öğrenmemiz gereken okul da budur. Başka okullarda hiçbir şey eksiksiz değildir; orada hep öğrenilir, ama hiçbir zaman gerçek bir sona varılmaz. Oysa gerçek olan, kusursuz olandır.

Doğu'dan gelip Kudüs'e, Mesih'i aramaya gelen üç Magus, bilgilerini hiçbir kitaptan almadılar — bir Yahudi kralının doğmuş olacağını anlamak için yıldızı aradılar, ama bunu okulların alışkanlığınca doğal astronomiden değil; Davud'a verildiği gibi bir anlayış onlara da verilmişti; Davud onlar için şöyle peygamberlik etmişti: Saba'dan ve Tarşiş Adası'ndan krallar gelecek ve armağanlarını sunacaklardı. Hayır, onlar bu bilgiyi büyüyü öğretenden almışlardı.

Büyü sanatını kanıtlamak için aklımızda tutmamız gereken birkaç örnek vardır; her örnek tek başına gerekeni tam olarak göstermese de, burada kanıt için yeterli olan ölçüde ortaya konacaktır. İlk açıklama, büyü sanatının ne olduğunu ortaya koyar. Şimdi, büyü sanatının içerdiği dönüşümler şu biçimde kanıtlanabilir: insan sanatı bir odun parçasını bir heykele, yani kendi özünden başka bir biçime dönüştürebilir ve bunu yapabilecek güçtedir. Bir ağaç dıştan görüldüğü haliyle dursa da, tek bir rende darbesi o biçimi öyle bir silebilir ki aynı ağaç artık tanınmaz hale gelir — oysa gene de aynı ilk odundur. Bir heykeltıraş da üzerinde çalıştığı biçimi bozup başka bir biçime dönüştürebilir; üstelik madde gene de aynı madde olarak kalır, öyle değil mi? Bir ressam bir resmi başka bir biçime sokup sonra yine ilk biçimine döndüremez mi?

Doğa bunu kaba ve beceriksiz olan elementli beden aracılığıyla yapabiliyorsa, kaba ve ham olmayıp Güneş'in ışığı kadar ince olan tinsel beden aracılığıyla doğa çok daha fazlasını yapamaz mı? Elementli beden odundan başka bir biçim yapabiliyorsa, tinsel beden taştan ve odundan — elementli bedenin şaşıp kalacağı — ne kadar daha fazla başka bir biçim ve form hazırlayabilir? Çünkü elementli beden sanatını tinsel olandan arar, ondan daha azını alır; usta çıraktan üstündür. Buradan şu sonuç çıkar: nasıl ressamın elinde bir figür bir biçimden ötekine dönüştürülebiliyorsa, insan da kendi tinsel ustasının elinde bir biçimden ötekine — hem de çok daha kolayca — dönüştürülebilir. Gerçi bu, yıldızların kendiliğinden yaptığı bir şey değildir, insani bilimler aracılığıyla olur; bunun için de yıldızlardan temeli iyi öğrenmiş, kendisi de yetkin olan iyi bir öğrenci gerekir.

Büyü, vahiy uğruna var olmak zorundadır.

Bu çeviri, Altıncı Bölüm'ün açılış argümanını (özgün baskının 116–119. sayfaları) kapsar. Bölümün tamamı 58 sayfa sürer ve büyünün dokuz kanıtından ilkini (Magica) ayrıntılarıyla işler; kalan kısım henüz çevrilmemiştir. Yeni bölümler yayımlandığında haberdar olmak isterseniz, bültene katılabilirsiniz ↓

Özgün metin (Almanca, Frankfurt 1571 baskısı, s. 116–119 — kısaltılmıştır)
Von den neun Probationibus. In probationem artis Magicae. Das sechst Capitel. Erstlich vor allen dingen wil ich euch vnderricht geben, vnnd zu verstehen was Magica sey. Eben das ist sie, daß sie die Himlische Krafft mag in das Medium bringen, vnnd in demselbigen sein Operation vollbringen. Das Medium ist der Centrum, der Centrum ist der Mensch. Also mag durch den Menschen die Himlische macht in den Menschen gebracht werden, also daß im selbigen Menschen erfunden wirdt dieselbige wirckung, so in derselbigen Constellation möglich ist. Also wirdt auß demselbigen Menschen in den die Magica gebracht hat solche Vires, gleich derselbig Stern, wie er an jhm selbst ist, mit denselbigen Secretis, vnd Archanis. [...] Vnd das ist darumb der Magica zugestellt, das Gott nicht wil, daß ichts heimlich oder verborgen bleib, sondern das alles offenbar werde, was er in der Natur geschaffen hat, daß dasselbig erfahren werd. Darumb seind die Gebot vnnd Gesatz geben, ander ding nicht zuthun, so solche erforschung hindern mögen, als Hurerey, Gleissnerey, Schreiberey, Wucherey, etc. vnnd dergleichen. Dann welcher sich in denselbigen gebraucht, auß dem wirdt kein Magus mehr. Darumb so muß Magica seyn von wegen der offenbarung. [...] Als das Buch der offenbarung, das wirdt nimmer keiner außlegen, er sey dann ein Magus geborn oder adoptiert. [...] Die drey Magi von Orient, so kommen seind ghen Jerusalem, Christum zu suchen, haben auß keinen Büchern die erkandtnus genommen, daß da solt geboren seyn ein König der Jüden, dann sie nach dem Stern suchten, nicht auß der natürlichen Astronomia, nach dem gebrauch der Schulen, sonder der verstandt ist jhn geben worden, wie dem David, der von jhnen weißgesagt hat, daß von Saba vnnd Insula Tharsis König würden kommen, vnnd jhr Opffer würden bringen. Sonder sie haben die erkandtnus empfangen, von dem der Magicam lehret. [...] Kan der Elementierte Leib auß Holtz ein andere Form machen, wieviel mehr kans der Spiritualisch Leib, auß Stein, vnd auß Holtz ein andere Figur bereiten, vnd Form, in deren sich der Elementierte Leib verwundern muß?

Bu metin neden önemli

Astronomia Magna ya da Philosophia Sagax, Paracelsus'un mikrokozmos olan insan ile makrokozmos olan gökler arasındaki bağı ele alan geniş kapsamlı doğa felsefesi eseridir; 1571'de Frankfurt'ta Sigmund Feyerabend tarafından basılmıştır. Eser, büyünün ve öteki gizli bilimlerin dokuz kanıtını art arda ele alan altı-on birinci bölümlerle devam eder; Altıncı Bölüm bunlardan ilkine, büyü sanatının kanıtına ayrılmıştır ve tek başına elli sekiz sayfa (116–173) tutar. Burada yayımlanan çeviri bu uzun bölümün açılış argümanını kapsar: Paracelsus önce büyüyü, göksel gücü insan bedenine (Medium/Merkez) taşıyan bir bilim olarak tanımlar; ardından doğuştan Magus kavramını açıklar; büyünün var oluş nedenini vahiyde bulur; ve son olarak tinsel bedenin elementli bedenden daha üstün bir dönüştürme gücüne sahip olduğunu göstermeye başlar. Bölümün geri kalanı bu dönüşüm kanıtını nesneler, imgeler (gamahei), sözcükler (characteres), hayaletler ve nekromansi üzerinden onlarca sayfa boyunca sürdürür.

Bülten

Yeni metinlerden ilk sen haberdar ol

Tam çeviriler, PDF'ler ve yeni eklenen kaynaklar hazırlandıkça e-postana düşsün.

Bu eser Büyü ve Okült Koleksiyonu'nun parçasıdır →

Künye
Kaynak eser
Astronomia Magna (Philosophia Sagax), Frankfurt am Main, 1571; özgün Almanca metinden çevrilmiştir
Neşir
Sigismund Feyerabend baskısı, Frankfurt am Main, 1571 (400 sayfa); Bayerische Staatsbibliothek nüshası
Konum
Birinci Kitap, Altıncı Bölüm “In probationem artis Magicae” (Büyü Sanatının Kanıtlanması Üzerine), s. 116–119 — bölümün açılışı; bölümün tamamı s. 116–173'e kadar sürer, kalanı henüz çevrilmemiştir
Çeviren
Şira Nur Uysal
Dijital nüsha
Source Library
Bu Türkçe çeviri © Şira Nur Uysal, CC BY-SA 4.0 ile paylaşılmıştır (serbestçe kullanın, kaynak gösterin, değiştirirseniz aynı lisansla paylaşın). Kullanım & lisans →
Bu Çeviriye AtıfUysal, Ş. N. (Çev.). (2026). Büyük Astronomi: Büyünün Vahiy Oluşu Üzerine. Kadim Kütüphane. https://kadimkutuphane.com/paracelsus-astronomia-magna-buyu-vahiy
← Kütüphaneye dön